Brent upela %7,5 garestitzen ari da

AEBek eta Israelek Iranen aurka hasitako erasoak berehalako eragina izan du hidrokarburoen prezioan. Brent upela 5,5 dolar (%7,5) garestitzen ari da gaur goizean nazioarteko merkatuetan, eta 78 dolarrean salerosten ari da. Adituek iragarri dute balitekeela ehun dolarrera ere iristea, baldin eta petroliontzien eta gasontzien trafikoa eteten bada Ormuzko Itsasartean. 

Hori gertatzen ari da dagoeneko. Gutxienez lau eraso izan dira Ormuzko itsasarte inguruan; horrek joan-etorria eten du, eta ontziak pilatzen ari dira itsasartearen alde batean zein bestean. Aseguru etxeek iragarri dute handik igarotzen diren ontziak aseguratzeari utziko diotela. 

Gainera, eraso horien ondorioz, itsas konpainia handiek beste itsasbide batzuetara bidali dituzte beren ontziak. MSCk eta Maerskek, esaterako, Arabiako Golkoaren inguruan dauden itsasontzi guztiak ahalik eta portu seguruenetara bidali ditu, eta Ekialde Erditik ahalik eta gehien urruntzeko agindua eman die Asiaren eta Europaren artean aritzen direnei. Suezko kanalaren ordez, Esperantza Oneko lurmuturretik joateko esan die. 

Iranen eta Arabiako penintsularen arteko itsasarte estua da Ormuzkoa, eta horretatik igarotzen da munduko petrolio eta gas horniduraren bosten bat inguru. Petrolioaren zati handi bat Irandik Txinara doa, eta Txinara eta Asiako beste herrialde batzuetara doaz gas natural likidotua (GNL) garraiatzen duten gasontzi gehienak ere.

Edonola ere, Europak berak Qatarretik jasotzen du GNLaren horniduraren zati bat, eta dagoeneko nabari da gerraren eragina prezioetan: Europan, %25 egin dute gora GNLaren etorkizuneko kontratuek. Garai erabakigarria da oraingoa kontinentearen gas hornidurarako. Izan ere, negua nahiko hotza izan da Europan, eta horren ondorioz erreserbak aurreko urteetan baino gehiago hustu dira. Udaberrian eta udan bete ohi dira erreserba horiek, eta gerrak irauten badu Europak iaz halako bi ordaindu behar izango duela ohartarazi du Goldman Sachs bankuak. 

Goranzko joera

Berez, merkatuek nolabait aurrea hartu zieten erasoei. 60 dolarrean zegoen Brent upela abenduan, baina, Donald Trumpek AEBetako itsas armada Ekialde Hurbilera eraman ahala, 73 dolarrean zegoen lehen misilek eztanda egin aurretik. 

Prezioen igoera pixka bat arintze aldera, igandean, Lurralde Petrolio Esportatzaileen Erakundeak eta haren aliatuek, LPEE+ taldeak, iragarri zuten apiriletik aurrera ekoizpena egunean 206.000 upel handituko zutela. Analistek uste dute ekoizpen gehigarri horrekin ezer gutxi egin daitekeela upelaren garestitzea eteteko, baldin eta Ormuzko itsasartea luzaroan itxita badago.

Edonola ere, kontuan hartu behar da merkatua oso ongi hornituta egon dela azken hilabeteetan, eta, prezio nahiko apalak zeudenez, herrialde askok beren petrolio erreserbak betetzen hasteko baliatu dutela. Hori egin du, esaterako, Txinak. Hango findegietara doaz gaur egun Iranen petrolio esportazio gehienak, merkatutik beherako prezioetan, AEBek Teheranen aurkako zigorrak indartu zituenetik. Azken datuen arabera, Txinaren petrolio inportazioen %13 Irandik iritsi ziren iaz. 

Iran bera munduko petrolio ekoizle handienetako bat da, baina AEBen zigorrek kalte handia egin diote: erosleak urritu dizkiote, eta, gainera, zaildu egin diote bere azpiegiturak eguneratzea. Nolanahi ere, gaur egun gai da egunean 4,5 milioi upel ekoizteko, munduko ekoizpenaren %4,5 inguru. Gasaren %6 ere ekoizten du.

Hidrokarburoak funtsezkoak dira Iranen, haren esportazio gehienak sektore horretakoak baitira gaur egun. Ali Khamenei buruzagi hil berriak berak 2014an agindu zuen petrolioarekiko menpekotasuna txikitzeko, horrek nazioarteko botereen mendeko bihurtzen baitzuen Iran, baina dibertsifikazio saioek ez dute emaitza handirik eman orain arte.  

AEBak bilakatu dira azken urteetan munduko petrolio ekoizle handiena, frackingaren bitartez ustiatutako putzuen eraginez, eta horregatik uste du Trumpek Irani eraso egin diezaiokeela luzera begira erregaiaren kopurua asko handitu gabe.