Vito Quiles eskuin muturreko asaldatzaile espaniarrak atzera egin du, eta ez da etorri Bilbora, nahiz eta Deustuko Unibertsitatean ariko zela iragarri duen egunotan sare sozialetan. Hain zuzen, sare sozialetan jakinarazi du Ertzaintzaren segurtasun operazioaren buruarekin hitz egin eta gero erabaki duela bertan behera utziko duela deialdia, «garrantzitsuagoa» delako bere ekitaldira joatekoak zirenen «segurtasun fisikoa adierazpen askatasuna baino». Ertzaintzak esan ei dio «arrisku oso handia» zegoela istilu larriak egoteko, eta, horregatik, Quilesek jakinarazi du «hitzaldia bertan behera» geratu dela: «ETAko kide ohiak, kale terroristak eta beste gaizkile batzuk daude protestaren buruan», argitaratu du.
Hainbat eragile, antolakunde, gazte mugimendu eta sindikatu haren kontra mobilizatu dira, eta «faxismoaren aurkako euste horma bat osatzera» deitu dute. Euskal Herrian faxismoari ez! lelopean, Deustu auzoko Done Petri plazan bildu dira, 17:00etan; hasieran 16:00etarako egina zuten deia. Mobilizazio horretan, adierazi dute faxismoak ez duela «inolako lekurik» Bilboko kaleetan.Â
Ordu berean, «langile klasearen bloke independente bat» ere osatu dute unibertsitatean. GKSk eta beste zenbait eragilek bertan mobilizatzeko deia egin dute, Probokatzaile faxisten aurka, klase batasuna lelopean. Eguerdian, berriz, IASk manifestazio bat egin du Plaza Eliptikotik hasita.
Deustuko Unibertsitateak Bilbon duen campusean 15:00etan itxi dituzte gaur ateak, eta arratsaldean ez da inolako hezkuntza jardunik egon bertan. Eskuin muturreko asaldatzaile espainiarrak elkarretaratzera deitu du bertan, eta sor zitezkeen istiluetan «unibertsitateko komunitatea babesteko» hartu dute neurria. Duela bi aste Quiles Iruñean izan zen, eta istiluak egon ziren Espainiako Poliziarekin.Â
Ertzain askok zaindu dituzte unibertsitate inguruak, eskolak eten eta gero, eta sarrerak itxi egin dituzte. Ertzaintzaren furgoneta ugari ikus zitezkeen, esaterako Bilboko Arte Ederren Museoaren inguruan, baina baita gazte ugari ere. Faxismoaren aurkako manifestazio handia 17:00etan abiatu da, Done Petri plazatik, eta Deustuko Unibertsitate inguruan amaitu da. Jende andana egon da Bilboko kaleetan Quilesen deialdia salatzen eta faxismoari erantzuten. «Faxistak kanpora» oihuak izan dira nagusi manifestarien artean. Trafikoa eten egin du Ertzaintzak. Gazte ugari bertan geratu dira zain, lurrean eserita, Vito Quiles azalduko ote zen, baina ez zetorrela jakin dutenean, joaten hasi dira apurka-apurka.

Istilu larriak
Hala ere, istilu batzuk sortu dira: obretan dagoen etxe batean alboan, edukiontzi bati su eman diote aurrena, eta, gero, su barrikadak piztu dituzte Agirre Lehendakariaren etorbidean. Ertzaintza ez da berehala joan, baina, azkenerako, istiluen aurkako unitate batzuk azaldu dira. Objektuak jaurti dituzte, eta gero eta larriagoak bihurtu dira istiluak. Auto batzuk ere erre egin dituzte, eta Deustuko Agirre Lehendakariaren metro sarrera itxi egin behar izan dute. Madariaga kalera eta Kale Nagusira ere zabaldu dira kale istiluak, eta Ertzaintzak foam jaurtigaiak erabili ditu. Gutxienez hogei lagun atxilotu ditu Ertzaintzak, Bingen Zupiria Jaurlaritzako Segurtasun sailburuak ETBri jakinarazi dionez, eta adingabeak dira zenbait. Komertzio batzuetan lapurretak izan direla aipatu du Zupiriak, eta hiri altzariak suntsitu dituztela. Suhiltzaileek esku hartu behar izan dute suak amatatzeko.
