Albistea entzun

NOBEL SARIAK

Bakearen Nobel saria, Juan Manuel Santos Kolonbiako presidentearentzat

FARCekin abiaturiko bake prozesuagatik saritu dute Santos; ez, ordea, gerrilla. Norvegiako Nobel Batzordeak azaldu du gatazkak eragile ugari izan dituela baina Santosek "iniziatiba historikoa" hartu duela.

Juan Manuel Santos.
Juan Manuel Santos. Mauricio Dueñas Castañeda / EFE

Jon O. Urain -

2016ko urriak 7

FARC Kolonbiako Indar Armatu Iraultzaileekin abiatutako bake prozesuarengatik, Kolonbiako Gobernuko presidente Juan Manuel Santosi eman dio bakearen Nobel saria Norvegiako Nobel Batzordeak. Erreferendumean herritarrek bake akordioaren kontra bozkatu badute ere, bake bidearen alde Santosek eginiko apustua saritu nahi izan dute.

Kolonbiako herritarrei eginiko "ordain" gisa uler dadin nahi du batzordeak, "zailtasun handien gainetik, bake justuaren itxaropenari eutsi" diotelako. Besteak beste, batzordeak goraipatu du Santosek, jakinik ere akordioa "eztabaidagarria" zela, herritarrek erreferendum bidez iritzia ematea bermatu zuela. Zergatik saritu dute soilik Santos, eta ez harekin batera FARCi? batzordeak azaldu du gatazkak eragile ugari izan dituela baina Santosek "iniziatiba historikoa" hartu duela.

Erreferendumaren ostean Kolonbiako bake prozesuak bizi duen egoerari buruzko gogoeta egin du batzordeak. Akordioaren aurkako aukerak irabazita, bake prozesua arriskuan dagoela aitortu du batzordeak, baina beharrezkotzat jo du FARCek eta Kolonbiako Gobernuak su-etenari eustea: "Erreferenduma ez zen "bakea bai edo ez", baizik eta ezezkoek bake akordio zehatz bati esan ziotela". Aitortu du "erronka zaila" izango dela oreka bat bilatzea "adiskidetze nazionalerako beharraren eta biktimentzako justizia bermatzearen artean".

Santosek egin du saria jaso izanaren balorazioa: "Ez dago kausa hoberik bakean bizitzea baino". Rodrigo Londoño Timochenko FARCeko buruzagiak mezuak zabaldu du sare sozialetan: "Bilatzen dugun sari bakarra Kolonbiak justizia soziala duen bakea izatea da, paramilitarismorik, errepresaliarik eta gezurrik gabe".

Lau urteko prozesua

Gobernuak eta gerrillak 2012an hasi zituzten bake elkarrizketak Habanan, eta lau urtean jorratu dituzte elkarrizketa agendako puntu guztiak. Abuztuan bi aldeek behin betiko su etena eman ondoren, irailaren 26an sinatu zuten bake akordioa Santosek berak eta Timochenkok, Cartagena de Indiasen. Astebete geroago, ordea, Kolonbiako herritarrek ezezko botoa eman zioten akordioari, alde eskasarekin.

Ziurgabetasun egoera bat zabaldu du horrek. FARCek adierazia du su-etenari eusteko asmoa, eta gobernuak ere urriaren 31ra arte luzatu du menia. Santosek elkarrizketak abiatu ditu indar politikoekin, bake prozesua onbideratze aldera.

Santosek (Bogota, 1951) AEBetako eta Erresuma Batuko puntako unibertsitateetan egin zituen Ekonomia ikasketak; beti Alderdi Liberaletik gertu, 1991n hasi zuen ibilbide politikoa: lehenbizi Kanpo Merkataritzako ministro izan zen, Cesar Gaviriaren gobernuan, eta gero Ogasunekoa, Andres Pastranarenean.

