Albistea entzun

Katalunia

Milaka independentistek eskatu diote Generalitateari urriaren 1eko agindua betetzeko

Bartzelonan egin dute manifestazio jendetsuena, Kataluniako Gobernuari eskatzeko errepublika gauzatu dezala. Parlamentu aurrean bildu diren manifestariei oldartu zaizkie mossoak iluntzean. Generalitateko kideek San Julia de Ramis herrian egin dute gobernu bilera; han bozkatzekoa zen Carles Puigdemont duela urtebete, urriaren 1eko erreferendumean. Goizean goiz hainbat errepide eta trenbide itxi dituzte CDRek.

Bartzelonan iluntzean egindako manifestazioaren irudi bat. U-1eko boto kutxak eraman dituzte parlamentu aurrera.
Bartzelonan iluntzean egindako manifestazioaren irudi bat. U-1eko boto kutxak eraman dituzte parlamentu aurrera. Alberto Estevez / EFE

Arantxa Elizegi Egilegor -

2018ko urriak 1 07:13

Herritar independentistek gogoan izan dute orain urtebete gertaturikoa, eta, horretarako, mobilizazio ugari egin dituzte Katalunia osoan, egun guztian. Iaz gertaturikoa oroitzeko eta azken urtebetean Espainiako Estatuak Kataluniarekin izandako jarrera errepresiboa salatzeko egunean, Quim Torra Kataluniako presidenteak berretsi du herritarrek emandako aginduarekiko "konpromisoa" duela.

Berez, oroitzapen eguna baino gehiago, Generalitateari errepublika gauzatu dezala eskatzeko eguna izan da gaurkoa, eta eskari horri begira atera dira milaka herritar Kataluniako kaleetara. Mobilizazio jendetsuena Bartzelonan egin dute, eta 180.000 herritar inguruk hautetsontziak eraman dituzte parlamentura.

Iluntzean egin dute manifestazio hori, eta ez da tentsio gabea izan. Protesta bukatu eta martxa desegiteko eskatu dute antolatzaileek, baina manifestari saldo bat parlamentu aurrera joan da, eta beste saldo bat Via Laietanara, Espainiako Poliziaren egoitzaren aurrera. Tentsioa handitzen joan da bi lekuetan, eta mossoak manifestarien aurka oldartu dira 22:00ak aldera. Lekuak hustu dituzte.

Iazko urriaren 1a

Duela urtebeteko urriaren 1ean, erreferendumerako boto kutxak eta Espainiako Poliziaren indarkeria izan ziren eguneko protagonistak. Kataluniako etorkizunari buruzko erreferendumera deitua zuen Generalitateak, baina herri askotan ezin izan zuten bozkatu, Espainiako Poliziak hauteslekuak indarrez itxi zituelako. Horietako bat izan zen Gironako San Julia de Ramis. Han zen bozkatzekoa Carles Puigdemont Generalitateko burua, eta han egin dute gaurko gobernu bilera ere.

Puigdemont bera erbestean denez, haren emazte Marcela Topor izan da bileran haren ordez. Urriaren 1a katalanek erabaki zuten eguna izan zela gogorarazi du Quim Torra presidenteak, eta ohartarazi du iaz ikasitakoaren beharra izango dela datozen aste eta hilabeteetan ere: "Etorriko diren egunetan, defenda ditzagun orduan ikasitakoak".

Roger Torrent parlamentuko presidenteak berretsi egin du Torrak esandakoa, eta nabarmendu du urriaren 1ean "Errepublikaren hazia" erein zutela: "Egun hartan borrek hautetsontziak eraman zituzten, baina gure duintasuna handitu zuten".

Gironan goizeko seietarako jarria zuen ordua CDRk. Ordubete geroago, berriz, ezustean sartu dira AHTaren geltokian, eta trenbidera jaitsi dira. Ondorioz, Bartzelonatik Gironarako tren zerbitzua eten behar izan dute. "Ekintza sorpresak" zituzten iragarriak, beste azalpenik gabe.

