Albistea entzun

Literatura. Iritzia

'Mireio'

Itxaro Borda -

2014ko martxoak 23

Zortzi urtez, 1851tik 1859ra, Frederic Mistral okzitaniarra Homero erraldoiaren itzaletik ibili zen, umilki berak zioenez, Mireio poesia epiko eta tragikoa zizelkatzen. Jatorri sozial ezberdinetako Vincent eta Mireio gazteen maitasun istorio nekatsuak harilkatzen zituen hamabi kantetan. Zaregilearen eta lur jabearen alabaren arteko amodioa nehoiz ez zen egiaztatuko ezen Mireio eguzki kolpe batez hil baitzen Vincenten besoetan.

Pertsonaiez gain beste bi izar kausitzen dira Mistralen obran, batetik Probentzako hizkuntza eta bestetik Saintes-Maries-De-La-Mer mediterraneo ertzeko ur eta gatzezko herria. Ertaroko trobadorsen mendeetarik antza lehen aldia zen, orain okzitaniarra deitzen dugunaren probentziar adarra hain handizki izkiriatzen zela. Mireio lanaren hasieran egileak probentziarra ahoskatzeko abisua ematen du. Mistralen xedea zen Dantek eta Petrarkak goretsi Europako mintzairarik kultuenari bigarren bulkada bat eskainiz.

Lortu zuena nolabait 1904ean Jose Etxegarai espainiarrarekin banatu zuen Nobel sariari esker. Ofizialtasunik gabe eskualde hizkuntza bati joan sari bakarra suertatu zen 1978an Isaac Bashevis Singerek eskuratu zuen arte yiddishez izkiriatu bere obra erraldoiarentzat.

Lamartine eta Alphonse Daudet poeten aizolbean ospetsu bihurtu zen Parisen Mistral. Beranduago probintzietako naturaltasun garbi eta betikoa laburbiltzen zuelako, Arkadia galdu antzeko zerbaiten dasta alegia, la terre ne ment pas aldarrikatzen zebilen Vichyko gobernu kolaboratzailearen garaietan felibrigearen zein Mistralen irudia baliatu zen 1941ko zigilu baten hornitzeko adibidez.

Hondar urte hauetan ordea Okzitanoan bertan Mistralen ontasun kultural anizkoitza aztertzeari eta hedatzeari berriz lotu dira ikerlariak bezain antzezlariak. Mistral putzu sakona da eta Mireio 1789ko frantses Iraultzak menperatu eskualde garaituen bihotzen gozatzeko melodrama distiratsua...

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Joaldun bat Ortzaizeko kabalkadan, irailaren 18an. ©PATXI BELTZAIZ

Kultur politikaren eraikuntzan

Joanes Etxebarria

Heldu den otsailaren 4an Euskal Elkargoan kultur politikaren proiektua bozkatuko dute. Proiektuak, eragileen rolak definituz, Euskal Kultur Erakundearena argituko du. Garapen Kontseilua, berriz, ondoko urteetako proiekzioa lantzen hasiko da oraidanik.
Clara Montero Tabakalerako Kultura zuzendaria, eta Ana Teixeira eta Oier Etxeberria erakusketaren komisarioak, atzo, hainbat artistarekin. ©MAIALEN ANDRES / FOKU

Begi bistakoa den armategia

Naroa Torralba Rodriguez

Gaurtik ekainaren 4ra bitarte, Evil Eye erakusketa dago Tabakaleran. Izaro Ieregi eta Azucena Vieites artisten lanak ditu, besteak beste. Jarduera programa bat ere izango du
Claudie Marcel-Dubois eta Maguy Pichonnet-Andral etnomusikologoak. ©Claudie Marcel-Dubois

Bigarren Mundu Gerlaren ondoko grabaketa batzuk, entzungai sarean

Iñaki Etxeleku - Ipar Euskal Herriko Hitza

Frantziako bi ikerlarik 1947an eta 1958an egin euskal kantu, bertso eta soinu grabaketak Interneten entzungai jarri dituzte berriki. Artxibo horiek gehienak aztertzekoak dira oraino.

Bertso Eguna, iaz, Izpuran. / ©Guillaume Fauveau

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...