Albistea entzun

Klima larrialdia

Australiako arbolen heriotza tasa bikoiztu egin da 1980tik

Nature aldizkariaren arabera, klima aldaketak eragin du zuhaitzen bizialdien murriztea. Ohartarazi dutenez, baso tropikalak «giltzarri» dira klima larrialdia geldiarazteko; ordea, «oso kalteberak» dira aldaketen aurrean. 2.305 hil dira 1971tik.

Uxue Rey Gorraiz -

2022ko maiatzak 18 09:27

Australia iparraldeko zuhaitzen bizialdia erdira murriztu da azken 35 urteetan. Datu beltza eman du berriki Nature aldizkariak argitara ateratako ikerlanak. Zehaztu dutenez, herrialde horretako iparraldean diren baso tropikaletako arbolen urteko heriotza tasa bikoiztu egin da 1980az geroztik. Plazaratu dutenez, klima aldaketa da, segur aski, heriotza horien hazkundearen erantzule nagusia, azken urteotan nabarmen txikitu baita atmosferak biltzen duen ur lurrunaren presioa.

Arbola horien heriotza tasa %1 zen lehen; %2 da orain. Zifra txikiak izanagatik ere, zuhaitz mordoa dago portzentaje horien atzean: 1971tik, 2.305 zuhaitz hil dira. Azken 49 urteotan, txostena ondu duen ikerlari taldeak xehetasunez egin du zuhaitzen zenbaketa herrialdeko basoetako 24 eremutan; azterlan horretatik jasoa da emaitza. Halaber, erantsi dutenez, 2006an eta 2013an hil ziren zuhaitz gehien, urte horietan izandako bero boladen eraginez.

Izan ere, beroak eta, oro har, klima aldaketak ekarri du heriotza tasaren bikoiztea, Nature-koen ustetan. Datuen interpretazioa eginik, aise ondorioztatu du lantaldeak: azaldu dute atmosferako lurrunaren presioa aspaldi dela defizitean, eta defizit hori handitu den abiada berean handitu dela heriotza tasa ere. Defizita geroz eta handiagoa, orduan eta ur gehiago galtzen dute arbolen hostoek. «Horrek hostoak zimeltzea ekar dezake, adarrak hil egiten dira ondorioz, eta, egoera horrek luze irauten badu, arbola hil egiten da», azaldu du txostenaren egile David Baumanek.

Halaber, Baumanek ohartarazi duenez, Australiako oihanetan gertaturiko fenomenoaren kalteak aldebikoak dira guztiz. «Zuhaitzak funtsezkoak dira klima larrialdiari aurre egiteko, karbono dioxidoa xurgatzen dutenez gero. Ordea, baso tropikal horiek bereziki zaurgarriak dira aldi berean». Sorgin gurpila da, beraz.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Poliziaren indarkeriaren kontrako manifestazio bat, atzo, Atlantan, Georgia estatuko hiriburuan. ©ERIK S. LESSER / EFE

Poliziak Nicholsi eman zion jipoiak protestak piztu ditu AEBetan

Gorka Berasategi Otamendi

Ostiralean publiko egin zituzten bost poliziak gazte afro-amerikarrari eman zioten jipoiaren irudiak. Grabazioetan ikusten denez, bortizki jo zuten, baita aurre egiteko aukerarik ez zuenean ere

 ©EMILIA GUTIERREZ / LV

«Ezohiko egoera bat sortu dugu: epaileek iritzia ematen dute guztiaren inguruan»

Mikel Elkoroberezibar Beloki

Espainiako botere judizialak joera erreakzionarioa hartu duela uste du Pedro Vallinek, eta hori ez dela kasualitatea. Azaldu du Espainiako Estatuak bere iraupena arriskuan ikusten badu demokrazia «etsaitzat» eta «mehatxutzat» har dezakeela.
Greziatik kanporatutako migratzaile talde bat, baltsa batean, Turkiako kostazainen esku gelditzear. ©ERDEM SAHIN / EFE
Jerusalemgo atzoko erasoan zauritutako bat, esku ohe batean. ©A. SAFADI / EFE

Bi israeldar larri Jerusalemen izandako beste eraso batean

Berria

Erasotzailea 13 urteko nerabe palestinar bat da, Israelgo Poliziaren arabera. 42 lagun atxilotu dituzte Zisjordanian

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...