Espainiako Auzitegi Gorenak eskatzailearekin lotura estua duten pertsonei eutanasia ematearen aurkako errekurtsoa jartzeko legitimazioa aitortzen duen epaiak ez du haren eduki osoa irakurri beharrik arrazoibideak ikuspuntu etikotik okerrak direla ulertzeko, are gehiago, nahitaezkoa den bezala, jurisprudentzia sortzen badu.
Gaur egun, ia erabat galdu da etikaren aldeko moda hura, duela ez asko enpresa suntsitzaileenak ere beren eraginpean sustatzera behartzen zituena (gogoratzen al dugu, adibide gisa, banka etiko hura?). Edozein giza jarduera etikari lotuta zegoen espezialitate gisa (enpresa-etika, kontsumoaren etika, medikuntzaren etika, eta abar). Orain, eragiteko eta erabakitzeko boterea justiziara igaro da, edo, hobeto esanda, zuzenbidearen mundura. Ez da eztabaidatzen legeak zuzenak diren ala ez, ez eta zergatik bata edo bestea, baizik eta legeriei begiratzen zaie, Babilonian bizi zirenek diorita gogorreko bloke batean grabatutako Hammurabi erregearen kode ospetsua ikusi beharko zuten bezala, Oraingo Aroaren Aurreko 1750ean.
Ahazten ari zaigu, edo ahaztera bultzatuak gara, agian gureak ez diren interesengatik, ez direla gauza bera legezkotasuna eta etikotasuna.
Hori esanda (oinarrizkoa bezain ezjakina bada ere), joan gaitezen Auzitegi Gorenaren epaira, zeinak esaten baitigu, adin-nagusitasunarekin eta sufrimendu-egoera batean ere, bizitza ez dagokigula, eta heriotza duina izan nahi badugu (eta duintasun hori hil behar duen pertsonak bakarrik badaki berarentzat zertan datzan), gure borondateak ez duela erabakitzeko ahalmenik, eutanasiari buruzko legeria berriak ezartzen dituen baldintza guztiak beteta ere, baldin eta norbaitek hainbeste maite bagaitu, hainbeste, ezen gu sufritzen jarraitzera behartzeko gai baita, ez bizitzen jarraitzera maltzurkeriaz esaten den bezala. Izan ere, bizitza duina ez da mendeetan zehar mantendutako eta liburu sakraturen batean gordetako errezeta bat, pertsona bakoitzari dagokion zerbait baizik, zeinaren balioa berak bakarrik ezar baitezake.
Ez dezagun espero epaian oraingo edo iraganeko legerian justifikaziorik aurkitzea, epai honek jasotzen duena ez baita inolaz ere berria izango. Jurisprudentzia sortuko du, baina ez zuzenbidearen historiaren arabera, erromatar patria potestas hedadura bat besterik ez baita, aitari bere seme-alaben bizitzaz erabakitzeko ahalmena aitortzen ziona, edo Alfontso X.aren Las Partidas, seme-alabak aitaren boterearen mende erabat jartzen zituena. Eta legedi irrazional horien hedadura bat da; izan ere, epaitegian semeak edo alabak sufritzen jarrai dezatela eskatzen duen aitari, orain, auzitegi batek sufritzeari utzi nahi dion pertsonarekin lotura estua duela uste duen edozein pertsona gehitzen zaio. Ildo horretan, susmagarria da Auzitegi Gorenak hain anbiguoak diren lotura estua terminoak erabiltzea, debekualdia irekitzeko gisa interpreta baitaiteke, eutanasia-eskubidearen aurkako elkarte guztiek jardun ahal izan dezaten, eskubide hori eskatzen dutenekiko lotura estuak bilatuz helegiteak aurkezteko eskubidea deuseztatzen dutelarik.
Susmagarria da Auzitegi Gorenak hain anbiguoak diren 'lotura estua' terminoak erabiltzea, debekualdia irekitzeko gisa interpreta baitaiteke, eutanasia-eskubidearen aurkako elkarte guztiek jardun ahal izan dezaten, eskubide hori eskatzen dutenekiko 'lotura estuak' bilatuz helegiteak aurkezteko eskubidea deuseztatzen dutelarik
Ez dakit zein eredu etikotan oinarritu daitekeen horrelako epai bat, baina, jakina, ez da izango ez Giza Eskubideen Deklarazio Unibertsalean, bizitzeko eskubidea ezartzen baitu, ez haren betebeharra, ez eta Espainiako Konstituzioan ere, bizitzeko betebeharra ez ezartzeaz gain, duintasunerako eta nortasunaren garapen askerako eskubidea ezartzen baitu, eta Auzitegi Gorenaren epaiek ez dituzte aintzat hartzen, nekez izan baitaiteke aske bere nortasuna garatzeko beste pertsona batzuen nahiaren esklabo dena, epai horrek, irmo bihurtzen bada, behartuko lukeen bezala.
Azkenik, kontuan izan behar da epaiak edozein pertsona lehenesten duela protagonista denaren aurretik, hau da, sufritzen ez jarraitzeko hiltzeko laguntza eskatzen duenaren aurretik; izan ere, hortik pasatuz lotura estua duela esaten duen edonor arrazoi nahikotzat jo daiteke ez sufritzeko bizi nahi ez duenaren sufrimendua luzatzeko. Izan ere, lotura bereziki estua ezin da dimentsio bakarrekoa izan, elkarrekikoa baizik, eta, beraz, horrelako kasu batean, hiltzeko laguntza eskatzen duen pertsonari galdetu behar zaio zein lotura-motak lotzen duen bere borondatea betetzea eragozten duen helegitea aurkezten duenarekin, ziur bainago iraganean lotura hori egon bazen, orainaldian lotura izateari utzi diola.
Idatzi hau hasteko, zuzenbidearen gainetik epaitzeko etikak duen balioa gogoratzen zuen. Egia da etika asko daudela, baina guztiak ez dira arrazoian oinarritzen. Inoren borondatea norberaren bizitza zuzentzeko norberaren borondatearen gainetik dagoela defendatzen duen norbait badago, haren etika ez da arrazionala, ezin baita arrazoirik egon autonomia pertsonalik gabe.
Bizitzaren eta duintasunaren ikuspegi etikotik, beti pentsatu izan dut erantzukizun etikoa proportzionala dela erabakiak hartzeko orduan izaten den boterearekiko. Pertsonen bizitzan ondorio negatiboak eragiten dituzten legeak egin eta epaitzen dituztenen errakuntzak, ikuspuntu etikotik, botere hori ez dutenenak baino askoz okerragoak dira. Ea ulertzen duzun.
