Literatura

Azken lanetik hamar urtera, seigarren poema liburua kaleratu du Amaia Lasak: ‘Lur arrotzak’

Gizartearen «zauriak» azaleratu ditu Lasak azken lanean, itsasoa ardatz hartuta; besteak beste, transexualitatearen, feminismoaren eta gerren inguruan idatzi du. Getariari ere eskaini dio poema bat, bere bizilekuari.

Amaia Lasa Alegria, poema liburu berriaren aurkezpenean, gaur, Donostian. JON URBE / FOKU
Amaia Lasa Alegria, poema liburu berriaren aurkezpenean, gaur, Donostian. JON URBE / FOKU
Garazi Izagirre Aiestaran (2)
Donostia
2026ko ekainaren 3a
11:43
Entzun 00:00:00 00:00:00

Itsasotik idazten du Amaia Lasa Alegriak (Getaria, Gipuzkoa, 1948), «ikaragarri» maite baitu. Kostaldean bizitzeak ere badu zerikusirik horretan. Eta horixe izan du ardatz nagusi bere poema liburu berrian ere, itsasoa; hortik abiatu da gizarteko hainbat auzi jorratzeko. Lur arrotzak du izenburu ondu duen lanak, eta «itsasoaren sakonetik gizartearen zaurietaraino» egin du bertan, idazleak azaldu duenez.

1971n argitaratu zuen lehen poema bilduma, Mikel Lasa anaiarekin batera: Poema bilduma. Beste bost poesia liburu argitaratu zituen ondotik —Hitz nahastuak (1977), Nere paradisuetan (1979), Geroaren aurpegia (2000) eta Itsasoko izaki (2010)—, eta, tartean, baita narrazio liburu bat ere —Malintxearen gerizpean (1988)—. Orain arteko azken lana, berriz, 2016an argitaratu zuen: Barne iraultzen loraldia. Zenbait komunikabidetan argitaratutako artikulu eta zutabeak bildu zituen bertan.

Frankismo garaian hasi zen Lasa poesia idazten, eta azaldu du zentsura zela-eta «mugatua» sentitu zela zenbait gai jorratzeko. Hala ere, argitu du poesiaren arloan ez zutela eskurik sartzen, eta, hortaz, «berdin-berdin» idazten jarraitu zuela. Kaleratu berri duen poema liburuan, berriz, transexualitateaz, feminismoaz eta munduko hainbat gerraz hausnartu du; «bizi dugun egoerak hala eskatuta», zehaztu duenez. Eta gehitu du hortik datorrela liburuaren izenburua ere: «Mundu arrotz batean sentitu nintzen, ezagutzen ez nuen mundu batean, eta ez nekien nora nindoan. Bizi dugun egoerak emandako hitzak dira lur arrotzak».

Ahots aitzindarietako bat

Euskal literaturan sona handiko izena da Lasarena, Arantxa Urretabizkaiarekin eta Itxaro Bordarekin batera ahots aitzindarietako bat baita emakume idazleen artean. «Amaia Lasa heldu zen arte, emakumeak ez zeukan leku propiorik gure literaturan», idatzi zuen Koldo Izagirrek 2001ean, XX. Mendeko Poesia Kaierak bilduman Lasari eskainitako liburukian. «Ez da harritzekoa, beraz, Amaia Lasak 'a e i o u berri bat' asmatu nahi izana, bere lehen poema liburuan dioen bezala. Ezerk ez zion balio, artean egindakotik. Dena zeukan zerotik eraiki beharra. Zentzu horretan, Amaia Lasaren poesia fundazionala da, gerora garatu den emakumezkoen literatura baten aldarria, laudorio faltsu guztien dekoratua suntsitzeko behar zen aurreneko mailukada. Bera da gure literaturaren lehen emakumea, berak dakarrelako lehenengoz emakumea gure letretara».

Iruzkinak
Ez dago iruzkinik

Ordenatu
0/500
Interesgarria izango zaizu
Nabarmenduak
Euskarak badu egunkari bat, euskaltzaleon babesa ezinbestekoa duena. BABESTU EZAZU ZUK ERE