Albistea entzun

Lan gatazka

Emakume garbitzaileek sua piztu dute "sektoreko desberdintasunak erretzeko"

ELA sindikatua "gustura" azaldu da Gipuzkoan deitutako grebaren erantzunarekin. Atariak garbitzen dituzten "langile ugarik" greba egin dute, baita enpresetan aritzen diren askok ere, "Ulman, BMn, La Caixan, Laboral Kutxan eta Eibarko udaletxean", adibidez.

Garbitzaile grebalarien manifestazioa, gaur, Donostian.
Garbitzaile grebalarien manifestazioa, gaur, Donostian. ANDONI CANELLADA / FOKU

Xabier Martin -

2019ko abenduak 17 16:22

Eraikin eta lokalen garbitzaileek "desberdintasunak erretzeko sua" piztu dute gaur, Donostiako Konstituzio plazan. Sektoreko beharginek —%80 emakumeak— gizon garbitzaileekiko %28ko soldata arrakala amaitzeko eskatu dute. Kale garbitzaileen artean gizonak dira %80 inguru, eta lan baldintza "askoz hobeak dituzte". Esparru pribatuan eta publikoan izan du eragina garbitzaileen lanuzteak, ELAko ordezkari Ana Alberdik esan duenez. Ohartarazi du mobilizatzen jarraituko dutela "patronalak negoziazioa blokeatzen jarraitzen duen bitartean". ELAk %54ko ordezkaritza dauka sektorean, eta gaurko greba deialdiak 5.000 behargini eragin die.

Grebalariak manifestazioan joan dira Donostiako Parte Zaharrean barna, eta, Konstituzio plazara iristean, su bat piztu dute gizon garbitzaileen aldean pairatzen duten tratu desberdintasuna "erretzeko". Alberdik azaldu du "oso atomizatua" dagoela sektorea, eta ez dela batere erraza bakartasunean jarduten duten langileak elkartu eta mobilizatzea. Hala ere, lanuzteak eragina izan du, esaterako, Ulman, Fagor Automationen, BMn, Zara Homen, Oyshon, La Caixan eta Laboral Kutxan. Esparru publikoan ere, beste hainbat aipatu ditu ELAko ordezkariak: Zumarraga, Eibar eta Soraluzeko udalak eta Oñatiko Unibertsitatea.

"Atariak garbitzen dituzten langile askok ere greba egin dute, eta halako beharginak mobilizatzea oso zaila da", esan du Alberdik. Sektore feminizatua da erabat garbiketa lanena, eta oso ohikoa da langileek kontratu bi eta hiru edukitzea lanaldi oso bat lortzeko. Kale garbitzaileen artean, aldiz, lanaldi osoko kontratuak dira gehienak, %80 hain zuzen. Eraikin eta lokalen lan hitzarmenaren negoziazioa geldirik dago Gipuzkoan, "hasteko, patronalak ez duelako soldata arrakala bera aitortu nahi ere". ELAko kideak azaldu du enpresek ez dietela jaramonik egin sindikatuen mahairatutako proposamenei.

Zer proposatzen ari den Espainiako Aspel patronala Gipuzkoako hitzarmena berritzeko martxan dagoen mahaian? «%7ko soldata igoera proposatu du lau urtean: 2019rako, %1,1; 2020rako, %1,5; 2021erako, %2; eta 2022rako, %2,5. Kontuan hartu behar da erosteko ahalmena nabarmen galdu dela sektorean azken urteetan: %10 inguru». Alberdiren kalkuluen arabera, KPIaren igoera ere ez da segurua aurten patronalak eskaini duenarekin, eta proposamen horrek hogei euroko isla baizik ez luke izango langileentzat.

Balizko hogei euroko igoera hori, ordea, lanaldi osoan aritzen direnentzat litzateke soilik, sektore feminizatu horrek beste zama garrantzitsu bat baitu: partzialtasuna. Alegia, eraikinetako garbitzaileen %80 kontratu partzial batez aritzen dira, eta Espainiako patronalak ezarri nahiko lukeen soldataren igoera hamar euro ingurukoa litzateke haientzat.

LABek ere protesta egin du

LAB sindikatuak ez du bat egin greba deialdiarekin, baina protesta bat egin du Bretxako merkatuaren alboan, Parte Zaharrean, eta, ekintza horretan, kale garbitzaile gizonezkoak ere egon dira. Haizea Solagurenbeaskoa sindikatu abertzalearen ordezkariak esan du 5.100 eurokoa dela gizon garbitzaileen eta emakume garbitzaileen arteko aldea urtero; "prekaritatea izugarria da, enplegu gehiena partziala delako". Solagurenbeaskoaren arabera, "luzea eta zaila" izango da sektoreak arrakalari aurre egiteko egin beharko duen borroka, eta "batasun sindikala" eskatu du egoerari aurre egiteko.

6.700 behargin aritzen dira Gipuzkoako sektorean, baina horietatik 1.500ek baino gehiagok enpresa itun bat dute, eta ELAk egindako greba deialdiak 5.000ri baino gehiagori eragin die. LAB, CCOO, UGT, ESK eta ELA bidaide izan dira lan hitzarmena berritzeko erreibindikazioan, baina greba deialdiaren urratsa ELAk baino ez du egin.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Nafarroako UGTren 12. kongresua, 2021ean. ©Jesus Diges / EFE

UGTk irabazi ditu Nafarroako 2022ko hauteskunde sindikalak, ia %25eko ordezkaritzarekin

Iñaut Matauko Rada

CCOO eta UGT dira hurrenak, %24 eta %23ko ordezkaritzekin, hurrenez hurren. LAB %17tik gora geratu da.

Mondragon korporazioaren egoitza nagusia, Arrasaten. ©Mondragon Taldea

Mondragonen industria arloa %15 handitu zen iaz, Ulma eta Orona kontuan hartu gabe

Imanol Magro Eizmendi

Taldearen industria arloak 4.800 milioi euroko fakturazioa izan zuen, ekipamenduei eta makina-erremintari esker batez ere. «Egoera onean gaude», laburbildu du Uzinek.

LABen elkarretaratzea Donostian, lan ikuskaritzak salatutako tabernaren aurrean ©Gotzon Aranburu (Foku)

Ostalaritzako «lan esplotazioa» salatu du LABek

Berria

Sindikatuak elkarretaratze bat egingo du Donostian atxilotutako enpresaburuen jatetxe baten aurrean.

 ©Joxean Apeztegia

Nafarroako ekonomia %4,3 hazi zen 2022. urtean

Iker Aranburu

Kontsumoak bultzatuta, barne produktu gordinak gora egin du berriro urteko azken hiruhilekoan, %0,8 hain zuzen ere. Elma Saiz Ekonomia kontseilariak baztertu egin atzeraldia, baina 2023 hasiera motela espero du.

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...