Noiz sortua: 2019-09-16 09:53:40

Ingurumena

Ingurumenaren aldeko ekintzaile bat hil dute tiroz Guatemalan

Diana Isabel Hernandez larunbatean hil zuten Monte Gloria komunitatean. 2017an eta 2018an komunitatearen alde ari ziren liderren kontrako 39 zenbatu dituzte, eta Elkartasunaren aldeko Aliantza GKEak salatu du egoera okertu egin litekeela herrialdean irailaren 5ean ezarri zuten setio egoerarekin.

Diana Isabel Hernandez ingurumenaren aldeko ekintzailea. /
Diana Isabel Hernandez ingurumenaren aldeko ekintzailea. / BERRA Tamaina handiagoan ikusi

Jon Ordoñez Garmendia -

2019ko irailak 16

Diana Isabel Hernandezek 35 urte zituen, eta Ingurumen koordinatzaile zen Guatemalako Guadalupeko Andra Maria parrokian, Suchitepequez departamentuan. Larunbatean Monte Gloria komunitateko prozesio batean ari zen parte hartzen, eta tiroz hil zuten, gaur Elkartasunaren aldeko Aliantza gobernuz kanpoko erakundeak salatu duenez. Komunitate horretan bizi zen Hernandez.

"Ingurumenaren babesa bultzatzeko ekintzetan parte hartzen zuen, eta bere biziaren zati handi bat eman zuen basoberritze komunitariorako bertako espezieen sentsibilizazioan eta horiek lehengoratzen, eskualdeak dituen ingurumen arazoei aurre egiteko; batez ere, ur eskasiari", azaldu du Elkartasunaren aldeko Aliantzak. Hernandezen hilketaren ostean ohartarazi dute Guatemalan hilabete hasieran ezarritako setio egoeran ugaritu egin daitezkeela giza eskubideen kontrako erasoak.

GKEak salatu du Hernandezena "hilketa koldar bat" izan dela, eta gaineratu du 2017an eta 2018an komunitatearen onerako lanean ari ziren liderren kontrako 39 eraso izan direla, eta ez dituztela argitu. Horregatik, Hernandezen hilketa argitzeko ikerketa sakon bat egin dezatela eskatu du, "ez dadin geratu, beste asko bezala, zigorrik gabe".

Guatemalan bizi den egoera "kaotikoa" dela esan du, batik bat irailaren 5ean setio egoera ezarri zenetik. Izabal, El Progreso, Zacapa, Alta Verapaz, Baja Verapaz eta Peten departamentuetan kalera atera da armada, hain zuzen, GKE horren arabera, enpresa proiektu erraldoiek gatazka sozial handiak eragin dituzten lekuetan; proiektu horren artean daude konpainia hidroelektrikoak, meategiak edo nekazaritzarekin lotutako negozioak.

Elkartasunaren aldeko Aliantzak uste du setio egoerak eta soldaduen presentziak abusuak erraztuko dituela. "Gobernuak hiru militarren aitzakia erabili du Izabalen setio egoera ezartzeko eta erresistentziei eraso egiteko, liderrak harrapatu eta baliabideak ustiatzeko", esan du Julio Gonzalez Madreselva Kolektiboko kideak; Elkartasunaren aldeko Aliantza GKErekin egiten dute lan. Gonzalezek nazioarteko gobernuak Guatemalakoari presio egitera deitu ditu, droga trafikoaren arazoa giza eskubideak urratu gabe konpon dezan.

Suchitepequez departamentua Guatemala hego-mendebaldean dago. Oihan tropikala da hangoa, baina zuhaiztiak ia galduta daude gaur egun, eta soilik leku jakin batzuetan mantentzen dira.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Ekainaren 4an eguneratua. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Azkeneko 24 orduetan zortzi lagun hil dira COVID-19 gaitzaren eraginez. Bederatzi positibo atzeman dituzte PCR probekin, eta hiru gaixo ospitaleratu dituzte. Euskal Herrian 29.607 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.086 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Ikasleak azterketetarako ikasten, EHUren Donostiako campusean, artxiboko irudi batean. ©JUAN CARLOS RUIZ / FOKU

Azterketetan, buruko minez

Irati Urdalleta Lete

Ikasturte amaierarekin, azterketak aurrez aurre dituzte unibertsitateko ikasleek. Ikasteko orduan eta azterketak egiterakoan izan dituzten zailtasunez eta aldaketez aritu dira.

Alemaniako Esslingen hirian klima larrialdia aldarrikatzeko eginiko protesta bat, apirilean. ©RONALD WITTEK / EFE

Eredu ekonomikoari, zapata ekologikoak

Maite Asensio Lozano

'COVID-19 osteko Euskal Herriko ekonomia ekologikoaren alde' manifestuaren bi sustatzaile elkartu ditu BERRIAk, Ingurumenaren Nazioarteko Egunaren harira. Zientziak mahai gainean jarritako ebidentziei erreparatuta, «norabidea aldatu» behar dela esan dute, eta urrats sendoak eskatu dizkiete gobernuei.

<b>Osasun langile bat, antigorputzak neurtzeko testaren emaitzaren zain, Almerian (Espainia).</b> ©CARLOS BARBA / EFE

Koronabirusak Hego Euskal Herriko herritarren %4,3 kutsatu ditu

Jakes Goikoetxea

Portzentajea hamarren bat jaitsi da Espainiako Gobernuaren seroprebalentzia azterketan. Araban ia puntu bat egin du behera

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna