Albistea entzun

NOBEL SARIAK

Bakearen Nobel saria, Juan Manuel Santos Kolonbiako presidentearentzat

FARCekin abiaturiko bake prozesuagatik saritu dute Santos; ez, ordea, gerrilla. Norvegiako Nobel Batzordeak azaldu du gatazkak eragile ugari izan dituela baina Santosek "iniziatiba historikoa" hartu duela.

Juan Manuel Santos.
Juan Manuel Santos. Mauricio Dueñas Castañeda / EFE

Jon O. Urain -

2016ko urriak 7

FARC Kolonbiako Indar Armatu Iraultzaileekin abiatutako bake prozesuarengatik, Kolonbiako Gobernuko presidente Juan Manuel Santosi eman dio bakearen Nobel saria Norvegiako Nobel Batzordeak. Erreferendumean herritarrek bake akordioaren kontra bozkatu badute ere, bake bidearen alde Santosek eginiko apustua saritu nahi izan dute.

Kolonbiako herritarrei eginiko "ordain" gisa uler dadin nahi du batzordeak, "zailtasun handien gainetik, bake justuaren itxaropenari eutsi" diotelako. Besteak beste, batzordeak goraipatu du Santosek, jakinik ere akordioa "eztabaidagarria" zela, herritarrek erreferendum bidez iritzia ematea bermatu zuela. Zergatik saritu dute soilik Santos, eta ez harekin batera FARCi? batzordeak azaldu du gatazkak eragile ugari izan dituela baina Santosek "iniziatiba historikoa" hartu duela.

Erreferendumaren ostean Kolonbiako bake prozesuak bizi duen egoerari buruzko gogoeta egin du batzordeak. Akordioaren aurkako aukerak irabazita, bake prozesua arriskuan dagoela aitortu du batzordeak, baina beharrezkotzat jo du FARCek eta Kolonbiako Gobernuak su-etenari eustea: "Erreferenduma ez zen "bakea bai edo ez", baizik eta ezezkoek bake akordio zehatz bati esan ziotela". Aitortu du "erronka zaila" izango dela oreka bat bilatzea "adiskidetze nazionalerako beharraren eta biktimentzako justizia bermatzearen artean".

Santosek egin du saria jaso izanaren balorazioa: "Ez dago kausa hoberik bakean bizitzea baino". Rodrigo Londoño Timochenko FARCeko buruzagiak mezuak zabaldu du sare sozialetan: "Bilatzen dugun sari bakarra Kolonbiak justizia soziala duen bakea izatea da, paramilitarismorik, errepresaliarik eta gezurrik gabe".

Lau urteko prozesua

Gobernuak eta gerrillak 2012an hasi zituzten bake elkarrizketak Habanan, eta lau urtean jorratu dituzte elkarrizketa agendako puntu guztiak. Abuztuan bi aldeek behin betiko su etena eman ondoren, irailaren 26an sinatu zuten bake akordioa Santosek berak eta Timochenkok, Cartagena de Indiasen. Astebete geroago, ordea, Kolonbiako herritarrek ezezko botoa eman zioten akordioari, alde eskasarekin.

Ziurgabetasun egoera bat zabaldu du horrek. FARCek adierazia du su-etenari eusteko asmoa, eta gobernuak ere urriaren 31ra arte luzatu du menia. Santosek elkarrizketak abiatu ditu indar politikoekin, bake prozesua onbideratze aldera.

Santosek (Bogota, 1951) AEBetako eta Erresuma Batuko puntako unibertsitateetan egin zituen Ekonomia ikasketak; beti Alderdi Liberaletik gertu, 1991n hasi zuen ibilbide politikoa: lehenbizi Kanpo Merkataritzako ministro izan zen, Cesar Gaviriaren gobernuan, eta gero Ogasunekoa, Andres Pastranarenean.

2004tik aurrera, Alderdi Liberala utzi eta Uriberen U-ren alderdia babestu zuen. Hark, trukean, Defentsa Ministerioa eman zion 2006tik 2009ra bitartean. Tarte horretan, aski sonatuak izan ziren Santosen politika militaristak. Garai bertsuan, eskandalu batek lohitu zuen Santosen irudia: "Positibo faltsuen" auziak. 2008 amaieran jakin zen Kolonbiako armadak milaka zibil hil zituela eta gero propio aurkeztu zituela gerrillari gisa publikoaren aurrean. Uriberen eskutik iritsi zen presidentetzara, 2010ean, baina gero harengandik bereizteko ahalegina egin zuen. Besteak beste, berriro heldu zien Venezuelarekiko eta Ekuadorrekiko harremanei. Horrek Kolonbiako sektore eskuindarrena haserretu zuen, eta Uribek adierazpen gogorrak egin zituen Santosen aurka. Uribe bera izan du bake akordioaren aurkako figura nagusi. 2014an berriro aukeratu zuten presidente.

Ekonomia eta literaturakoak jakingai

Eman dute jada 2016ko Nobel saridun gehienen berri. Yoshinori Ohsumi biologoari eman diote medikuntzakoa, eta David J. Thouless, J. Michael Kosterlitz eta F. Duncan M. Haldaneri fisikakoa. Jean-Pierre Sauvag, J.Fraser Stoddart eta Bernard L. Feringa zientzialariak saritu dituzte kimikaren alorrean, eta Juan Manuel Santosentzat da bakearena.

Astelehenean emango dute aurtengo ekonomia Nobel saridunaren berri, eta ostegunean literaturakoa.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Emakume bat burua estalita, atzo, Teherango kaleetan. ©STRINGER / EFE

Mobilizazioei eusteko eskatu dute Iranen, Moralaren Polizia bertan behera geratu duela zabaldu ostean

Edu Lartzanguren

Datozen hiru egunetan manifestazioak eta grebak egitera deitu du oposizioak. Gobernuak, ordea, ukatu egin du krisia eragin duen polizia taldea desegin izana

Karakalpakstango 22 ekintzaileren kontrako epaiketaren hasiera, joan den astelehenean, Uzbekistango Bukhara hirian. ©BERRIA

Karakalpakstango protesten epaiketa hasi du Uzbekistanek

Gorka Berasategi Otamendi

Hogei urte arteko zigorrak eskatu dituzte 22 auzipetuen kontra. Manifestariek salatu zuten presidenteak eskualde autonomoaren subiranotasuna ezabatu nahi zuela konstituzio erreforma batekin

Macron eta Putin prentsaren aurrean, joan den otsailaren 7an Moskun egindako bileraren ondoren. ©EFE

Macronek eskatu du Errusiaren segurtasun bermeak aintzat hartzeko

Igor Susaeta

Frantziako presidenteak elkarrizketa batean adierazi duenez, Putinek gerraren amaiera negoziatzea onartzen baldin badu, aintzat hartu behar da NATO «bere ateetaraino heltzeko duen beldurra»

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.