Washingtonen bilduko dira gaur AEB Ameriketako Estatu Batuetako presidentea eta Israelgo lehen ministroa. Donald Trump eta Benjamin Netanyahu Euskal Herrian arratsaldeko bostak direnean dira batzartzekoak Etxe Zurian, eta Iran izango dute mintzagai nagusi. Bileraren atarian, Masud Pezexkian Irango presidenteak adierazi du herrialdeak ez duela nahi arma nuklearrik, eta horren inguruko «edozein ikuskaritzarako» prest daudela.
«Teheran prest dago negoziatzeko, betiere nazioarteko eta herrialdeko arauak errespetatuz. Lider gorenak marraztu dituen lerro gorrien barruan mugituko gara. Eskualdeko herrialdeekin hitz egiten ari gara, gure indar guztiarekin, eskualdean bakea eta lasaitasuna lortzeko», gaineratu du Pezexkianek. Teherango Azadi plazan egin du agerraldia, Irango errepublika islamikoaren 47. urteurrena ospatzeko ekitaldian.
Trumpek atzo baieztatu zuen Iranek akordio bat nahi duela. «Ergelkeria litzateke traturik egin nahi ez izatea», esan zuen Fox Business hedabidean egindako elkarrizketa batean. Era berean, nabarmendu zuen AEBetako indar militarrak Persiar golkoan daudela, Teherani presio egiteko, eta iragarri beste «flota erraldoi bat» ere eskualderako bidean dela. Urtarrilaren 26az geroztik, eremu horretan dago AEBetako USS Abraham Lincoln itsasontzia.
AEBetako presidenteak atzo gogorarazi zuenez, bere administrazioak Irango programa nuklearra mugatzeko neurriak hartuak ditu aurretik ere, eta, orain, ikusteko dago horren inguruko neurririk hartuko duten ala ez, Iranek nuklearren inguruan egindako edozein aurrerapen geldiarazteko.
AEBetara abiatu aurretik, Netanyahu kazetariekin mintzatu zen atzo, eta esan zuen bere asmoa dela AEBei kontatzea zer ikuspegi duen Israelek «negoziazioen oinarriaren eta printzipio garrantzitsuen inguruan». Tel Avivek uranioa aberasteko mugak jarri nahi dizkio Irani. Teheranen misil balistikoen programari ere mugak jarri nahi dizkio, eta eskatzen du Irango Gobernuak harremanak eten ditzala Israel etsai duten eskualdeko miliziekin: Hezbollah, Hamas eta huthiak, batez ere.
Horrez gain, Gazako egoeraz ere hitz egingo dute bi aldeek, Israelen eta Hamasen arteko su etenaz zehazki. Israelgo Haaretz egunkariaren arabera, espero da Netanyahuk bere jarrerari eutsi eta Hamasen armagabetzea exijituko diela AEBei.
Omango bilera
Aurreko ostiralean bildu ziren Omanen AEBetako eta Irango ordezkariak, iazko negoziazioak bertan behera geratu zirenetik aurrenekoz. Abbas Araghtxi Irango atzerri ministroa Steve Witkoff AEBen Ekialde Hurbilerako mandatariarekin eta Jared Kushner Trump presidentearen suhiarekin bildu zen, eta Irango programa nuklearra izan zuten hizpide nagusi. Bilera positiboa izan zela adierazi zuten bi aldeek.
Bileraren ostean, Araghtxik adierazi zuen prest daudela uranio aberastuaren maila jaisteko, baina ez dutela onartuko hura ezereztea: «Aberasteko gaitasuna gure beharren araberakoa izango da». Misilen programari dagokionez, berriz, adierazi zuen ez dutela negoziatuko, herrialdearen defentsa kontuak direlako. Trump pozik agertu zen, baina bileraren hurrengo egunean, mehatxuekin jarraitu zuen: «Akordioa egin nahi dute: komeni zaie akordioa egin nahi izatea. Bestela, badakite zeintzuk izango diren ondorioak. Akordiorik gabe, aldapan gora egin beharko dute bidea».
