Albistea entzun

Klima larrialdia

Berriztagarrien hedadura laukoiztu beharko da COP26 biltzarrean jarritako helburuak beteko badira

Energiaren Nazioarteko Agentziak eta Energia Berriztagarrien Nazioarteko Agentziak egindako txosten baten arabera, berriztagarrien ahalmena %8 gehiago handituko da urte amaierarako, baina ez da nahikoa goi bileran hitzartutako helburuetara heltzeko.

Ibilgailu elektriko autonomo bat, Bangkokek azoka batean. /
Ibilgailu elektriko autonomo bat, Bangkokek azoka batean. / NARONG SANGNAK/EFE Tamaina handiagoan ikusi

Arantxa Elizegi Egilegor -

2022ko irailak 20

Iazko azaroan Glasgown (Eskozia) egindako COP26 goi bileran hartutako konpromisoak gainbegiratu dituzte Energiaren Nazioarteko Agentziak eta Energia Berriztagarrien Nazioarteko Agentziak. Ondorioa argia izan da: helburuak beteko badira, laukoiztu egin behar da berriztagarrien urteroko hazkundea gaurtik 2030era. Ez da hori, hala ere, txostenean jaso duten aholku bakarra: zerrenda luzea da.

Txostena bera 45 estatuk eskatu dute. Horien helburua da datorren hamarkadan berriztagarriak izatea aukerarik irisgarriena, eskuragarriena eta erakargarriena CO2 gehien isurtzen duten arloetan. Azken hamarkadan, %130 ugaritu zen argindarra sortzeko berriztagarrietatik eratorritako energia, eta erregai fosiletatik eratorritakoa, %24. Dokumentuaren arabera, berriztagarrien ahalmena %8 handituko da urte amaierarako, 300 gigawatteraino, hau da, 225 milioi etxek behar luketen adina argindar. Ordea, adituen arabera, 2030erako nazioarteak 630 gigawatt gehiago lortu beharko lituzke eguzki argia baliatuta eta 30 gigawatt haize errotetatik.

Ibilgailuei dagokienez, berriz, Energia Berriztagarrietarako Nazioarteko Foroko kideei aholkatu diete jar ditzatela epemugak CO2a isurtzen duten ibilgailu berrien ekoizpenerako. Txostenean proposatzen dutena da ez dezatela halako ibilgailu gehiago ekoitzi 2035etik aurrera —urte horretan sartuko da debekua EB Europako Batasunean—, eta 2040tik aurrera gauza bera egin dezatela CO2a isurtzen duten ibilgailu astunekin. Iaz inoiz baino ibilgailu elektriko saldu zituzten munduan, 6,6 milioi, urte bat lehenago saldutakoak halako bi.

Mende amaierarako tenperaturen gehienezko igoera 1,5 gradura mugatu nahi bada, COP26 biltzarrean hitzartu modura, 2030erako elektrikoak beharko lukete ibilgailuen %60 inguruk, eta gaur egun baino hamar aldiz kargaleku gehiago egon beharko lirateke.

Nekazaritza alorrean ere helburu jakin batzuk zehaztu dituzte txostenean; izan ere, CO2 isurien %20ren erantzule da. Hala, aholkatu dute nekazaritza eta abeltzaintzarako lurrak gehiago ez zabaltzea, basogabetzea handitu ez dadin.

Energiaren Nazioarteko Agentziako zuzendari Fatih Birolek ohartarazi du elkarlana beharrezkoa dela helburu horiek guztiak beteko badira: «Nazioarteko elkarlanak soilik ahalbidetuko du energia berriztagarrietarako jauzia azkarragoa, merkeagoa eta errazagoa izatea. Hori gabe, baliteke karbono neutraltasuna hainbat hamarkada atzeratzea». Zehazki, txostena osatu duten adituen arabera, elkarlana «egokia» bada, 2050erako lor liteke neutraltasuna; aldiz, elkarlanik gabe, 2090era atzeratuko litzateke.

Neutraltasuna lehenago

Ekintza Klimatikorako Sarea plataformak zabaldutako azterketa baten arabera, EBk 2040erako lortu ahal izango luke karbono neutraltasuna, iragarri baino hamar urte lehenago. Horretarako, ordea, bere politikak aldatu beharko lituzke.

Sarea osatzen duten gobernuz kanpoko erakundeek uste dute oraindik ere lortu daitekeela gehienez 1,5 gradu igotzea, baina horretarako isuriak «nabarmen» murriztu beharko liratekeela 2030erako, berriztagarrien erabilera sustatuz eta energia aurreztuz.

Europako Batzordea, parlamentua eta Europar Kontseilua bihar hasiko dira aztertzen 2030erako isuriak %55 murrizteko proposamenak. Izan ere, gaur egungo politikekin jarraituz gero, %47 murriztuko lirateke isuriak 2030erako; aldiz, Ukrainako gerra hasi ostean, Europako Batzordeak aurkeztutako Repower EU egitasmoaren gidalerroei jarraituz gero, murrizketa %57rainokoa izan liteke. Ekologistek, baina, %66raino iristea dute helburu.

Hala, plataformak eskatu dio Bruselari industria prozesuen elektrifikazioa azkartzeko, baita berogailuena eta garraio arloarena ere, 2040erako erabiltzen den argindar guztia berriztagarrietatik eratorria izatea lortzeko.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Turkiaren erasoaren aurkako manifestazio bat, azaroaren 20an, Qamixlin. ©EFE

SDFk jakinarazi du eten egin dituela AEBekin egiten ari ziren operazioak

Igor Susaeta

Milizia kurduak indar nagusitzat dauzkan eta Pentagonoaren babesa duen koalizioak ohartarazia zuen Ankarak eraso bat hasiz gero horri erantzutea lehenetsiko zuela. EIren aurkako borrokari eragingo dio
Turkiaren erasoaren aurkako manifestazio bat, azaroaren 20an, Qamixlin. ©EFE

SDFek jakinarazi dute eten egin dituztela AEBekin egiten ari ziren operazioak

Igor Susaeta

Milizia kurduak indar nagusitzat dituen eta Pentagonoaren babesa duen koalizioa ohartarazten ari zen Ankarak eraso bat hasiz gero horri erantzutea lehenetsiko zuela. EIren aurkako borrokari eragingo dio

Vladimir Putin Errusiako presidentea, gaur, Moskun. ©EFE

Errusiak esan du «negoziatzeko prest» dagoela, bere interesak «bermatzeko»

Mikel Elkoroberezibar Beloki

Ukrainako armadak adierazi du bere tropetako 13.000 soldadu eta 6.000 zibil hil direla gerra hasi zenetik. Haur ugariri hezkuntzarako eskubidea urratu dietela salatu du NBEko batzorde batek.

Boliviar bat Silala ibaitik ura hartzen, Txileko mugatik gertu. ©MARTIN ALIPAZ / EFE

Boliviak esan du Hagako epaiak Silala ibaiko ubide artifizialak eraisteko aukera emango diola

Mikel O. Iribar

Nazioarteko Justizia Auzitegiak ebatzi du Silala ibaia «nazioartekoa» dela, eta Txileri eta Boliviari eskatu die elkarren arteko elkarrizketak «etengabekoak» izateko. Santiagok ez dio kalte ordainik eman beharko La Pazi.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.