Badago leku bat eskolan mapetan agertzen ez dena. Ez da liburutegia, ezta gimnasioa ere. Lur grisa deitzen diogu guk, baina agian hobe litzateke eremu hila deitzea. Bertan, haur batzuk noraezean dabiltza: gela egonkor baten babeserako nahikoa ezinduak ez direnak, baina gela arrunt baten zurrunbiloari aurre egiteko nahikoa gaitasun ez dutenak. Hor daude, ezinaren eta axolagabekeriaren arteko amildegian zintzilik.
Inklusioa hitz polita da. Ahoan gozoki bat bezala daukagu egun osoan: borobila, gozoa, perfektua. Baina paperezko inklusio hori gelako atean geratzen da. Ateaz bestaldera, bakardadea dago. Irakaslearen bakardadea, hogei fronteri aldi berean eutsi nahi dionarena; eta haurraren bakardadea, bere ondoan dagoen lagunak azkarregi egiten duelako korrika eta berak ezin dituelako ezta oinetakoak lotu ere.
Gogorra da, bai. Baina gogorragoa da begietara begiratzea eta jakitea gaur ere ez duzula berarentzat astirik izan. 15 orduko laguntza aitortu diote, baina egunak 24 ordu ditu eta eskolak bost. Gainontzeko hamar orduetan zer? Hamar ordu horietan haur hori itota dago, ur azpian, arnasa hartu nahian, eta gu, ertzetik, ezin iritsi.
Inklusioa ez da borondate kontua, justizia kontua da. Eta gaur egun, gure eskoletan, injustizia oihuka ari da pasillo guztietan. Galdera da: norbaitek entzun nahi al du?
«Ez dago formula magikorik», esaten digute goitik. Eta egia da. Ez dugu magiarik nahi, errespetua nahi dugu. Errespetua ikasle horrentzat, ez baita zenbaki bat excel orri batean; bizitza bat da, beldurrak dituena, ametsak dituena eta guk ukatzen diogun etorkizun bat duena. Inklusioa baliabiderik gabe ez baita inklusioa; abandonu dotorea da.
Eskolako korridoretan malabarrak egiten ditugu, baina batzuetan bolak lurrera erortzen zaizkigu. Eta lurrera erortzen den bola hori ez da plastikozkoa; hezur eta haragizko haur bat da. Isilik geratzen dena, atzean, lur gris horretan desagertzen dena, inork ikusi ez dezan bere tristura.
Garaia da gauzak argi esateko: inklusioa ez da haur guztiak gela berean edukitzea, baizik eta haur guztiek eskubide duinak izatea.
Garaia da administrazioak paperezko maskara eranzteko. Inklusioa ez da borondate kontua, justizia kontua da. Eta gaur egun, gure eskoletan, injustizia oihuka ari da pasillo guztietan. Galdera da: norbaitek entzun nahi al du?