Noiz eta nola sortu zen Zintzo upategia? Nondik norakoa izan da ibilbidea?
Zintzo Villabuenan jaio zen, 1994an, nire gurasoen eskutik, Tomas Martinez de Cañas Ruiz de Oñaren eta Maria Jesus Yangüela Espadaren eskutik; dena den, familiaren mahastizaintzako eta ardogintzako tradizioa duela belaunaldi batzuetatik dator: ordura arte, gure aitona-amonek eta birraitona-amonek mahastiak lantzen zituzten eta ardoa egiten zuten.
Nire aitak bere upeltegia sortu eta Zintzo marka merkaturatzeko urratsa egitea erabaki zuen. Gero, anaia Karlos eta biok lanean hasi ginen, eta upategia haziz joan zen, elaborazioa ardo zurietara eta onduetara zabalduz eta instalazioak modernizatuz, baina betiere mahastia eta ardoa ulertzeko modu tradizionalari eutsiz.
2022an beste urrats garrantzitsu bat egin genuen Guardiako upeltegi berriarekin: enoturismoa garatzeko pentsatua dago. Gaur egun, familia enpresa bat gara oraindik, eta, azkenean, gure filosofiak nahiko sinplea da: mahastia ondo zaintzea eta ardo zintzoak egitea, artifizio handirik gabe. Izan ere, Arabako Errioxan, gure lurzoruagatik eta klimagatik, lurrak berak nahikoa usain eta zapore ematen baitigu.
Mahastiak arreta eta mimo handiz zaintzeaz gain, mahastien kokapena oso garrantzitsua da Zintzo ardo kalitate handikoak ekoizteko: 70 urtetik gorako lursailak, buztinezko eta kareharrizko lurzoruak, itsas mailatik 530 metroko altitudea, iparraldeko haize hotzetatik babestuta, mahastien orientazioa...
Zintzo upategiko ardoen jatorria Villabuena, Leza, Guardia, Elvillar Samaniego eta Navaridasen dauden lursailetan dago, eta Ceniceron —amaren herria— eta Abalosen ere badaude. Guztira 108 lursail dira, 34 hektareatan banatuta. Batez beste 60 urte dituzten lursail txikiez ari gara. Gure benetako altxorra dira. Horrela, jendeak Zintzo ardoa hartzea aukeratzen duenean, Arabako Errioxako herrietako nahasketa bat (coupage) edaten du.
Nola joan da mahats-bilketa aurten?
Mahats-bilketa oso goiztiarra izan da. Nire aitak 72 urte ditu, eta ez du inoiz hain goiztiarrik ezagutu. Iaz baino 15 bat egun lehenago hasi gara, eta hori iaz mahats-bilketa goiztiarra izan zela kontuan izanik. Bero handia egin du, baita gauean ere, tenperatura tropikalekin, eta horrek heldutasuna aurreratu du. Baina pozik gaude: mahats osasuntsua bildu dugu, hori oso garrantzitsua da, eta kalitate onekoa.
Tenperatura altuek eta lehorteak eragin handia izan dute?
Nabaritu dira, bai horixe. Baina urte osoan lana ondo egitearen garrantzia are gehiago nabaritu da. Ondo zainduta, ondo tratatuta eta ondo landuta zeuden mahastiek oso ondo eutsi diote udari, eta mahats-parra ona izan da, ongi mantendu da. Gure aitona-amonek zioten bezala: «Mahastiak eskertu egiten du egiten diozun guztia». Eta egia da.
Beraz, pozik zaudete aurtengo ekoizpenarekin?
Bai, pozik gaude. Aurreko urte zailetik gentozen, mildiu gaixotasuna dela kausa. Berriz diot: mahastiak ondo zaindu dituenak uzta ona izan du, bai kantitateari eta bai kalitateari dagokionez.
Lursail batzuetan mahats-mordo batzuk kendu behar izan ditugu uztailaren amaieratik abuztuaren hasierara, mahats gehiegi zegoelako eta mahatsondo-enborrari mahatsa mantentzen lagundu behar geniolako. Beraz, oro har, pozik gaude.
Aurten ere, kalitate handiko ardoak ekoitzi dituzue?
Oraindik goiz da ardoaren azken emaitza nolakoa izango den balioztatzeko. Baten batek oraindik ez du malikoarena egin; ardoa egiten ari da oraindik.
Esan diezazukedana da gure upeltegiak oso usain ona duela. Aroma garbiak daude, mahats usain gozoak... eta hori seinale ona da.
Baina urte honen amaiera eta hurrengo urtearen hasierara arte itxaron beharko da ardo horiek probatu eta balorazio argiagoa egin ahal izateko.
Noiztik aritzen zarete EROSKIrekin? Gustura ari zarete lanean EROSKIrekin?
2017tik ari gara EROSKIrekin lanean, eta, egia esan, oso gustura gaude haiekin.
Guri hemengo produktuaren eta familia-enpresen aldeko apustua egitea gustatzen zaigu. Arabako Errioxakoak gara, mahastiak hemen ditugu, ardoak hemen egiten ditugu... eta, azkenean, botila bakoitzaren atzean lan asko dago, eta hemengo familia asko.
Nik neuk EROSKIn egiten ditut erosketak. Joaten naizenean eta gure ardoak saltokian ikusten ditudanean, ilusioa egiten du, egia esan. Izan ere, azkenean hor ikusten duzu urte osoan egiten dugun lan guztiaren emaitza.
Hainbeste urteren ondoren, elkar ezagutzen dugu, konfiantza dago, eta oso gustura ari gara haiekin lanean. Eta, jakina, urte askoan elkarrekin hazten jarraitzeko asmoa dugu.