Bartzelonan, ordubete geroagorako zegoen jarria ordua, eta goizeko zazpiak pasatxo zirela bildu dira Catalunya plazan dozenaka lagun, eta handik errepide nagusietara joan dira. Horretaz gain, Espainiako Bankura ere joan dira hainbat kide, eta errepublika aldarrikatzen duten eranskailuz bete dute sarrera. Ez dira horiek ekintza bakarrak izan; beste hainbat lekutan ere protestak egin dituzte.

Arratsaldean, berriz, manifestazio jendetsua egingo dute Bartzelonan. Deitzaileen artean daude Omnium, DCR eta ANCko kideak.

Ahaztu ezinezko eguna

Aurrez ere ohartarazia zuen Espainiak ez zuela onartuko autodeterminazio erreferendumik, eta hainbat sarekada ere egin zituzten boto kutxen eta botopaperen bila. Ordea, 2017ko urriaren 1ean dena prest zuten Katalunian bozkatzeko, eta goizeko bederatzietarako jendetza zegoen bozkalekuen kanpoaldean bilduta. Horretarako, lan handia egin behar izan zuten: hautetsontziak ezkutuan eraman, zerrendak prestatu, deialdiak egin... guztia ezkutuan.

Baina inor gutxik espero zuen indarkeriarekin erantzun zuten Espainiako indarrek. Kolpeak, zaurituak, bultzadak... Nazioarteko begiraleek eurek ere harriduraz ikusi zuten gertatutakoa. Espainiako Poliziaren jokabide neurrigabea gaitzetsi, eta kezka agertu dute, besteak beste, Belgikako, Esloveniako eta Eskoziako lehen ministroek.

300 zauritu baino gehiago izan zirela salatu zuen Generalitateak. Madrilek, baina, entzungor egin zien salaketei. "Zuzenbide estatua sendo" zegoela esatera mugatu zen Mariano Rajoy Espainiako gobernuburua, eta Poliziaren indarkeriarik egon zela ukatzera.

Bestetik, Carles Puigdemont Generalitateko presidente ohiak mezu instituzional bat zabaldu du Bruselako erbestetik, bideo batean, eta azaldu du ez dituztela ahaztuko "Espainiaren indarkeria eta errepresioa".

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©BERRIA

Abortatzeko eskubideak etorkizun ziurgabea

Zuriñe Iglesias Sarasola

Azken 25 urteetan hobekuntzak egon dira munduan abortatzeko eskubidean: Afrikan eman da aurrerapausorik handiena. Europa da andreen eskubideak gehien babesten dituena, eta legedi hori leuntzeko erdibidean geratu da Asia. Amerikan izan dira aldaketa nabarienak: AEBetan, txarrera, eta Latinoamerikan, hobera.

 ©Fernando Bizerra / EFE

Bolsonaro, Lula eta zentroa

Cecilia Valdez

Urriaren 2an, Brasilen historiako boz orokorrik garrantzitsuenetako batzuk egingo dira. Ekonomikoki ezin okerrago dago herrialdea, eta, hori gutxi balitz bezala, bizimodu soziala erabat militarizatuta dago.

Boris Johnson, joan den astean, Zeelanda Berrian. ©CHRIS J. RATCLIFFE / EFE

Johnsonen gobernua kolokan jarri dute bi ministroren dimisioek

Gorka Berasategi Otamendi

Erresuma Batuko Finantza eta Osasun ministroek gobernua utzi dute, eta mugimenduak nabarmen zaildu dio Johnsoni agintean jarraitzea

Traktore bat, herenegun, Milan inguruko lursail batean. ©ANDREA FASANI / EFE

Italia iparraldeko bost eskualdetan larrialdia ezarri dute, lehortea dela eta

Igor Susaeta

Azken 70 urteotako idorterik gogorrena jasaten ari dira Po ibaiaren ibarrean. Gobernuak aukera du etxeetan eta enpresetan ur kontsumoa mugatzeko

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...