Ordura arteko bide beretik segitzea edo erronka berri bati heltzea; 25 urte betetzear, bidegurutze horretan topatu zuten beren burua Dejabu konpainiako kideek, eta bigarren aukeraren alde egitea erabaki zuten, Ainara Gurrutxaga antzezleak azaldu duenez. Hala, zinema eta antzerkia uztartzen dituen road movie bat ondu zuten: Itzulera. Eta arriskua hartzeak eman du fruiturik: lan horrek irabazi du 26. Donostia antzerki saria. 12.000 euro eta Nora Pilarte Galdona artistaren margolan bat jasoko dituzte.
Ez da konpainiak saria jaso duen lehen aldia. Oraingoa kontuan hartuta bost aldiz nabarmendu baitute haren lana sari berarekin. Aurtengoan, saria emateko ekitaldia martxoaren 27an egingo dute, Antzerkiaren Nazioarteko Egunean hain justu ere. Viktoria Eugenia antzokian izango da saioa, 19:30ean, eta, ondotik, sarituek bertan taularatuko dute antzezlana.
Mexikon barrena doan road movie bat da obra; egileek azaldu izan duten moduan, «komedia existentzial bat». Hain zuzen, Mexikon dokumental bat grabatzen dabiltza konpainia bateko hiru kide. Ezusteko gertakari batek, ordea, erabat aldatuko dizkie planak. Abiapuntu hori hartuta, zuzeneko zinema irudiak eta teatroa uztartzen dituzte oholtzan Gurrutxaga, Miren Alcala eta Urko Redondo antzezleek eta David Aguilar zinemagileak. Eta hori da epaimahaiak saritu duen lana.
Epaimahaiko kideen hitzetan, Dejabu taldeak «umorez eta irudimen handiz» kontatzen du Mexikora egindako bidaia. «Bide berriak arakatuz, historia eszenan jartzeko elementu eta lengoaia desberdinak erabiltzen ditu, eta emaitza biribila lortu. Bisualki oso erakargarria da antzerkia eta zinema uztartzen dituen road movie hau». Halaber, «objektu eta bideoen erabilera oso originala» erakusten du obrak, epaimahaikideen irudiko. Hain zuzen, obra osoan pantailan agertuz joango dira Aguilar kamerarekin grabatuz doan irudiak, eta «kameraren perspektiba oso ondo uztartzen da narratiban». Musikaren ekarpena ere txalotu du epaimahaiak, baita obraren «erritmo bizia» eta umorearen erabilera ere.
Halaber, argumentuari dagokionez, umorearen eta erritmoaren eraginez arina eman dezakeen arren, antzezlanak gai sakonak ere azaleratzen dituela nabarmendu du. «Euskal sortzaileek bizi duten errealitatea islatzen du: antzerki konpainia baten krisia, diru laguntzen afera, aurrera egiteko zailtasunak, sormena eta abar». Aktoreen eta zuzendaritzaren lan «bikaina» eta antzezlanean aditzen den euskararen kalitatea ere aitortu dizkiote.
Epaimahaiko kideak honako hauek izan dira aurten: Mikel Mendarte (Kutxa Fundazioko Kultura Saileko zuzendari ohia), Agurtzane Aizpuru (Hernaniko Udaleko Kultura arduraduna), Nagore Irastorza (Zarauzko Udaleko Kultura arduraduna), eta Leire Otamendi, Alazne Corral eta Bertol Arrieta (publikoaren ordezkariak).
Donostiako Udaleko Euskara Zerbitzuak eta Donostia Kulturak urtero banatzen dute Donostia antzerki saria, eta aurreko urtean konpainia profesional batek Donostian euskaraz eta publiko helduarentzat taularatutako obra bati egiten dio aitortza aldiro. Iaz, esaterako, euskarazko 27 antzezlan taularatu zituzten hirian, eta horietatik 24k bete dituzte sariketan parte hartzeko baldintzak. Horien artetik hautatu du epaimahaiak Dejaburen Itzulera.
