Albistea entzun

Euskara

Administrazio auzitegira jo du Seaskak, Frantziako Hezkuntza Ministerioaren kontra

2019an EEPk eta hirurek izenpetu zuten hitzarmena ez betetzea leporatzen diote Frantziako estatuko administrazioari. Ikasleek baxoko azterketa batzuk euskaraz egiten ahalko zituztela adostu zuten hiru erakundeek.

Ekhi Erremundegi Beloki -

2022ko maiatzak 19 09:37

Frantziako Hezkuntza ministerioaren borondate falta juridikoki konpondu nahi du Seaskak. Ipar Euskal Herriko ikastolen federazioak Paueko Administrazio Auzitegira jo du azterketak euskaraz egiteko eskubidea aldarrikatzeko. Zehazki, Frantziako Hezkuntza ministerioa salatu du, 2019ko uztailean EEP Euskararen Erakunde Publikoak eta hiruek izenpetu zuten hitzarmena ez betetzea leporatuta. Ikasleek baxoko Ahozko Handiaren parte bat euskaraz egiten ahalko dutela idatzia da bertan, baina uko egiten diote neurria aplikatzeari. Azken hilabeteetan, Bordeleko errektoreak Seaskako kideei erran izan die idatzitakoaren «beste irakurketa bat» egiten duela. «Bide berri bat hartzea erabaki dugu: epaileari erranaraztea Hezkuntza ministerioa behartua dela aplikatzera hori, eta gure terminaleko ikasle guziek eskubidea dutela Ahozko Handi hori euskaraz pasatzeko», adierazi du Peio Jorajuria Seaskako lehendakariak.

Honela dio 2019an izenpetu zuten hitzarmenaren testuak: «Batxilergoan murgiltze ereduetako ikasleek parada ukanen dute euskaraz idazteko Historia-Geografiako kontrol jarraikiko proba amankomunetan eta irakaskuntza zientifikoetako kontrol jarraikiko proba amankomunetan. Azkenik, sail elebidunetako eta murgiltze ereduetako ikasleek ahozko handiko zati bat euskaraz egiten ahalko dute». Jorajuriaren iritziz, esaldiak ez du interpretaziorako tarterik uzten.

Seaskako lehendakariak oroitarazi du aspalditik ari direla borrokan azterketak euskaraz egiteko eskubidearen alde. «Azken urte eta hilabeteetan eraso anitz izan ditugu. Ez dugu ulertzen nondik heldu den oposizio hori. Ez da antolaketa arazorik: zuzentzaileak badira beste sareetan, publikoan, elebidunean, gure ikasleen lanak zuzendu ditzaketenak. Ez da arazo juridikorik: legeak dio argiki azterketak frantsesez egin behar direla, salbu euskararen irakaskuntzak bestela behartzen duelarik. Badu 30 urte lege puntu hori erabiltzen dugula brebeta osoki euskaraz egiteko, eta Historia-Geografia eta Matematika euskaraz egiteko baxoan».

Abenduan zirkularra

Funtsean, hiru dokumentuk berresten dute Seaskaren eskaera. Batetik, Jorajuriak aipatutako Frantziako Hezkuntza Kodeak, 121-3 artikuluan; bestetik, EEPk, ministerioak eta Seaskak 2019an izenpetutako hitzarmenak; eta, azkenik, joan den abenduan hizkuntza gutxituen irakaskuntzari buruz publikatu zuten zirkularrak. Brebetan eta baxoan proba batzuk euskaraz egiteko aukera aipatzen da azken horretan.

Horiek horrela, Frantziako hezkuntza administrazioaren «erabaki politikoa» da azterketak euskaraz egiteko eskubidea ukatzea, Jorajuriaren hitzetan: «Susmatzen dugu badela nahikeria bat gure ikasleek frantses gehiago izan dezaten irakaskuntzan. Funtsean, hori baita gertatzen dena. Proba bat frantsesez aurkeztu behar delarik, azken hiruhilekoan, azken hilabeteetan, irakasleak behartuak dira frantses pixka bat sartzera haien irakaskuntzan. Eta gure murgiltze eredua hausten dute hori eginez».

Seaskak lehengo astean aurkeztu zuen helegitea Paueko auzitegian, eta horrek eskaera aztertzea erabaki du. Heldu den astelehenean izanen da auzi saioa.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Ertzaintzaren auto bat, artxiboko irudi batean. ©Monika del Valle / Foku

Adingabe baten heriotza ikertzen ari dira Santurtzin

Berria

15 urte zituen gazteak, eta litekeena da jasotako kolpeen ondorioz hil izana.

Zezenketen aurka egin duten agerraldia, gaur, Iruñean ©endika portillo/ foku

Iruñeko zezenketak behin betiko amaitzeko eskatu du ‘Zezenketarik ez!’ sareak

Irati Urdalleta Lete

Sanferminak «inor zapalduko ez duten jaiak» izan daitezela galdegin dute 56 taldek eta norbanakok. Agiri bateratu bat aurkeztu dute

Eva Isturiz, Nafarroako Berdintasun Institutuko zuzendaria, Iruñeko Sarasate pasealekuan. ©Idoia Zabaleta, FOKU

«Sexu erasoetan, biktimak bere buruari egotzi ohi dio errua»

Uxue Rey Gorraiz - Nafarroako Hitza

Festetako sexu erasoen kontrako aurtengo kanpaina aurkeztu du berriki Nafarroako Berdintasun Institutuak, Berridatz ditzagun jaiak lelopean. Erasoen gaineko aurreiritziak hautsi beharra nabarmendu du erakunde horretako zuzendari Eva Isturizek.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.