Albistea entzun

KRITIKA. Dantza

Dantzaren entropia

Agus Perez -

2022ko irailak 15

'Entropie'

Konpainia: Zimarel. Koreografia: Leo Lerus eta dantzariak. Dantzariak: Ndoho Ane, Maeva Berthelot, Leo Lerus, Shamel Pitts. Musika-kontzeptua: Leo Lerus, Gilbert Nouno. Argiak: Gilbert Nouno, Chloe Boujou. Jantziak: Ingrid Denise. Lekua: Baionako Michel Portal antzokia. Eguna: Irailak 12.

Miarritzeko Dantza Maitaldia inguruko herrietara hedatu da aurten —festibaleko autobus berezi bat eta guzti jartzen dute Miarritzetik kanpoko emanaldietara joateko— eta, adibide bezala, Baionako antzokia goraino bete da Zimarel konpainiaren emanaldiarekin.

Lerus (Guadalupe, 1980) hamalau urterekin sartu zen Parisko Goi-Kontserbatorio Nazionalean, eta bost urteko prestakuntza jaso ostean Europako eta Israelgo zenbait konpainia handitan jardun zuen, 2000. urtean bere lehen sorkuntzak aurkeztu zituen arte. Orain Baionako antzokira ekarri duen pieza Entropie deitu da, kaosa eta energia lotzen dituen kontzeptua delako. Alde horretatik, eta Termodinamikaren bigarren printzipioaren arabera, entropia —sistemen anabasa— erremediorik gabe joango da gehitzen Unibertsoan, eta kontzeptu intelektualista horri lotuta eraiki du Lerusek bere proposamena.

Bi emakume eta bi gizon agertu dira eszenatokian, lauki formako eta zuri koloreko zoru baten gainean, haien atzean forma eta kolore bereko ziklorama zeharrargia zutela. Guadalupeko herri xehearen kotoizko arropa soilak zeramatzaten, oinak, zangoak eta besoak airean utzita, eta hasierako uneetatik harrapatu gaituzte lauren energia malguak eta gorputzen edertasun naturalak. Argien diseinu sotilari esker, kontrargian agertu zaizkigu askotan, banilla koloreko fokuek argiztaturik, eta emanaldian zehar nabarmena izan da atzeko zikloramari begira dantzatu dutela gehienbat, beren dantzarekin eguzkia, argia bera edota berotasuna omendu nahian baleude bezala.

Eszenako albo batean zegoen DJak soinu elektroniko pausatuak sortu ahala egoera hipnotiko batean sartu dira dantzariak, eta gu beraiekin, argi atseginen bariazio leunak lagun. Une batetik aurrera, bizkortzen joan da erritmoa, eta lau dantzariak Guadalupeko Gwo-ka dantzaren parametroetatik hurbil mugitu dira, norberaren espresio libreetatik ibiliz, gorputzei darien energia dantzaren bidez erakutsiz eta Brasilgo candomblé erritualetako trantze-dantzekin balizko paralelismoak ezarriz.

Hala ere, hortik aurrera ahituta geratu da proposamena, batez ere musikaren lehortasunaren ondorioz. Adibidez, tren baten moduko hots errepikakorra oinarrian zeukan erritmoak ordu erdi bat iraun du —emanaldiaren erdia, hain zuzen ere—, eta amaieran hasierako erritmo bizigarriak itzuli direnerako —era zatikatuan hala ere, ustezko modernitatearen izenean—, aldenduta geunden jada proposamenetik eta beranduegi zen gure animoak biziberritu eta gure bihotza betiko konkistatzeko.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

2017ko finalean hainbat aditu izan zen. ©Gari Garaialde / Bertsozale Elkartea

Nazioarteko adituak izango dira Bertsolari Txapelketa Nagusiko finalean

Berria

Kantu inprobisatua lantzen duten Herrialde Katalanetako, Galiziako, Madeirako eta Sardiniako ordezkariak izango dira, abenduaren 18an, Iruñean

Su Ta Gar taldea. ©Ander Gillenea

Su Ta Garrek erroetara jo du 'Alarma' disko berrian

Iñigo Astiz

Abenduaren 6an zabalduko dute taldearen hamabigarren lana, hala CD formatuan nola plataforma digitaletan, eta martxoan argitaratuko dute biniloan, LP bikoitzean.

Miren Billelabeitiaren aurkezpena, Elkar liburu dendan. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Gazteen inguruko aurreiritzien aurka

Olatz Silva Rodrigo

Miren Billelabeitiak 'Norberak maite duena' saiakera kaleratu du, Pamiela argitaletxearekin. Urteetan gazte eta ikasleekin liburuen inguruan izandako solasaldietan oinarritu du liburua

Robert Treviñok zuzenduko du orkestra. ©JUAN HERRERO / EFE

EOk 'Lorratz' estreinatuko du, Elkanori buruzko proiektuko azken obra

Mikel Lizarralde

Zuriñe F. Gerenabarrenarena da lana, eta Euskadiko Orkestraren denboraldiko laugarren kontzertu programaren barruan joko dute

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...