2004tik aurrera, Alderdi Liberala utzi eta Uriberen U-ren alderdia babestu zuen. Hark, trukean, Defentsa Ministerioa eman zion 2006tik 2009ra bitartean. Tarte horretan, aski sonatuak izan ziren Santosen politika militaristak. Garai bertsuan, eskandalu batek lohitu zuen Santosen irudia: "Positibo faltsuen" auziak. 2008 amaieran jakin zen Kolonbiako armadak milaka zibil hil zituela eta gero propio aurkeztu zituela gerrillari gisa publikoaren aurrean. Uriberen eskutik iritsi zen presidentetzara, 2010ean, baina gero harengandik bereizteko ahalegina egin zuen. Besteak beste, berriro heldu zien Venezuelarekiko eta Ekuadorrekiko harremanei. Horrek Kolonbiako sektore eskuindarrena haserretu zuen, eta Uribek adierazpen gogorrak egin zituen Santosen aurka. Uribe bera izan du bake akordioaren aurkako figura nagusi. 2014an berriro aukeratu zuten presidente.

Ekonomia eta literaturakoak jakingai

Eman dute jada 2016ko Nobel saridun gehienen berri. Yoshinori Ohsumi biologoari eman diote medikuntzakoa, eta David J. Thouless, J. Michael Kosterlitz eta F. Duncan M. Haldaneri fisikakoa. Jean-Pierre Sauvag, J.Fraser Stoddart eta Bernard L. Feringa zientzialariak saritu dituzte kimikaren alorrean, eta Juan Manuel Santosentzat da bakearena.

Astelehenean emango dute aurtengo ekonomia Nobel saridunaren berri, eta ostegunean literaturakoa.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Irizpidea duzulako. Giroan zabiltzalako.

Zuk badakizulako.

Albiste gehiago

Aleksandr Litvinenko errusiar espioi ohia, 2006ko azaroan, pozoitua izan eta egun gutxira, Londresko Unibertsitate Ospitalean. ©EFE

Litvinenko Errusiak hil zuela ebatzi du Estrasburgoko auzitegiak

Gorka Berasategi Otamendi

Moskuk ukatu egin ditu akusazioak, eta adierazi du ez duela zigorra aintzat hartuko. Epaimahaiaren iritziz, Kremlinek ez du ikerketa «eraginkor» bat egin espioi ohia nork pozoitu zuen argitzeko
Meral Simsek idazle kurdua kalean dago oraingoz, baina astean hirutan joan behar du polizia etxera. ©ORSOLA CASAGRANDE

Simsek idazle kurduak jasotako sariak ikertzeko eskatu du Turkiak

Orsola Casagrande

Urriaren 5ean egingo dute Meral Simseken aurkako hurrengo saioa. Simsek ez da Turkian epaitzen ari diren idazle bakarra:. Roza Metina kazetariari ere «terrorismoa» leporatu diote
Joe Biden AEBetako presidentea, Nazio Batuen Erakundearen Batzar Orokorrean, atzo. ©EDUARDO MUÑOZ / EFE

«Diplomazia aro berri bat» hasi nahi du Bidenek, fokua Asia ekialdean jarrita

Julen Aperribai

AEBetako presidenteak ukatu egin du Txinarekin «beste gerra hotz bat» hasi nahi duela, Nazio Batuen Erakundeko bazkideen aurrean
Aleksandr Litvinenko errusiar espioi ohia, 2006ko azaroan, pozoitua izan eta egun gutxira, Londresko ospitale batean. ©EFE

Litvinenko Errusiak hil zuela ebatzi du Giza Eskubideen Europako Auzitegiak

Gorka Berasategi Otamendi

Espioi ohia Londresen hil zen, 2006. urtean, polonioarekin pozoituta. Erresuma Batuak aitortua zion asilo politikoa.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Egin BERRIAlaguna

Irizpidea duzulako. Giroan zabiltzalako.

Zuk badakizulako.

Egin BERRIAlaguna