AEBek eta Saudi Arabiak akordio bat egin dute. Horren bidez, Riadek baliatu ahal izango ditu Washintonen teknologia eta esperientzia, erabilera zibilera bideratutako programa nuklear bat edukitzeko. Auziari buruz planteatutako galdera batzuk eta galdera horiei emandako erantzunak dira hauek:
Zer jasotzen du akordioak?
AEBen esanetan, helburu du Saudi Arabiaren energia beharrak asetzea. Mohammed bin Salman Saudi Arabiako printze oinordekoak aurreikusten du energia nuklearra erabiltzea argindarra sortzeko. Modu horretan, argindarra sortzeko bideratzen ez duten petrolioa saltzeko erabiliko lukete. Ituna eskuan, AEBetako enpresak funtsezkoak lirateke Saudi Arabiako azpiegitura nuklearra garatzeko. Ez dago zifrarik, baina AEBetako hedabideen estimazioen arabera, dozenaka milioi dolarreko balioa luke itunak.
Saudi Arabiak uranioa aberastu ahal izango luke?
Komunikabideek iturri ofizialak aipatuta kaleratu dutenez, Saudia Arabian uranioa aberasteko planta bat irekitzeari atea irekiko lioke akordioak. Hori bai, hasteko, horren beharra dagoen ala ez zehaztuko duen txosten bateratu bat osatuko dute AEBek eta Saudi Arabiak. Bi urteko epean osatuko lukete. Beraz, gerta liteke txostena amaitzea Trump jada Etxe Zurian ez dagoenean —2029ko urtarrilean da bere agintaldia bukatzekoa—. Zentral nuklearrak dituzten herrialde askok ez dute uranioa beren lurretan aberasten, eta erreaktoreentzat inportatutako erregaiaren menpe egoten dira.
Erabilera zibilerako, nahikoa da uranioa %3 eta %5 artean aberastea. Bonba nuklear bat egiteko %90 aberastu beharko litzateke.
Zergatik eragin du polemika?
Ugatze nuklearraren aurkako taldeek ohartarazi izan dute azken urteetan gisa horretako akordio bat ekar zezakeela Saudi Arabiak arma nuklear bat garatzea. Kontuan hartu behar da, gainera, Riadek berak esan duela gisa horretako armak beharko lituzkeela, Iranek ere balitu. Eta talde horien kezka are gehiago handitu daiteke, Riaden eta Washingtonen arteko akordioak ez baitu ematen modurik IAEA Energia Atomikoaren Nazioarteko Agentziako begiraleek ikuskatzeak egin ditzaten. AEBentzat, zentzu horretan berme bat da AEBetako enpresak egotea itunaren oinarrian. Horren guztiaren harira, aintzat hartu behar da antzeko akordio bat egin zutela 2009an AEBek eta Arabiar Emirerri Batuek, eta Persiar golkoko herrialde horrek hartu zuela konpromisoa uraniorik ez aberasteko. Atzo sinatutako akordioak, aldiz, ez du halako konpromisorik jasotzen.
