Albistea entzun

Klima larrialdia

Mediterraneo eta Baltiko itsasoetako ura iaz izan da beroen gutxienez 1993tik

Klima aldaketarako Europako Copernicus zerbitzuak 2021eko txostena atera du gaur argitara, Lurraren Nazioarteko Eguna izaki. Tenperaturetan, orain arteko errekor ugari hautsi dira: iazkoa inoiz erregistraturiko udarik beroena izan da Europan.

Baltiko itsaso kostaldea, Letonian, 2021eko irudi batean.
Baltiko itsaso kostaldea, Letonian, 2021eko irudi batean. TOMS KALNINS/EFE Tamaina handiagoan ikusi

Uxue Rey Gorraiz -

2022ko apirilak 22

Bosgarren aldiz, Europako klimaren gaineko txostena argitaratu du klima aldaketarako Europako Copernicus zerbitzuak. Udaberrian plazaratu ohi ditu datuak; aurten, Lurraren Nazioarteko Eguna baliatu du informazioa kaleratzeko. Emandako datuek, baina, apenas adierazten duten lasaiturik. Are, berretsi dute gero eta ilunagoa dela klima larrialdiaren gaineko diagnostikoa: 2021a inoiz erregistraturiko urterik beroenetan bosgarrena izan da Europan –zazpigarren postuan ere kokatu dute zenbaitek, beste irizpide batzuen arabera–.

Copernicus zerbitzua 1850ean hasi zen urtero klimaren gaineko neurketak egiten eta emaitzok plazaratzen. Urtarril hasieran argitaratu zuen 2021ari dagokiona, mundu mailako datuak emateko. Begirada zabaleko azterketa horrek begi bistan utzi zuen Europan ez ezik gainerako lekuetan ere piztuak direla berotzeari buruzko alarmak. Munduan, inoizko beroenetan bosgarrena izan zen 2021a.

Gainera, termometroen goritzea ez da soilik lurrazalean sumatu: 30 urtean, itsasoko ura sekula ez da izan orain bezain bero. Mediterraneoan eta Baltikoan, ur azalaren tenperaturak hautsi egin du 1993tik aitzina erregistraturiko marka. Ekaineko eta uztaileko zenbait egunetan, adibidez, Baltikoko itsasoko uraren tenperatura batezbestekoa baino 5 gradu altuagoa izan da.

Ikusi gehiago: Klima aldaketaren ondorioz, odonatu kopuruak eta horiek eskaintzen dituzten ekosistemen zerbitzuek behera eginen dute etorkizunean Mediterraneo inguruan.

Izotzaren urtzea oraindik ere bada kezkarako iturri, nabarmen. Artikoak maiz hautsi zituen markak 2021ean; azkenekoz, irailean. Urte bakarrean hamaikagarrenez, horma kantitatea lehendik inoiz erregistraturiko txikiena izan zen bertan.

Ikusi gehiago: Bero datoz olatuak

Uda biziki beroa izan zen 2021ean Europan, inoiz erregistraturiko beroena. Hala, ordura arteko errekor asko gainditu ziren, ekainean eta uztailean batik bat. Zehazki, batez besteko tenperatura baino gradu bat altuagoa izan da tenperatura. Adituek zehaztu dutenez, «muturreko estres termikoa» izan zen hainbatetan Europako hegoaldean. Ordukoak ez ziren izan fenomeno hori gertatzen ziren lehenbiziko aldia; bai, ordea, tarterik luzeenak.

Ikusi gehiago: Cristina Linares, ikerlaria: «Osasun krisia da klimarena»

Halaber, beroarekin loturiko adibide ugari aletu ditu Copernicusek bere txostenean: Turkian, Grezian eta Italian sute handiak izan dira basoetan, «giro idorrek eta tenperatura altuek baldintzatuta».

Klima aldaketarako Europako zerbitzuak urtarrilean nabarmendu zuenez, beroaldiak ez ezik, uholdeak ere franko izan ziren 2021ean kontinentean, baita uda partean ere. Belgikan eta Alemanian, ibaiak inoiz baino haziago izan ziren, inoiz baino emaritsuago, eta uholde asko ekarri zituen horrek, «muturrekoak».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Abortu eskubidearen aldeko eta kontrako manifestariak, atzo, AEBetako Auzitegi Gorenaren aurrean. ©SHAWN THEW / EFE

Abortu eskubide konstituzionala indargabetu dute epaileek AEBetan

Urtzi Urrutikoetxea

Epaile eskuindarrak nagusi diren Auzitegi Gorenak atzera bota du ia 50 urteko araua. Abortuaren debekua berehala sartuko da indarrean aurretik horretarako legeak onartu zituzten 13 estatutan
Joe Biden AEBetako presidentea, atzo, Etxe Zurian, hedabideen aurreko agerraldian. ©OLIVIER CONTRERAS / EFE

Biden: «Muturreko ideologia baten ondorioa da»

U. Urrutikoetxea

AEBetako presidenteak ohartarazi du amen heriotza tasa igo egingo dela herrialdean, Auzitegi Gorenak hartu duen erabakiaren ondorioz
Ursula von der Leyen Europako Batzordeko presidentea eta Vladimir Putin Errusiakoa, duela bi urte, Berlinen. ©ALEXEI NIKOLSKY / EFE

Errusiak ez du «arazo gehiago» nahi Ukrainaren hautagaitzaren harira

Ander Perez Zala

Kremlinen eledunak esan du «Europaren barne afera bat» dela EBra atxikitzeko estatusa jaso izana. Bulgariak betoa kendu dio Ipar Mazedoniari talde komunitarioan sartzeko negoziazioei dagokienez
Ukrainako soldaduak, Sievierodonetsk hiritik gertu. ©OLEKSANDR RATUSHNIAK / EFE

Ukrainako tropak Sievierodonetsketik «erretiratuko» dira, Kieven esanetan

Mikel O. Iribar

Errusiari hiria guztiz hartzea falta zaio Luhansk oblasta oso-osorik kontrolpean edukitzeko

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...