Albistea entzun

Enplegua

Lan merkatua konfinamendu aurreko datuetara hurbiltzen ari da

Uztailean, ekainean baino 4.750 langabe gutxiago zeuden erregistratuta Hego Euskal Herriko enplegu bulegoetan. Afiliazioak, ordea, jaitsi egin dira, hezkuntzaren eraginez.

Lanbideren bulego bat.
Lanbideren bulego bat. Luis Jauregialtzo / Foku Tamaina handiagoan ikusi

Iker Aranburu -

2021eko abuztuak 3

Uztailak beste koska bat eman dio langabeziari. SEPE Espainiako enplegu zerbitzuaren arabera, Hego Euskal Herrian 153.895 lagun daude lanik gabe, ekainean baino 4.750 gutxiago. Kopururik txikiena da 2020ko otsailaz geroztik, hau da, konfinamendua ezarri aurreko hilabetetik. Enplegu bulegoetako errgistroetatik 2.700 langabe atera beharko lirateke koronabirusaren agerraldiaren aurreko egoerara itzultzeko.

Uztaileko datuak, ordea, badu ifrentzurik. Batetik, Gizarte Segurantzak 1.030 afiliatu galdu ditu. Uda guztietako ohiko galera da hori, eta hezkuntza sektoreko milaka langile oporraldian lanik gabe geratzeak eragiten du. Lanpostu horiek, normalean, irailean eta urrian berreskuratzen dira.

Beste alde iluna ere klasiko bat da jadanik: sortzen diren lanpostu gehienak aldi txiki baterako dira. Uztailean sinatutako kontratuen %6,5 baizik ez dira mugagabeak izan.

Lanpostu berrien prekaritatea nabarmendu dute sindikatuek. «Aldi baterako enpleguei zor zaie soldatapeko lanpostuen berreskuratze osoa; mugagabeko enplegua galtzen ari da, bai gizonena, bai emakumeena, eta lanaldi partziala zabaltzen ari da», ziurtatu du EAEko CCOOk.

Sindikatu horren Nafarroako adarrak, berriz, eskatu du iristear dauden EBren funtsak erabiltzea «desberdintasunak txikitzeko eta emakumeei, gazteei eta migratzaileaei eragiten dieten enplegu arrakalak gutxitzeko». Ildo horretatik, Nafarroako UGTk azaldu du lurralde horretan langabeen %60 emakumeak direla, %21,3 atzerritarrak, eta %10 gazteak.

Balantze baikorragoa egin dute, berriz, Iruñeko eta Gasteizko gobernuek. «Serie historikoan ez zen inoiz uztail batean langabezia hainbeste jaitsi», gogorarazi du Carmen Maeztuk, Nafarroako Eskubide Sozialen kontseilariak. Halaber, nabarmendu du azken hiru hilabeteetan Gizarte Segurantzako afiliatuen marka hautsi duela Nafarroak. Aitortu du, ordea, egoera okerragoan daudela emakumeak, gazteak eta atzerritarrak.

Afiliazioan oraindik marka historikoaren azpitik daude Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa —978.175 zeuden 2019ko abenduan, eta 964.391 2021eko uztailean—. Beste datu bati erreparatu dio Alfonso Gurpegi Eusko Jaurlaritzako Enplegu sailburuordeak: pandemian lana galdu zutenen %93k jada berreskuratu dute enplegua. Hutsunea ostalaritzan ikusi du Gurpegik, eta arrazoia bosgarren olatuaren eragina izan daitekeela aipatu du. Izan ere, ostalaritzan 2019ko uztailean baino %41 kontratu gutxiago egin dituzte aurtengoan; aisialdian eta kulturan, berriz, %32 gutxiago.

Enplegurik gabekoen kontratazioa handitu da gehien

Laugarren hilabetez jarraian jaitsi egin da langabe kopurua, eta ez gutxi. 4.740 langabe gutxiago ageri dira Lanbideren eta Nafar Lansareren bulegoetan. 1997ra egin behar da atzera uztail batean halako jaitsiera bat ikusteko. Horri esker, duela urtebete baino 29.500 lagun gutxiago daude zerrendetan. Pandemia aurreko mailara iristeko, beste 2.700 ateratzea beharrezkoa da, baina nekez lortuko da helburu hori abuztuan, langabeziak gora egiten duen hilabete bat izan ohi delako. Udazkenean gertatzea, ordea, oso litekeena da, urtaro ona delako enpleguarentzat.

