Denis Itxaso Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza sailburuak argi du zer egin beharko litzatekeen tentsio handiko eremu izendatutako udalerrietako egoera hobetzeko: etxebizitzen eskaintza handitu. Hala esan du gaur egindako prentsaurrekoan; ez du aipatu, halere, helburu hori nola bete. Tentsio handiko eremuetarako diseinatutako lehen neurri sortaren balorazioa egin du, eta, jakinarazi duenez, iazko azken hiruhilekoan alokairu libreko prezioek behera egin zuten Gipuzkoako hainbat udalerritan, hala nola Donostian (%3,7), Errenterian (%4,1), Irunen (%3) eta Lasarte-Orian (%0,6). Halere, datu horiek «zuhurtziaz» interpretatu behar direla azpimarratu du.
Prezioek behera egin duten arren, mantendu egin da alokairuan erregistratutako etxebizitzen kopurua. Iazko hiruhilekoan bildutako datuei erreparatuta, alokairu libreko 86.522 kontratu daude Araba, Bizkai eta Gipuzkoan; hots, inoizko gehien. Lurraldeei dagokienez, Bizkaian daude horietatik gehien: 42.927; Gipuzkoan, 31.351; eta, Araban, 12.244.
Itxasoren arabera, kopuruak «argiak eta itxaropentsuak» dira, baina ohartarazi du «goizegi» dela hiruhileko jakin bateko emaitzak joeratzat jotzeko. Are, nabarmendu du beheranzko bilakaera ez litzaiokeela neurri bakar bati egotzi behar: «Fidagarriagoa izango da tresna guztiak martxan jarri ahala: alokairuaren legezko mugak, kontratuen ezohiko luzapenak, erreferentzia prezioen indizeak eta zerga pizgarriak. Lau neurri horien konbinazioa lagungarria izango da alokairuaren merkatu libreko prezioei eusteko».
Dena den, datuak ez dira joera orokor baten adierazle, ezta tokian-tokian berberak ere. Kasurako, Bizkaian %2,1 egin dute gora alokairu libreko kontratuen prezioek: hots, 890,7 eurotik 909,4 euroraino, batez beste. Hala gertatu da, adibidez, Bizkaian biztanle gehien dituzten hiru udalerrietan: Bilbon (%2,2), Barakaldon (%1,8) eta Getxon (%5,5). Halere, Itxasok argudiatu du datu horiek Bizkaian erreferentzia indizea martxan jarri aurrekoak direla, eta, hortaz, ikusteko dagoela datozen hilabeteetan zer bilakaera izango duten.
Publiko eta eskuragarri
Tentsio handiko eremuetan aplikatutako neurriek maizterren behin-behinekotasuna mugatu dezaketela ere esan du Itxasok, jabeek ezin baitiete errenta «arbitrarioki» handitu maizter berriei. «Baliteke hurrengo estatistikek adieraztea errotazioa murriztu dela eta eskaintza txikiagoa dela; maizterrek errentan hartutako etxeari eutsi ohi diote, eta, beraz, etxe horiek ez dira berriro merkaturatzen», gaineratu du.
Horrekin lotuta, sailburuak nabarmendu du alokairuen bitartekaritza publikorako Bizigune programa hazten ari dela. Haren arabera, denera 7.499 etxebizitza biltzen ditu programak; horietatik gehienak, 4.605 etxebizitza, Bizkaian daude; Gipuzkoan, 2.054; eta Araban, berriz, 840. «Tentsio egoeratik ateratzeko, ezinbestekoa da parkea handitzea. Araudiak maizterrak babestu ditzake eta merkatuari egonkortasuna eman diezaioke, baina egiturazko konponbidea lortzeko, beharrezkoak dira etxebizitza babestu gehiago, alokairu eskuragarri gehiago eta erakundeen arteko lankidetza handiagoa», gehitu du.
