Estrategia aldatu dute AEBek. Iran ez dutenez aire erasoen bidez belaunikarazi, hura ekonomikoki are gehiago ito nahi dute, lepoa gehiago estutu nahi diote, helburu baitute Iran guztiz bakartzea, eta hark beste herrialdeekin dituen hartu-eman ekonomikoak etetea. Horregatik, «etsai baten aurkako inoizko finantza erasoaldi handiena» iragarriko du gaur Washingtonek. Scott Bessent Altxorreko idazkariak jakinarazi zuen hori atzo, eta Bessent bera arduratuko da neurrien berri emateaz. Teheranek erantzun dio, ordea, ez duela amore emango. «Iranek ez du utziko gerra amaitzen erasotzaileak jarritako baldintzen arabera», nabarmendu du Esmail Baghaei Irango Atzerri Ministerioaren bozeramaileak gaur, agerraldi batean. «Iranek ez du gerrarik hasi; bere subiranotasuna defendatu besterik ez du egin».
Baghaeik gogorarazi nahi izan du azken urteetan ikusi dela «alferrikakoa» dela Irani zigor ekonomikoak jartzea, baina Washington horrekin tematuta dagoela. «AEBek Iran gorroto dutela erakutsi besterik ez dute egiten». Bessenten esanetan, baina, iragarriko dutena ez da «zigor sorta isolatu bat, fase aldaketa bat baizik». Hori azpimarratu zuen atzo, Financial Times egunkariak kaleratutako artikulu batean.
Horren arabera, Donald Trump AEBetako presidenteak agindu zuen hilaren hasieran areagotu beharreko presioa ez zela militarra, ekonomikoa baizik. Bessenten hitzetan, asmoa da Iran merkataritza globaletik kanporatzea, bere ekonomia oraindik bizirik mantentzen duten «finantza arteriak» moztea.
Trumpek berak jarri zuen asmoa mahai gainean pasa den asteazkenean ohikoa duen estilo hiperbolikoan, eta adierazi martxan jartzekoak zirela «herrialde baten kontra inoiz egindako operazio ekonomiko txikitzaileena». Bide batez, Iranekin dituzten harreman komertzialei zein diplomatikoei eusten dieten herrialdeak mehatxatu zituen: «Ondorio ekonomiko izugarriak nozituko dituzte».
4.379Zenbat aldiz urratu duen su etena Israelek Gazan. Gazako Gobernuak gaur ohar baten bidez jakinarazi duenez, Israelek 4.379 aldiz urratu du su etena, hori joan den urriaren 10ean indarrean sartu zenetik. Zehaztu du 315 egun pasatu direla ordutik, eta 1.286 pertsona hil dituztela. Zenbatu gabe zeuden Israelek gaur zerrendako errefuxiatu gune baten aurka egindako aire eraso baten ondorioz hildako bi palestinarrak. Horren berri eman dute hango osasun iturrik, zenbat hedabidek jaso dutenez.
Kale edo bale egitera behartu nahi du nazioartea mehatxu horrekin. «Haiei zuzentzen gatzaizkie, eta zera esaten diegu: 'edo gurekin zaudete, edo gure kontra'», esan zuen Bessentek berak aurreko ostegunean, CNBC telebista katean. Iranek saltzen duen petrolioaren %90 inguru Txinara doa, eta Washingtonen mehatxuen aurrean, Pekinek adierazi du gaur «beharrezko neurriak» hartuko dituela bere interesak babesteko. Lin Jian Txinako Atzerri Ministerioko bozeramailea horri buruz mintzatu da gaur agerraldi batean, baina ez du zehaztu zeintzuk liratekeen neurri horiek.
Teheranentzat, zigor molde horrek NBE Nazio Batuen Erakundeko kide diren estatuen subiranotasuna urratuko luke. Hori esan zuen Baghaeik larunbatean, eta, ildo beretik joz, gaur azpimarratu du «terrorismo ekonomikoko adibide bat» dela, eta helburu duela bere independentzia eta subiranotasuna defendatu nahi dituen herrialde bat zigortzea.
Hori bai, defentsa hori egiterakoan, Teheran ere mehatxuka ari da. «AEBen legez kanpoko jarduerekin kolaboratzen duen ezein herrialdek ondorio larriak nozituko ditu», esan du Atzerri Ministerioko bozeramaileak. Begia begi truk estrategiari helduko dio Iranek ere, Mohsen Rezaei Segurtasun Nazionaleko Kontseilu Goreneko idazkariak atzo argi utzi bezala: «Gure aurka ezarritako murrizketetan parte hartzen duen ezein herrialde etsaitzat hartuko dugu». Irango IRIB telebista katean elkarrizketatu zuten, eta jakinarazi zuen, dena den, aurrena diplomaziaren bideak ibiltzen ahaleginduko liratekeela: «Lehendabizi, haiekin negoziatuko genuke. Elkarrizketak edukiko genituzke, eta esango genieke AEBegandik urruntzeko. Baina egingo ez balute, herrialde horien interesei eraso egingo genieke.
Siria Israelekin bildu da, «tentsioa baretzeko»
Israelek pasa den astean Siria ipar-mendebaldeko base militar baten kontra egindako erasoen ondoren, bi aldeetako ordezkariak Jordanian batzartu ziren atzo, «tentsioa baretzea» helburu. SANA albiste agentziak hori kaleratu du gaur, iturri ofizialak aipatuz. Horien esanetan, beren asmoa izan zen «neurri praktikoak» adostea. Tel Avivek erasoa justifikatu zuen esanez nahi zutela eragotzi Turkiak tropak hedatzea eremu hartan. Ankarak ukatu egin du, ordea.
Batez ere, Persiar golkoko bizilagunei zuzendutako mezua izan zen hori. Kontuan hartu behar da otsail bukaeran AEBek eta Israelek Iranen kontra hasitako erasoaldiaren ondotik, Teheranek inguruko herrialdeak bonbardatu izan dituela, argudiatuta AEBek horietan interesak zituztela.
Halere, hitz egiten
Gerra danborrak entzuten dira Persiar golkoan, baina negoziazioaren bideek irekita segitzen dute. Pakistan bitartekari ari da Iranen eta AEBen artean —bi aldeak Islamabaden bildu ziren apirila erdialdean—, eta hango armadaburu Asim Munir Teheranera joan da. Gatazkari konponbidea emateko memorandum bat sinatu zuten AEBek eta Iranek ekainaren 17an, baina testu hark jasotakoak urratzea leporatu diote aldeek elkarri, eta, hortaz, paper errea besterik ez da.
Ikusi gehiago
Ormuzko itsasartea berriro irekitzea jasotzen zuen, adibidez, baina Iranek blokeoari eusten dio. Pasabide horren gaineko burujabetza partekatzen dute Iranek eta Omanek —Trumpek esan zuen lehengo astean Ormuz AEBen parte dela—, eta, hain zuzen, Omango Atzerri ministro Badr al Busaidi bihar da Iranera joatekoa, negoziatzeko nola kudeatu itsasarteko garraiobideak.
