Ibilaldiak soinu berezia ipini dio goiz-goizetik Bilboko Santutxu auzoaren domeketako giro lasaiari. Festak hartu ditu-eta Kirikiño ikastolako patioak, korridoreak eta inguruak, hedatu delako ospakizuna Europa parkera eta Txurdinagako kiroldegira ere. Nahastu egin dira gune bateko txistu soinuak eta urrunagoko txarangarenak, doinuen artean entzun dira orobat haurren algarak eta oihuak buruhandiak bat-batean agertu direnean. Mugitu dira euskaltzaleak: egin dute dantza, jauzi, patsadaz ibili dira txosnetan eta presatuago gune batetik bestera.
Urtero bezala, hain justu. Hori baita Ibilaldiaren arrakasta nagusia: betiko indarrari eustea. «Ospatzeko eguna da, baina baita konpromisoa berritzekoa ere», nabarmendu du Josu Telleria Ibilaldia Kultur Elkarteko lehendakariak hasierako ekitaldian. «Asko aurreratu dugu, baina badakigu oraindik ez dela nahikoa». Azpimarratu du Kirikiñok ibilbide «oparoa» egin duela «Bilboren bihotzean euskararen transmisioa ziurtatzen eta komunitate sendoa sortzen», eta hiriko lau ikastolek ehundutako sarea balioetsi du: Kirikiñoz gain, Abusu, Harrobia eta Urretxindorra «zutabe ezinbestekoak» dira Bilboren euskalduntzean, Telleriaren irudiko. «Euskarak gaur egun beharrezkoa duen jauzian, Bilbo eta ingurua eremu estrategikoak dira, duda barik».
Hirian egindako lana aintzatetsi du orobat Kirikiño ikastolako lehendakari Haizea Etxebestek. «Gaurko hasiera ekitaldi honetako kultur adierazpen guztiak gure ikastolako kideek eskaini dituzte, hori baita gure benetako altxorra: Txurdinagan, Santutxun, Otxarkoagan, Begoñan, Boluetan eta Bilbo osoan hezkuntza, euskara eta euskal kulturaren aldeko familiak izatea».
«Euskarak gaur egun beharrezkoa duen jauzian, Bilbo eta ingurua eremu estrategikoak dira, duda barik»
JOSU TELLERIA Ibilaldia Kultur Elkarteko lehendakaria
Ibilaldia gehiago eta ikastola gehiago eskatu ditu Telleriak jendez betetako jolastokian, eta aldarrikatu ditu Loraldia gehiago eta Euskaraldia gehiago ere, besteak beste. «Euskaltzale aktibo gehiago behar ditugu. Bide horretan inor ezin da bakarrik aritu: indarrak batzeko ordua da». Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza sailburu Begoña Pedrosak ardura konpartituaren garrantzian jarri du arreta, halaber, «euskararen etorkizuna instituzioen, eragile sozialen eta, batez ere, herritarren artean eraiki» daitekeela adieraziz. Eta ikastolen aurrera begirako erronketako batean sakondu du jarraian: harrera. «Ikasle berri bat iristean norbaitek esatea ‘zatoz gurekin’, edo ezagutzen ez duen hitz bat erakustea, edo laguntzea: keinu txikiak dirudite, baina ez dira, askotan hor hasten delako sentimendu bat eta historia bat. Hizkuntza bat ikasgai huts izatetik adiskidetasun bihurtzen delako, elkarrekin zerbaiten parte izateko modu bihurtzen delako. Horregatik zentzua dauka berriro ere hemen egoteak».
Bigarren aldiz
Ia 50 daramatzate «hemen». 1978an antolatu zuten aurreneko Ibilaldia, eta handik urte batzuetara egokitu zitzaion lehen aldiz Kirikiñori, orain dela lau bat hamarkada. Miguel Angel Gaztelu zuzendari ohi eta irakasle erretiratuak ez du urte hartako oroitzapen askorik, eta beharbada memoria freskatzeko, buru-belarri ibili da aurtengoa prestatzen, makina bat ikaslerekin, ikasle ohirekin, gurasorekin, irakaslerekin eta ikastolako behargin izandakoekin batera. «Oso ilusionatuta» agertu da, eta bera ere bat dator: Ibilaldia beharrezkoa da oraindik ere. «Garrantzitsua da erakustea zein den gure hezkuntza proiektua. Jaiotza tasak asko ari dira jaisten, eta lehia dago ikastetxe guztien artean. Azken urteetan ikastetxe batzuk itxi dituzte; ez da gure kasua: horren esan nahi du proiektu sendo bat dagoela».
Ibilaldiak ere jarraipena izango du: Kirikiñokoek Santurtziko (Bizkaia) Bihotz Gaztea ikastolakoei eman diete lekukoa; santurtziarrek hirugarrenez antolatuko dute festa. «Aukera argia da», esan du Asier Valle ikastolako lehendakariak, gaztelaniaz. «Badakigu ez direla garai onak ikastolentzat; baina noiz izan da garai ona? Orain ere erronka garrantzitsuei ari gara aurre egiten: jaiotza tasaren beherakada, finantzazioaren etengabeko jaitsiera...». Ekitaldia bukatu denean, bihar bertatik lanean jarriko direla ziurtatu du ikastolako DBHko buru Erika Gallegok. «Ibilaldiaren eguna oso momentu hunkigarria eta garrantzitsua da ikastola guztiontzat, eta beti gaude eguna heltzeko irrikan».
Joaldunen atzetik desagertu da jende saldoa berehala. Joareen zaratak eta euskaltzaleen martxak xehetasun gehiago gehitu dizkiote giroari, eta agerikoa berretsi dute: berbetan ez ezik, ibiltzen ere aldarrikatu daitekeela euskaraz bizitzeko eta ikasteko eskubidea. Egun osoa izango dute horretarako.
