EUSKAL PRESOAK

Foro Sozialak ontzat jo du «immobilismoa» gainditu izana, baina ez presoak «erdizka» hurbiltzea

Foro Sozial Iraunkorrak datozen hilabeteetarako erronkak zehaztu ditu.

Nazario Oleaga, Nekane Alzelai, Teresa Toda eta Agus Hernan.
Nazario Oleaga, Nekane Alzelai, Teresa Toda eta Agus Hernan. / Foro Sozial Iraunkorra Tamaina handiagoan ikusi

Jon O. Urain -

2021eko urtarrilak 4 14:30

Aurkia eta ifrentzua. Bi aurpegi horiek ditu euskal presoen auziaren bilakaerak, Foro Sozial Iraunkorrak egoeraz eginiko azterketatik ondoriozta daitekeenez. Presoen auzia konpontzeko aurrerapenei, blokeoei eta atzerapausoei buruzko azterketa egin du Foro Sozial Iraunkorrak, eta azken urte eta erdiko bilakaeran bi ondorio nabarmendu ditu: Pedro Sanchezen gobernuaren neurriek gainditutzat ematen dutela Mariano Rajoyren gobernuaren garaiko «immobilismoa», baina ezin dituztela ontzat hartu orain arte eginiko «erdizkako» hurbilketak: «Ulertzen zailak dira. Datuek erakusten dute Euskal Herriko lau espetxeek badutela horretarako leku nahikoa».

Teresa Todak xehatu ditu azterketaren ondorioak: Euskal Preso Politikoen Kolektiboko preso gehienak 600 eta 1.100 kilometro bitarteko distantziara daude, lehen graduan: «Oraindik urrun gaude konponbide integralaren agertokitik, urrats positiboak egin diren arren. Gutxiengo bat dago Euskal Herriko espetxeetan». Todak nabarmendu du «gehiengo instituzional, sindikal eta sozial transbersal nahikoa" daudela «konponbide fase integral batean sartzeko». Adostasun horiek bi funtzio dituzte, Todaren esanetan: bat da «Espainiako Gobernuari palanka egitea, laguntza ematea irtenbide baten kontra dauden sektoreen aurrean»; bestetik, azaldu du Foro Sozialak 2018ko udazkenean planteatutako auziei ez zaiela erantzunik eman oraindik; alegia, 70 urtetik gorakoak eta gaixo daudenak espetxetik irteteko beharrari.

Hasi berri den urteari begira, eta txostena aztertuta, hurrengo faseak identifikatu ditu Nekane Alzelaik: batetik, «salbuespenezko egoerekin bukatzea»; bestetik, bigarrenean bi azpifase bereizi dituzte: birgizarteratzeko plan bat definitu beharra eta 7/2003 Legearen arabera zigortutakoei «konponbide egokia eta garaiekin bat datorrena» emateko beharra.

Hurbilketei dagokienez, eta birgizarteratzearen testuinguruan, Foro Sozial Iraunkorrak azaldu du preso eta senideentzat hobe dela «zigorra Villabona betetzea eta ez Algecirasen», baina galdera luzatu du: «Kontua da ze irizpideren arabera ezin diren Euskal Herriko espetxeetara hurbildu". Ildo horretan, Alzelaik eta Agus Hernanek gogorarazi dute adostasun instituzional, sindikal eta sozial «zabala» dagoela uste baten inguruan: Euskal Herriko espetxeetara ekartzeak bermatzen duela presoen errotzea. Adostasun hori %92 ingurukoa Eusko Legebiltzarrean eta %60koa Nafarroako Parlamentuan, Alzelairen hitzetan. «Espetxe politika normalizatu» bat ezartzearen alde daude Espainiako Kongresuko diputatuen %55 ere, Foro Sozial Iraunkorrak gogora ekarri duenez, eta Alzelaik izurriak sortutako egoerari ere erreferentzia egin dio presoak Euskal Herriratzeko: «Premiazkotzat jotzen dugu COVID-19 garaiotan senide eta hurbilei zigor gehigarria ezartzen dien urruntzea amaitzea».

