Cuauhtemoc Cardenas hil da, Euskal Herriko bake prozesua babestu zuen Mexikoko ezkerreko lider historikoa

Mexikoko PRD alderdiaren sortzaile eta ezkerreko mugimenduen erreferentea izan zen Cardenas; 92 urte zituela hil da. 2018ko Kanboko Konferentzian nazioarteko ordezkaritzako kide izan zen, eta bake prozesuaren aldeko konpromiso sendoa izan zuen beti.

Cuauhtemoc Cardenas Solorzano, iazko irudi batean. MARIO GUZMAN / EFE
Cuauhtemoc Cardenas Solorzano, iazko irudi batean. MARIO GUZMAN / EFE
kristina martin
2026ko urriaren 29a
13:20
Entzun 00:00:00 00:00:00

Cuauhtemoc Cardenas Solorzano Mexikoko ezkerreko politikaria hil zen atzo, 92 urte zituela. Mexikoko presidente izandako Lazaro Cardenas del Rioren semea zen, eta bera ere hiru aldiz saiatu zen herrialde horretako gobernuburu izaten. PRI Alderdi Iraultzaile Instituzionalean hasi zuen bere ibilbide politikoa, baina, desadostasunak zirela eta, PRD ezkerreko alderdia sortu zuen, eta alderdi horrekin izan zen Mexikoko presidentegai. Euskal Herrian aski ezaguna zen Cuauhtemoc Cardenas, bake prozesuak nazioartean izan zuen babesleetako bat izan zelako.

Are, Cardenasek ETAren amaierako Nazioarteko Konferentzian parte hartu zuen 2018an, Kanboko Arnaga etxean. Ekitaldi horren nazioarteko ordezkaritzako kide izan zen, Jonathan Powell, Brian Currin, Bertie Ahern, Gerry Adams eta Raymond Kendallekin batera.

Horren aurretik ere erakutsi zuen Euskal Herriko bake prozesuaren aldeko konpromisoa. Izan ere, 2011ko Aieteko Adierazpena babestu zuen. Urte hartako urrian egin zuten gatazkaren konponbidea sustatzeko nazioarteko konferentzia, Donostian; ekitaldi hura izan zen ETAren desegite prozesuaren abiapuntua. Bi urte geroago, Cardenasek ekitaldi sinboliko bat sustatu zuen Mexikon, Aieteko Adierazpena babesteko; Latinoamerikako hamazortzi buruzagik parte hartu zuten ekitaldi hartan.

Cuauhtemoc Cardenas Kanbo
Cuauhtemoc Cardenas hitz egiten, Kanboko Konferentzian, 2018an. BOB EDME

Cardenasek Euskal Herriaren alde zuen konpromisoa irmoa izan zen, eta behin baino gehiagotan erakutsi zuen: Arnaldo Otegiren askatasuna eskatu zuen, ezker abertzalearen ordezkaria 2009tik 2016ra Bateragune auziagatik espetxe zigorra betetzen ari zenean. Halaber, euskal presoen sakabanaketa amaitzeko aldarria ere bere egin zuen.

Hain zuzen ere, haren heriotzaren berri izan eta gero, dolumin mezua argitaratu du Otegik X sare sozialean: «Joan egin zaigu Euskal Herriari elkartasuna beti adierazi zion lagun leiala. Haren konpromisoak aztarna ahaztezina utzi zigun. Bake prozesuan parte hartu zuen, eta gure askatasunaren aldeko adierazpena sinatu», dio gazteleraz idatzitako mezuan. «Alboan izan genuen gure herriaren historiako garai garrantzitsuetan, eta haren oroitzapena geratzen zaigu», erantsi du Otegik. Cardenasekin egindako topaketen argazkiak jarri ditu mezuan. 

Hiru aldiz presidentegai 

Mexiko Hirian jaio zen, eta, ingeniaritza zibila ikasi bazuen ere, gazte-gaztetatik murgildu zen politikan. Etxean bertan jaso zuen politikarekiko interesa, jaio zen urtean bertan izendatu baitzuten Mexikoko presidente haren aita, Lazaro Cardenas del Rio (1934-1940). Ibilbide politikoa aitaren alderdian hasi zuen —PRIn, alegia—, 1954an, baina alderdiaren barruan izaniko desadostasunak tarteko, bere alderdia sortu zuen 1980ko hamarkadan: PRD Iraultza Demokratikoaren Alderdia. Cardenas hiru bider izan zen presidentegai ezkerreko mugimendu horren eskutik: 1989an, 1994an eta 2000n. Inoiz ez zuen lortu Mexikoko presidente izatea, baina agintera iritsi zen Mexiko Hiriko gobernuan. Gainera, haren agintaldia mugarri izan zen, hura izan zelako herritarren botoen bidez izendatutako Mexikoko hiriburuko lehen gobernuburua.

Mexikoko presidente izan ez bazen ere, ezkerreko mugimenduen sustatzaile garrantzitsua izan zen Cuauhtemoc Cardenas. Claudia Sheinbaum egungo presidenteak ere aitortu du «ezinbesteko erreferentea» izan zela herrialdearen historian.

Kazetaritza etikoaren arabera sortua

Nola bermatzen dugun edukien kalitatea

Iruzkinak
Ez dago iruzkinik

Ordenatu
0/500
Interesgarria izango zaizu
Nabarmenduak
Zure babes ekonomikoari esker egiten dugu kazetaritza konprometitua. BABESTU BERRIA