Lurralde eta sektore guztietan jaitsi da langabezia uztailean, baina bada nabarmendu den arlo bat: aurretik enplegurik ez zuten 1.140 lagunek utzi diote langabe izateari. Uler daitekeenez, langile gazteak dira horietako gehienak, udarako hartutakoak.

35.000 kotizatzaile gehiago iazko abuztutik

Ia 39.000 enpleguren galera ekarri zuen pandemiak, 2020ko martxotik urte horretako abuztura. Dagoeneko, horietatik 35.000 berreskuratu dira, eta irailerako falta direnak berreskuratzea espero daiteke, hezkuntzako kontratazio berrien bitartez.

Kontratu asko, baina laburrak gehienak

Aurtengo uztailean 111.801 kontratu sinatu dira Hego Euskal Herrian, 2020koan baino 22.000 gehiago, eta koronabirusa iritsi arte ohikoa zen kopuru bat. Baina horietatik 7.266 baizik ez dira mugagabeak izan, hau da, %6,5. Halako kopuru txikirik ez da ikusi urte batean, eta horrek erakusten du sortu bezain bizkor desager daitezkeela sortutako enpleguak.

Emakume langabeak, %57,7

Enpleguari buruzko inkestetan ez bezala, enplegu bulegoetan askoz emakume gehiago ageri dira lanik gabe, ia 24 .000 gehiago. Langabeen %57,7 ziren emakumeak uztailean. Ezin daiteke esan pandemiaren ondorioa denik, 2019ko uztailean %58,5 baitziren. Emakumeen langabezia tasa %13,7 da; gizonena, %9,5.

5.000 langile gutxiago erregulazioan

Uztailaren amaieran, 16.631 lagun zeuden aldi baterako enplegu erregulazioan, hilabete lehenago baino 5.625 gutxiago, eta kopururik txikiena 2020ko martxoan lanpostuak ez deuseztatzeko formula zabaldu zenetik. Duela urtebete, esaterako, 50.000 langile zeuden.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Nadia Calviño Espainiako Ekonomia ministroa eta Paolo Gentiloni Europako Batzordeko Ekonomia komisarioa, atzo, Madrilen. ©KIKO HUESCA / EFE

PSOEk ez du aldatu nahi itunen lehentasuna, lan erreforma berrian

Xabier Martin

Diaz Lan ministroak dio enpresa ituna sektorekoaren gainetik utzi nahi duela PSOEk, eta horrek prekaritatea betikotzen duela. Espainiako liberalismoa bultzaka ari da azaleko erreforma baten alde

Banaketa berriaren helburuetako bat da lurralde kohesioa bultzatzea, despopulazioaren arazoa gero eta handiago baita. Adibidez, Pirinioetan. Irudian, Otsagabia. ©Iñigo Uriz / Foku

Finantzaketa aldatuta, Nafarroako udalen artean 272 milioi banatuko dira 2022an

Berria

PSNk, Geroa Baik, EH Bilduk, Ahal Dugu-k eta Ezkerrak ituna lortu dute udalen arteko desberdintasunak handitzen zituen eredua moldatzeko. EH Bilduk azpimarratu du «positiboa» dela eta aurrekontuen akordioa lortzeko bidea errazten duela

Bizkaiko autoeskoletako langileek udan eginiko manifestazioetako bat. ©Miguel Toña / EFE

Bizkaiko autoeskoletako langileek ez dute baztertu greba mugagabea

Imanol Magro Eizmendi

Astebeteko lanuztea hasi dute, eta «erantzun zabala» izan du, deitzaileen arabera

Lavandeira Jr. / EFE ©Yolanda Diaz Espainiako lan ministroa.

Lan erreformarekin zer egin nahi duen «argitzeko» eskatu dio Diazek Espainiako Gobernuari

Imanol Magro Eizmendi

Kontraesanezko adierazpenak egitea egotzi dio, eta onartu du gobernu koalizioa «une korapilatsu» batean dagoela

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.