Korsikari autonomia emateko helburua duen prozesu konstituzional baten abiarazteak inflexio puntu politiko garrantzitsua markatzen du. Errepublikaren ikuspegi berri baten sorrera iragar lezake horrek? Lurralde batek bere historia, hizkuntza, kultura eta interes berezietara egokitutako estatusa izan dezakeela onartzean, Errepublikak azkenean onartzen du berdintasuna ez dela uniformetasunaren sinonimo.
Logikoki, bilakaera horrek eztabaida zabalago baterako bidea ireki beharko luke: posible ote da bide legegile eta demokratikoen bidez praktikan plurinazionala den Frantziako Errepublika bat onartzeko bidean aitzina egitea?
Plurinazionalitatea ez da nazio batasunarentzat mehatxua, ezta Errepublikari uko egitea ere; aitzitik, azken hori baino kontzeptu zorrotzagoa da. Kontzeptu horrek dio batasuna desberdintasunak ezabatuz eraiki beharrean haiek aintzat hartuz eraikitzen dela. Bere buruarengan konfiantza duen Errepublikak ez ditu lurralde identitateak ukatu behar; alderantziz, interes orokorraren esparruan txertatzen ditu.
Kontzeptu hori ohikotasunez aplikatzen da Belgikan, Erresuma Batuan, Espainian, Suitzan, Bosnia eta Herzegovinan, Bolivian, Ekuadorren, Kanadan, Indian eta Etiopian.
Euskal Herriko Hirigune Elkargoa sortzea aitzin pauso nabarmena izan zen. Hala ere, ez die erantzun osoa ematen lurralde horrek dituen erronka espezifikoei; izan ere, lurzoruaren erabilerari lotutako presio handia, etxebizitza krisia, euskara babesteko beharra, trantsizio ekologikoa eta mendialde zein kostaldeko eremuei nahiz mugaz gaindiko lankidetzari lotutako gaiak ditu desafio gisa.
2027ko presidentetza hauteskundeak hurbiltzen ari direla eta, herritarrek erantzun argiak ukaiteko eskubidea dute. Hautagaiek adierazi behar dute ea Euskal Herrirako lurralde kolektibitate bat sortzeko konpromisoa hartu nahi duten
Ondoko urratsa argia da: gure euskal lurraldeak estatus bereziko lurralde Kolektibitatearen izaera lortu behar du, erronka horiek eraginkortasunez desafiatzeko beharrezko eskumenekin osatuta. Asmo hori beste konbikzio batekin lotuta dago ezinbestean: gure lurraldeen etorkizuna herritarrengandik gertuago dagoen Europa baten mende dago. Alde guztietatik datorren erretorika populistaren aurrean —Europar Batasuna zama edo errudun gisa aurkezten duena—, errealitateak kontrakoa erakusten du egunero. Europak gure eskualdeak babesten ditu egunero. Laborariak sostengatzen ditu, azpiegiturak finantzatzen ditu, eta ikerketa, trantsizio ekologikoa, gazteen mugikortasuna, mugaz gaindiko lankidetza, biodibertsitatea eta berrikuntza proiektuak sustatzen ditu.
Europa ez da kontzeptu abstraktu bat; errealitate politiko ukigarri eta egunerokoa baizik. Hala ere, Europak herritarren konfiantza erabat berreskuratu nahi badu, eskualdeekin harremana sakondu behar du. Haren etorkizuna ezin da soilik Brusela, Estrasburgo eta estatuetako hiriburuen arteko elkarrizketan oinarritu.
Europar Batasunak badu dagoeneko tresna baliotsu bat: Eskualdeen Europako Batzordea, Bruselan egoitza duena. Haren eginkizuna indartu egin behar da. Zentzu zabalagoan, EBk gaitasun erreala garatu behar du interes europarreko proiektuak gidatzen dituzten eskualdeekin zuzeneko akordioak egiteko. Tokiko eta eskualdeko agintariak ez dira jada estatu gobernuen bideratzaile huts gisa ikusi behar, proiektu europarreko benetako bazkide gisa baizik. Izan ere, subsidiaritate printzipioak —Europako itunetan jasotakoak— gogorarazten digu erabaki publikoak herritarrengandik gertuen dagoen mailan hartu behar direla, betiere maila hori proiektu bat burutzeko eraginkorrena bada. Filosofia horrek berak inspiratu beharko luke Frantziako Errepublikaren antolaketa. Erreferentzia puntu horri esker, koherentziaz lotu ditzakegu Errepublika plurinazional baten ikuspegia eta Ipar Euskal Herriko lurralde kolektibitate baten aldeko aldarrikapena.
Ikuspegi politiko hori sakonki aurrerakoia da eta sakonki ezkerrekoa. Deszentralizatua, oinarri sozialez betea, ekologikoki konprometitua eta plurala den Errepublika baten alde egiten du. Identitatearen eta elkartasunaren arteko, autonomiaren eta batasunaren arteko, eta Europaren eta subiranotasunaren arteko aukera faltsua baztertzen du.
2027ko presidentetza hauteskundeak hurbiltzen ari direla eta, herritarrek erantzun argiak ukaiteko eskubidea dute. Hautagaiek argitu behar dute ea Frantziako Errepublikaren izaera plurinazionala aitortzen duten. Era berean, adierazi behar dute ea Euskal Herrirako lurralde kolektibitate bat sortzeko konpromisoa hartu nahi duten —eta horretarako prest ote dauden—.
Korsikaren ereduari jarraituz, etorri da fase demokratiko berri bati buruz urratsa egiteko momentua Ipar Euskal Herriarentzat, frantses Errepublikarentzat eta bere herriekin ez ezik, baita bere lurraldeekin ere eraikitako Europa batentzat. Azken finean, kontua ez da ea Errepublikak bizirik iraun dezakeen bere aniztasuna aitortuta; kontua da ea oparitzen jarraitu dezakeen aniztasun hori temati ukatzen duen bitartean. Jakobinoen pentsamolde zaharrak gero eta argiago erakusten ditu bere mugak. Plurinazionalitatea azkenean aitortzeak ez du erran nahi frantses Errepublika zatikatzea; horizonte demokratiko berri bat eskaintzea baizik.