Eusko Jaurlaritzako lehendakari Imanol Pradalesek gogor gaitzetsi zituen kale istiluak. «Bilbon kaosa» sortu dutenen jarrerek «kezka sakona« eragiten diotela esan zuen. «Asaldatzailea ez genuen nahi gure herrian, eta zorionez ez da etorri. Asko era baketsuan manifestatu dira haren aurka, baina ehunka batzuek istilu larriak eragin dituzte, autoak errez Bilbo osoko kaleetan. Ezin da onartu; nahikoa da», adierazi zuen. Gehitu zuen «indarkeria» ezin dela baliatu «probokatzaileei erantzuteko», eta horretan dihardutenak atxilo hartuko dituztela. «Ez ditugu nahi gure herrian», bukatu zuen.
San Pio X.aren plazan, GKSk antolatu du protesta. Gazte horiek Deustuko Unibertsitatearen ate ondora jaitsi dira, «Vito, faxista, kanpora!» garrasi eginez. «Vito Quilesen moduko faxisten aurka mobilizatzea garrantzitsua da. Horrelako probokatzaileei eta haien gorroto mezuei aurre egitea ezinbestekoa da. Argi dago Vito Quilesek bere deialdia bertan behera utzi behar izan duela Bilbon emandako erantzunari esker», azaldu du GKSko eledun batek, martxa bukatu bezain laster.
Ertzaintzak segurtasun operazio handia egin du. Itsas alorreko unitateak laguntzen aritu dira, esaterako, baita istiluen aurkakoak ere. Bizkaiko hainbat polizia etxetako unitateak ere izan dira. Halaber, helikoptero bat ere bidali dute, airetik zaintzeko. Quiles ez da etorri Bilbora, baina tentsio handiko egoera sortu da Bizkaiko hiriburuan.
Quilesek bi aldiz atzeratu du ekitaldia egiteko ordua, egitekoak ziren protestak aintzat hartuta; azkenerako, 19:00etarako deitu du elkarretaratzera Deustuko Unibertsitatearen eraikin nagusiaren aurrean. Gero, Deustuko Unibertsitateak emandako erantzunaren ostean, jakinarazi du elkarretaratzea lekuz aldatu edo bertan behera utziko zuela. Azkenean, ez azaltzea erabaki du.
Baliteke beste zergati bat ere egotea eskuin muturreko asaldatzaileak Bilbora ez etortzeko erabakiaren atzean. Espainiako epaitegi batek agindua eman du Quiles atxilotzeko, adimen urriko emakume baten duintasunaren aurka egiteagatik. Madrilgo epaitegi batean zenbait fase egin ditu auzi horrek, eta epaileak hura atxilotzeko agindu du. Fiskaltzak bi urteko kartzela zigorra eskatu du Quilesen aurka. Poliziak babestu zezakeen eskuin muturreko asaldatzailea —beste hiri askotan gertatu den antzera—, hura atxilotzeko aginduari muzin eginda? Quilesek kontuan hartuko zuen hori ere, beharbada.

Ertzaintzarekin batera
Edonola ere, Deustuko Unibertsitateak ohar bidez eman du campusa ixteko erabakiaren berri, eta idazki berean argi utzi nahi izan du ez duela babesten deialdia, ez duela zerikusirik harekin eta ez duela baimendu hura unibertsitate esparruan egitea. «Unibertsitateak arbuiatu egiten ditu bizikidetza hondatzen edo indarkeria bultzatzen duten jarduerak eta mezuak», adierazi dute oharrean, eta gehitu horiek ez direla bateragarriak erakundeak «pertsonak errespetatzeko» duen konpromisoarekin.
Hala, Deustuko Unibertsitateak jakinarazi du Ertzaintzarekin «etengabeko koordinazioa» izan duela Quilesen deialdiaren berri izan zuenetik, eta Poliziaren gomendioei jarraituz hartu dutela campusa ixteko erabakia. Juan Ignacio Perez Iglesias Eusko Jaurlaritzako Unibertsitate sailburuak ez du bat egin erabakiarekin. Haren hitzetan, «izaera politikoko deialdi» batengatik ez litzateke campusa itxi beharko. El Correo egunkariari egindako adierazpenetan, «kafkiartzat» jo du Bilbo «pertsona baten presentziagatik» hala asaldatzea: «Probokatzaile profesional bat da, bai, baina pertsona bakar bat».