OME Osasunaren Mundu Erakundeak eta Espainiako Gobernuak MV Hondius luxuzko gurutzaontzia Kanarietan porturatuko dela hitzartu dute. 147 bidaiari daude transatlantikoan, eta hantabirus izeneko gaitzaren agerraldi bat atzeman dute bertan. Oraingoz, gutxienez zortzi lagun kutsatu ditu birus horrek, eta horietatik hiru hil egin dira. Kutsatutako hiru lagun ebakuatuko dituzte Herbehereetara gaur, eta aurretik ere ebakuatu dituzte beste bi gutxienez: Suitzara eta Hegoafrikara.
Espainiako Osasun Ministerioak atzo gauean jakinarazi zuen ECDC Gaixotasunen Prebentziorako eta Kontrolerako Europako Zentroa ontziko bidaiarien egoera ikertzen ari zela, urgentziaz ebakuatu beharreko kutsatuak nortzuk ziren jakiteko. Adierazi zuen gainontzekoak hiruzpalau egunetan helduko direla Kanarietara —Tenerifeko Granadilla portura—; bertan artatuko dituztela, eta bakoitza beren herrialdera bidali.
Ministerioak erantsi du prozedura OMEren eta ECDCren artean egingo dutela, eta «beharrezko segurtasun neurriak» bermatuko direla: «Tokiko biztanleekin hartu-emana saihestuko da, eta osasun langileen segurtasuna ere zainduko da».
Cabo Verde inguruko uretan dago ontzia, baina OMEren arabera, herrialde horrek ez ditu nahikoa baliabide beharrezko protokoloak jarraitzeko, eta Kanariak dira baliabide horiek dituen lekuetatik gertuen dagoena. «Espainiak pertsona horiei laguntzeko betebehar morala eta legala du; gainera, horien artean daude Espainiako hainbat herritar», zabaldu zuen atzo gauean Osasun Ministerioak, ohar bidez.
Martxoaren 20an Patagoniatik irten zen gurutzaontzia, Argentina hegoaldetik. Antartikara egin zituen hainbat joan-etorri, eta ondoren, apirilaren 1ean, berriro atera zen Ushuaiatik (Argentina), Ozeano Atlantikorantz. Handik abiatu eta astebetera, Herbehereetako gizon bat gaizki sentitzen hasi zen. Arnasa hartzea ere zaila egiten hasi zitzaion —arnas aparatuari eragin diezaioke hantabirusak—, eta apirilaren 11n hil zen. Hilotzak bi aste egin zituen barkuan.
Apirilaren 24an, ontzia Santa Elena uhartean porturatu zen, Ozeano Atlantikoaren erdian. Hilotza eta hildakoaren emaztea utzi zituzten bertan, hegazkinez Herebehereetara berraberriratzeko. Hego Afrikan egin zuten eskala, eta hegazkinean zirela, emakumea ere gaizki sentitzen hasi zen, eta Johannesburgoko aireportuan hil. Era berean, ontziko beste bidaiari bat ere ondoezik egoten hasi zen, eta Hegoafrikan ospitaleratu zuten, zainketa intentsiboetako unitatean —gero detektatu zioten hantabirusa—. Asteburuan, emakume bat hil zen ontzian, arnasa hartu ezinik.
Astehenean zen ontzia Cabo Verden porturatzekoa, baina Cabo Verdeko osasun langileek, ontzian hainbat proba egin ostean, ikusi zuten litekeena zela ontzian kutsatu gehiago izatea, eta ez zuten baimenik eman herrialdean porturatzeko.
Kanariarrek ezetz
Fernando Clavijo Kanarietako presidenteak gaitzetsi egin du gurutzaontzia Kanarietara eramateko erabakia. Adierazi du Pedro Sanchez Espainiako Gobernuko presidentea ez dela «zintzoa eta gardena» izan, eta «urgentziazko bilera bat» eskatu dio. Bere ustez, «ez dago informazio nahikorik lasaitasun mezurik emateko, eta ezin da ziurtatu kanariar herriaren segurtasuna», adierazi die hedabideei.
PP Alderdi Popularrekoa da Clavijo, eta hark bezala, bere alderdikideek ere txartzat jo dute Sanchezen kudeaketa. «Osasun krisi batean gardentasuna funtsezkoa da. Hantabirusaren inguruko anabasa onartezina da», idatzi du X sare sozialean Carmen Funezek, PPko Osasunerako eta Gizarte Politikarako idazkariordeak. Bestalde, Angel Victor Torres Lurralde Politikako ministroak adierazi du Espainiako Gobernua harremanetan egon dela Kanarietako presidentearekin hasierako momentutik.
Clavijoren arabera, transatlantikoa Kanarietara ekartzeak ez du zentzurik, eta ez du ulertzen. «Ez dakigu zergatik bidaiariek hiru egun egin behar dituzten itsasoan Kanarietako portu batera iritsi arte. Bada aukera bidaiariei aire bidez ebakuatzeko, Cabo Verdetik, Praiako aireportutik», esan du La 1 Espainiako telebista publikoan egindako elkarrizketa batean.
Galdera-Erantzuna
Zer da hantabirusa?
Karraskarietatik eta saguzarretatik gizakietara transmititzen den birus multzoa da, animalia horien gernuaren, gorotzen eta listuaren bidez hedatzen dena.Pertsonen artean transmititu daiteke?
Ez da oso ohikoa. Kutsatutako pertsona batekin kontaktu estuan egon behar da gaixotasuna transmititzeko.Zein dira sintomak?
Birikei eragiten dien aldaerak gripearen antzeko sintomak eragiten ditu: sukarra, buruko mina, hotzikarak, muskuluetako mina... Batzuetan sabelaldeko mina, goragalea eta beherakoa ere eragin ditzake. Kasurik larrienetan bihotz-biriketako sindromea eragin dezake; kutsatuak arnasa hartzeko zailtasunak sumatuko ditu eta biriketan odola pilatzen joango zaio. Heriotza eragin dezake.
Zein motakoak daude?
Bi motako hantabirusak daude. Batak biriketan eragiten du eta gaixotasun larria da, hilkortasun tasa handia du. Amerikako hantabirusa ere deitzen zaio horri, eta aldaera hori da gurutzeontzian atzeman dutena. Besteak giltzurrunak kaltetzen ditu, eta ohikoagoa da Asian eta Europan.
