Huthiek misilez eraso diote Israeli, eta gatazka are gehiago zabaldu da

«Behatza katuan» dutela ohartarazi zuen atzo Yemengo huthien liderrak, Abdul-Malik al-Huthik, eta Ekialde Hurbileko gatazkan interbentzio militarra egiteko pronto daudela ere bai, besteak beste, baldin eta Iranen eta haren babespeko eskualdeko milizien kontrako erasoek beren horretan badiraute. Hhilabete bete da gaur Israel eta Ameriketako Estatu Batuak errepublika islamiarraren kontra hasi zirela; eta, gaur, huthiek hitza bete dute: gatazka are gehiago zabaldu da, Yemengo miliziano xiitek misilez eraso baitiote bart Israeli.

Erasoaren ondoren, Yahya Saree huthien adar militarreko bozeramaileak prentsaurreko batean jakinarazi du misil balistikoak jaurti dituztela «etsaiaren» helburu militarren kontra, Israelek okupatutako Zisjordania hegoaldean. Israelgo armadak, ordea, adierazi du misil bakarra bota dutela Yemendik, eta Beer-Xeva hirian atzeman dutela aireko defentsa sistemek, Zisjordaniako mugatik hurbil. Gero, baieztatu du gurutzaldi misil bat ere bota dutela huthiek; hori kaleratu du The Times of Israel egunkariak.

Iranek Ormuzko itsasartea blokeatu izanak ekarri dituen ondorioak ikusita, huthien esku hartze militarrak kezka eragin du nazioartean, milizianoek zer egingo Adengo golkoa eta Itsaso Gorria lotzen dituen Bab el-Mandeb-eko itsasartearekin. Israelek Gazaren kontrako setioaren harira, huthiek itsasarte horretatik igarotzen ziren zamaontziak bonbardatu izan dituzte, nahiz eta gisako erasorik ez dituzten egin joan den urritik, hots, Israelek eta Hamas Palestinako talde islamistak zerrendarako su etena hitzartu zutenetik. Bada, huthien gobernuko Mohammed Mansur Informazio ministrordeak mehatxu egin du Arabiar penintsula mendebaldeko itsasarte hori ixtea Israeli kontra egiteko «aukeretako bat» dela.

Huthiek lehenbizikoz egin dute eraso otsailaren 28az geroztik, baina gatazkako gainontzeko aldeek haienari eutsi diote. Israelek Libanoko bi kazetari eta bi zibil hil ditu herrialdearen hegoaldean, zihoazen autoaren kontrako eraso bat bonbardatu eta gero; horren berri eman dute herrialdeko hedabideek. Israelgo armadak argudiatu du kazetari horietako bat Hezbollah milizia xiitako kidea zela, Radwan adarrekoa hain zuzen ere ——, baina ez du ezer esan beste kazetariari eta zibilei buruz. Joseph Aun Libanoko presidenteak hilketa horiek salatu ditu bere bulegoak kaleratu duen ohar batean, eta Israeli nazioarteko legedia urratzea leporatu dio: «Krimen krudela da». Libanoko Osasun Ministerioak emandako datuen arabera, hilabeteko epean 1.189 lagun hil dira herrialdean, Israelek egindako erasoetan.

Masud Pezexkian Irango presidenteak abisatu die eskualdeko herrialdeei ez diezaietela utzi AEBei ezta Israeli Iranen kontrako erasoak egiten beren lurretan, baldin eta «garapenari eta segurtasunari» eutsi nahi badiote. Sare sozialetan idatzitako mezu batean, azaldu du ez dituztela egiten «eraso prebentiboak»: «Baina sendo erantzungo dugu gure azpiegiturei edo gure egoitza ekonomikoei eraso egiten badiezue».

Irango Guardia Iraultzailearen bozeramaile Ebrahim Zolfagarik jakinarazi du AEBetako armadaren laguntza militarra emateko ontzi bati eraso diela goizaldean, Omango Salalah portutik «nahikoa distantziara»; izan ere, Tasnim albiste agentziak jasotako oharrean, Zolfagarik gogorarazi du Iranek Arabiar penintsulako herrialde horren subiranotasuna errespetatzen duela. Halaber, erantsi du Arabiar Emirerri Batuetako bi helburu ere bonbardatu dituztela, AEBetako 500 soldadu baino gehiago «ezkutatuta» zeudela horietan, eta «galera handiak» izan direla; AEBetako armadako Agintaritza Zentralak, ordea, gezurtatu egin du Dubain horrelako erasorik egon dela, eta «gezurrak fabrikatzea» leporatu dio sare sozialetan idatzitako mezu batean. Bestalde, Iranek sei misilekin eta hainbat dronerekin eraso zion atzo Saudi Arabiako Prince Sultan base militarrari, eta dozena soldadu estatubatuar inguru zauritu zituen, horietako bi larri, New York Times eta The Wall Street Journal egunkariek bart kaleratu dutenez.

Diplomazia ere badago

Pakistan bitartekari ari da gatazkako aldeen artean, Washingtonek eta Teheranek oraingoz ez baitute zuzenean negoziatzeko intentziorik. JD Vance AEBetako presidenteordeak iragarri du gatazka «aurki» amaitzekoak direla, Donald Trump presidenteak «beste pixka bat» luzatzea espero duen arren, errepublika islamiarra «neutralizatzeko» asmoz: «Bermatzeko, behin handik joanda, luzaroan ez dugula zertan halakorik egin behar beste behin», esan du MAGA Make America Great Again mugimendu trumpzaleko kide Benny Johnsonen podcastean, gaur.

Aldeen jarrera ikusita, ezer baino lehen, Pakistanek tankera hartu nahi dio egoerari Ekialde Hurbileko zenbait herrialderekin batera: Ishaq Dar Atzerri ministroak Islamabaderako gonbita egin die Saudi Arabiako, Turkiako eta Egiptoko bere homologoei; bihar eta etzi biltzekoak dira, Pakistango Atzerri Ministerioak gaur jakinarazi duenez ohar bidez. Hakan Fidan Turkiako Atzerri ministroak zera esan zuen atzo, telebista kate batean: «Gerra honetako negoziazioak norantz doazen eztabaidatuko dugu, lau herrialde hauek nola baloratzen duten egoera hau, baita zer egin daitekeen ere». Era berean, Shehbaz Sharif Pakistango lehen ministroak adierazi du Pezexkianekin hitz egin duela gaur telefonoz, ordubetez baino gehiagoz.