Gizarteratzea eta 7/2003 Legea

Presoak saikatzeko graduei ere erreparatu die Foro Sozial Iraunkorrak. Gogorarazi du lehen graduan daudela gehienak, «kopuru nabarmen bat» bigarrenean eta «txiki bat» hirugarrenean. Gerturatzeekin batera gertatzen ari dira gradu progresioak: «Bigarren gradura igarotzea eta gerturatzea urrats positiboak dira norabide egokian, baina horrek balio behar du aurrera egiteko eta ez bide itsu batean trabatuta geratzeko». Zuerako espetxearen egoera jarri du adibide. Testuinguru horretan, salatu dute bi gaik baldintzatzen dutela presoei banakako programak ezartzeko aukera: «Berariazkoak ez izatea eta laguntzeko ardura duten funtzionario ugariren jokabide ideologikoak».

Euskal Herriratzeek eta gradu progresioak osatzen dute Foro Sozial Iraunkorrak aurkeztutako lehen fasea, eta birgizarteratzearena da bigarrena. Norabide horretan, Alzelaik aitortu du espetxe politikan aldaketa ez dela «lineala izango eta dagoeneko, gertatzen ari den bezala, aurrerapenak eta blokeoak» egongo direla. Haatik, fase berrian, uste du presoak gizarteratzeko plan bat egin behar dela, «erakunde publikoek gidatua eta eragileekin adostua, baldintzapeko askatasuna lortzeko eta birgizarteratzeko bidean laguntzeko».

Bestetik, beharrezko jo dute 7/2003 Legearen arabera zigortutakoentzat «garai politikoarekin bat datorren konponbide bat» ematea. Horretarako, uste dute nazioarteko estandarrei jarraitu beharko zaiela, «bakea bermatzeko eta gatazka ez errepikatzea ziurtatzeko. Zigor estrategiarekin amaitzea beharrezkoa da».

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Antton Troitiño, 2018an, Espainiako Auzitegi Nazionalean. ©EFE

Etxerat-ek salatu du Troitiño espetxean daukatela oraindik

Maddi Ane Txoperena Iribarren

Hamabortz egun igaro dira Espainiako Auzitegi Nazionaleko Jose Luis Castro epaileak euskal presoa eritasunagatik aske uzteko autoa sinatu zuenetik, baina oraindik ez dute Estremerako kartzelatik atera. Hirugarren gradua emateko autoa irmoa da joan den ortziraletik. Arreta «duina» eskatu du Etxerat-ek.

Izpegin jende andana bildu da pasabidearen zerratzea eta Frantziako indar militarren okupazioa salatzeko. ©BOB EDME

Izpegiko pasabideari, mugarik ez

Ainize Madariaga

Nafarroaren zatiketa salatzeko, berrehun lagunetik goiti bildu da Izpegiko lepoan. Frantziaren okupazio militarra ere gaitzetsi dute

Gaur eguerdiko prentsaurrekoa, Iruñean. ©Jagoba Manterola / Foku

«Ziklo bat ixteko garaia da»

Joxerra Senar

Altsasuko gazteek, haien gurasoek eta herri plataformak agerraldi bateratua egin dute Iruñean. Eskerrak eman dituzte azken lau urteetan jasotako elkartasunagatik. 

Imanol Satrustegi historialaria. Tesia egin du Nafarroako ezker iraultzaileari buruz ©Iñigo Uriz / Foku

Utopia helburu

Edurne Elizondo - Nafarroako Hitza

NUPeko historialari Imanol Satrustegik 1970eko hamarkadako Nafarroako ezker «iraultzailea» aztertu du, hilaren 29an aurkeztuko duen tesian. «Iraultza xede hartzeak mobilizatzeko balio izan zuen».

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna