Albistea entzun

Memoria historikoa

36ko gerrako memoria guneen sarea landu du Nafarroako Gobernuak

1936ko altxamendu faxistak eta ondorengo diktadurak Nafarroan eragindako indarkeriaren guneen webgune bat aurkeztuko du. Oraingoz hamazazpi fitxa izango ditu, baina asmoa da denborarekin osatzen joatea.

Berako bunkerra da webgunean ageri den hamazazpi fitxetako bat.
Berako bunkerra da webgunean ageri den hamazazpi fitxetako bat. Jagoba Manterola / Foku Tamaina handiagoan ikusi

Joxerra Senar -

2021eko azaroak 30 18:20

Memoria guneen sareari buruzko webgunea aurkeztu du Ana Ollo Nafarroako Gobernuako Herritarrekiko Harremanetako kontseilariak, Josemi Gaston Nafarroako Memoriaren Institutuko zuzendariarekin batera. Duela hiru urte onartu zen memoria tokiei buruzko foru legea, eta bertan hamazazpi toki aitortu ziren. Webguneak, hain zuzen, hamazazpi toki horien fitxak dakartza, baita Pirinioak memoria eta muga izeneko ibilbidea ere.

«Espazio horietan bizi izan zen indarkeriaz eta izuaz galdetu ahal izango diogu gure buruari. Askotan egon gara toki horietan, itzaltzen ari ziren oihartzun horiei buruz ezer jakin gabe». Halaxe azaldu du Ana Ollo Nafarroako Gobernuko Herritarrekiko Harremanetako kontseilariak egitasmoaren helburua.

Hamazazpi fitxa horietan, 36ko gerra eta diktadura bultzatu zituztenen indarkeriaren gertaerak daude: krimenak eta hobiak, emakumeak umiliatuak izan ziren tokiak, atxilotuak espetxeratu zituzten kartzelak, muga ixteko asmoz defentsarako eraiki ziren gotorlekuak...

Ollok argi utzi du denborarekin fitxa gehiago izango dituztela, «zoritxarrez» jazarpen frankistaren «espazio gehiago» baitaude Nafarroan. Informazio hori guztia memoriaren arloan ibiltzen diren elkarteei, tokiko erakundeei, ikastetxeei eta oro har lehen aldiz iragan traumatiko horri buruz ezagutu nahi duten bisitariei zuzenduta dago.

Webgunera joz gero, toki hauek ageri dira: Babesaren muga iheslari eta erbesteratuen omenezko eskultura, Elizondon; Erronkari eta Zaraitzu arteko errepidea egiteko lanetan izan ziren presoei ostatu eman zien Igariko barrakoiaren erreplika; Artesiagan, Iruritatik Eugira doan errepidea egin zuten frankisten gatibu izan ziren langile esklaboen omenezko Bidegabeko bidea eskultura; Auritz inguruan, Ibañeta mendatean barrena muga inguruan diren sei bunker; Bera, Lesaka, Erratzu eta Eugi inguruko bunkerrak; Berako eta Erronkariko hilerriak, Ezkabako gotorlekuko 1938ko ihesean oinarritutako GR 225 ibiblidea; Erronkariko eskola, presondegi bihurtu zutena; Legarreako leizea, Gaztelun...

Gune horietako batzuk bultzatu dituzten elkarteen informazioa ere jasotzen du webguneak, bertaratzen direnek haiekin harrementan jartzeko aukera izan dezaten, edo bisitak antolatzeko. Guneez gain, Pirinioetako ibilbidea aurkeztu du, zeina «erbesteari eta bortxazko lanei loturik» dagoen. Dena den, udaberrian ibilbide eta fitxa gehiagoren berri emango dutela aurreratu du Joxemi Gastonek: «Espero dugu erreminta baliagarria izatea ikastetxeentxat, tokiko erakundeentzat, memoria elkarteentzat».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Belateko tunela (Nafarroa), artxiboko irudi batean. ©Jagoba Manterola / Foku

Belateko tunel berriaren lanak lizitatu ditu Nafarroako Gobernuak

Paulo Ostolaza

95 milioi euroko kostua izango dute lanek. Txibiteren arabera, «lekurik arazotsuenetako baten konponbidearen hasiera» da.

Gasteizko Askabide Klinika ©Jaizki Fontaneda/ FOKU

Askabide klinikak eskatu du abortuaren kontrako protestak ez daitezela guneetatik hurbil egin

Isabel Jaurena

40 Días por la Vida abortuaren aurkako elkarteak iragarri du protestak eginen dituztela otsailaren 22tik aurrera.

Frankismoaren biktimei omenaldia Bilboko hilerrian, artxiboko irudian ©Aritz Loiola/ Foku

EP-IUk eta Jaurlaritzak akordioa lortu dute memoria demokratikoaren legearen inguruan

Edurne Begiristain

Biktimen errolda bat sortuko da, erreparazio «osoa» bermatuko zaie biktimei, eta memoriaren aurkako sinboloak kentzeko plan bat onduko du Gogora-k, besteak beste.

Gasteizko Etxebizitza Sindikatuaren agerraldia, gaur. ©Gasteizko Etxebizitza Sindikatua

Gasteizko familia baten etxegabetzea gerarazteko exijitu dute

Julen Otaegi Leonet

Gasteizko Etxebizitza Sindikatuak agerraldia egin du, «segurtasun osoz» berehalako etxegabetze agindua jasoko duen familia baten egoera salatzeko. «Beti bezala, administrazioak ez du aukerarik eskaini», gehitu du.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.