Albistea entzun

Hizkuntza eskubideak jomugan

Frantziako konstituzioaren berrikuspena «ezinbestekoa» dela erran du Eskolimek

Hizkuntza gutxituetako murgiltze ereduetako ordezkariek agiri batean adierazi dute irailaren 15ean Frantziako Gobernuarekin egin zuten bilkura «giro lasai eta eraikikor» batean iragan zela, eta bakoitzarekiko «arretazko elkartrukaketarako» modua egin zuela. «Lurraldeetako hizkuntzei buruzko kontsulta erakunde iraunkor bat» sortzeko xedea iragarri zien Frantziako lehen ministroak.

Eskolim sarekoen protesta, Parisen
Eskolim sarekoen protesta, Parisen Tamaina handiagoan ikusi

Ekhi Erremundegi Beloki -

2021eko irailak 28

Heldu den udaberrian iragatekoak diren Frantziako presidentetzarako hauteskundeak aitzin hizkuntza gutxituen gaia itxitzat eman nahiko luke Frantziako Gobernuak, hauteskunde kanpainan arazo bilakatu ez dadin. Joan den ekainean Frantziako Konstituzio Auzitegiak hizkuntza gutxituen legearen kontra hartutako erabakiak hautsak harrotu zituen, eta, ordutik, eragileak lasaitu nahian ari dira Parisen. Konstituzio Kontseiluaren ebazpenaren ondorioak aztertu eta proposamenak egiteko eskatu zien Jean Castex Frantziako lehen ministroak Martxan alderdiko bi diputaturi, Christophe Euzeti eta Yannick Kerlogoti, eta uztailean egin zuten publiko haien txostena. Hizkuntza gutxituetako murgiltze ereduetako ordezkariak bitzen dituen sareak «dezepzio» bat zela erran zuen.

Bestelako sentipen batekin atera ziren joan den irailaren 15ean bideokonferentziaz egin zuten bilkuratik. Castexekin eta Jean Michel Blanquer Hezkuntza ministroarekin bildu ziren, Eskolim sareko sei elkarteetako buruak, hizkuntzen erakunde publikoetako lehendakariak -tartean, Antton Kurutxarri EEP Euskararen Erakunde Publikoko lehendakaria-, eta Gilles Simeoni Korsikako lehendakaria. Agiri batean adierazi dute bi ordu eta erdi iraun zuen elkarrizketa «giro lasai eta eraikikor» batean iragan zela, eta bakoitzarekiko «arretazko elkartrukaketarako» modua egin zuela.

Azaldu dute ondoko asteetan hizkuntza gutxituen irakaskuntzan parte hartzen duten eragileekin eta tokiko kolektibitateekin «irakaskuntza baldintzak zehazteko» eraman beharreko «lana ahalbidetzea» nahi duela Frantziako lehen ministroak, «indarrean diren arauak errespetatuz, legezko esparruan, mende erdi baino gehiago daraman koadro pedagogiko ezagutua bermatuz». Eskolimen arabera, Castexek segurtatu zien «konzertatzio honi esker murgiltze sarearen zailtasunei buruz ere -kontratazio, irakaskuntza eta formakuntza baliabideak, azterketa politika-» aritzeko xedea duela. «Agintaldia bukatu baino lehen, bere agindupean liteken lurraldeetako hizkuntzei buruzko kontsulta erakunde iraunkor baten sortzeko xedea iragarri du Lehen Ministroak, hizkuntza guttituen irakaskuntza eta hizkuntzen politiken gaiak jorratzeko gisan».

Bilkuran, erakundeetako ordezkariek berretsi zuten «eraginkortasuna frogatu duen murgiltze pedagogia, gure hizkuntzen transmisioa eta babesa segurtatzen duen oinarria dela, eta hezkuntza ministerioaren betebeharrak segurtatzen dituela». Halaber, azpimarratu zuten Frantziako Konstituzioaren berrikuspena «ezinbestekoa» dela «hizkuntza gutxituak iraunarazteko eta transmisio metodoa babesteko». «Eskolim sareak gobernuburuaren hitz lasaigarriak kontuan hartzen ditu. Iragarritako kontzertazioaren bideratzeari izugarri adi egonen da, eta hartu beharreko neurriak hurbiletik segituko ditu», adierazi dute.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Termometro bat, artxiboko irudi batean. ©Andoni Canellada / FOKU

Euskal Herria alertan da tenperatura beroengatik

Nagore Arin

Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan alerta horia ezarri dute; Nafarroan ere bai, eta Ipar Euskal Herrian, berriz, alerta laranja. Bihar gora egingo dute termometroek.

Iaz migratzaile gehiago heldu ziren EAEra, joan zirenak baino ©Iñigo Uriz / Foku

3.500 pertsona baino gehiagoko migrazio saldo positiboa du EAEk

Isabel Jaurena

Eustatek jakinarazi duenez, immigranteen eta emigratzaileen erdiak baino gehiago 40 urtetik beherakoak eta gizonezkoak dira.

Industriaren efizientzia energetikorako foroa sortzeko eskatu du Txibitek

Industriaren efizientzia energetikorako foroa sortzeko eskatu du Txibitek

Iñaut Matauko Rada

Madrilek hartutako neurri energetikoak babestu ditu lehendakariak. Nafarroako Gobernuak ekarpenak egingo dituela iragarri du
Hondartzetako dutxetako ura guztiz moztu dute Urdaibain, lehorte garaian ura aurrezteko; irudian, Sukarrieta hondartza, atzo. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Urdaibai, ur premian

Iraia Vieira Gil

Aurtengo beroaldiek lehortea eragin dute, eta ur mozketak indarrean dira jada leku batzuetan. Urdaibain, herritarrek neurriak nabaritu dituzte: besteak beste, hondartzetako dutxetako hornidura moztu dute, eta gauez etxeko uraren presioa ere murriztu dute. Gainera, Bermeora ura itsasontziz garraiatzen hasi dira.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.