Alain Iriart Hiriburuko (Lapurdi) auzapez eta EH Baiko kidea Euskal Hirigune Elkargorako lehendakarigai izanen ote da? Txomin Casteigts eta Mathilde Hary EH Baiko eledunek ez dute erantzun argirik eman nahi izan. «Gaur egun aukera guziak mahai gainean daude. Herriko bozetako emaitzen arabera ikusiko dugu zer gehiengo eraikitzen ahalko ditugun», adierazi du Casteigtsek. 2020an, elkargoko buruzagitzarako hautagaitzarik ez aurkeztea erabaki zuten Jean Rene Etxegarai Baionako auzapezari bidea libre utzita. «Guk proposatzen dugun proiektu politikoa ez du defendatzen Etxegaraik, nahiz eta borroka komun batzuetan elkartu gaitezkeen», azpimarratu du Haryk. Ezkerreko abertzaleek lurralde proiektua jarri nahi dute erdigunean, eta baieztatu dute horren arabera hartuko dituztela erabakiak.
Herriko bozen atarian, Euskal Elkargoaren etorkizunari buruzko gogoetak plazaratu ditu EH Baik Baionan egin duten agerraldian. Eta ez dute dudarik: egungo koadro instituzionalak dituen muga eta hutsuneak «agerikoak» badira ere, «Ipar Euskal Herriak erakutsi du badakiela bere burua gobernatzen eta kontsentsuz lan egiten».
Ezkerreko abertzaleek uste dute beharrezkoa dela Euskal Elkargoak orain arte egin duen bidea «egonkortu eta garatzea», baina berretsi dute lurraldeak botere eta konpetentzia gehiago behar dituela, eta funtsezkotzat jo dute herritarrek lurralde mailako ordezkariak sufragio unibertsalaren bidez hautatzeko aukera izatea ere. «EH Baik lurralde ikuspegia eta proiektua azkartzea proposatzen du, eraiki dugun horretatik abiatzea, bilakaera instituzionaleranzko bidea elkarrekin egiteko».
«Guk proposatzen dugun proiektu politikoa ez du defendatzen Etxegaraik, nahiz eta borroka komun batzuetan elkartu gaitezkeen»
MATHILDE HARY EH Baiko bozeramailea
Casteigtsen eta Haryren erranetan, 2026-2032ko agintaldia «biziki garrantzitsua» izanen da Ipar Euskal Herriaren bilakaera instituzionalean urratsak egiteko. «Gure ustez, Euskal Hirigune Elkargoak rol garrantzitsua bete behar du indar harreman berriaren eraikuntzan, jendarte zibilarekin batera, hautetsien arteko eztabaida eta adostasunak sustatuz».
EH Baik iritzi dio «ahalik eta urrats sendoenak» egin behar direla politika publikoetan eta konpetentzia guzien garapenean. Era berean, Euskal Hirigune Elkargoari «ezinbesteko funtzioa» ikusten diote zenbait gaitan aitzina egiteko edo eragiteko. Aipatu dituzte, besteak beste, euskararen aitortza ofizialaren eskaera, abiadura handiko trenaren aurkako jarrera, etxebizitzaren arloko eskumenak lortzea, Elikadura eta Laborantza Bulego Publikoa sortzea eta emazteen eskubideen aldeko politika publiko bat abiatzea.
Ezkerreko abertzaleen tokia
Ipar Euskal Herriko erakundean ezkerreko abertzaleen ordezkaritza eta eragina handitzea lehentasun bat dela erran dute. «Iragan den agintaldian, abertzaleon ekarpena funtsezkoa izan da lurralde mailako proiektuan aitzinatzeko. Horregatik, martxoaren 15eko eta 22ko herriko bozetan ezkerreko hautagaitza abertzaleen alde bozkatzeak lurraldearentzat duen garrantzia berretsi nahi dugu». 2020an 21 zerrenda babestu zituen EH Baik, eta ordutik hamabost auzapez izan dira ezkerreko abertzaleak. Gaur-gaurkoz, ez dakite heldu den martxoan zenbat zerrendatan parte hartuko duten.
Eta behin hautatuta, zer? Iragan den agintaldian Bil Gaiten talde politikoa bultzatu zuten elkargoan ezkerreko abertzaleek. Baina EH Baiko guziek ez zuten bertan parte hartu. Horri buruz gogoeta bat egiteko beharra dutela erran du Casteigtsek.
