Europako herrialdeek AEBei beren operazio militarretan lagundu behar diete, baina, aldi berean, gehiago inbertitu behar dute defentsan, Washingtonekiko mendeko ez izateko. Gutxi asko, hori izan da gaur Mark Rutte NATO Ipar Atlantikoko Itunaren Erakundeko idazkari nagusiak aliantzako kideei eman dien aholkua. Beste behin, Etxe Zuriaren exijentzien aurrean makurtu da Rutte, eta Irango gatazkaren «hurrengo fasean» AEBekin elkarlanean aritzeko eskatu die aliantza militarreko kideei.
Ruttek NATOko Atzerri ministroen bilkura hasi aurretik esan duenez, aliantzako kideek AEBekin elkarlanean jardun beharko lukete Ormuzko itsasartea irekitzeko ahaleginetan, «itsas nabigaziorako askatasuna bermatzeko». Horren harira, Suediako Atzerri ministro Maria Malmer Stenergardek aitortu du badakiela AEBek «desengainua» sentitu dutela, baina ziurtatu du aurrerantzean itsasarte horretako nabigazio askea bermatzen laguntzeko prest daudela. Kanadako Atzerri ministro Anita Anand ere prest agertu da itsasartea irekitzen laguntzeko; hori bai, «behin betiko menia bat onartu ostean».
NATOko Atzerri ministroak batzartuta daude atzotik Helsingborg hirian (Suedia), eta, oraingoan ere, Donald Trump AEBetako presidentearen erabakiak eztabaidagai bilakatu dira. Rutte apirilaren hasieran joan zen Etxe Zurira, eta Trump «dezepzionatuta» sumatu zuela jakinarazi du. Halere, Europako herrialdeek «mezua entzun» dutela uste du, eta orain AEBek nahi luketen moduan jarduten ari direla.
Ez da iritzi berekoa Marco Rubio AEBetako Estatu idazkaria. Argitu duenez, Irango gerran Europako herrialdeek Washingtonek nahi baino laguntza gutxiago eman dietelako dago «dezepzionatuta» Trump. Horregatik, NATOko liderren hurrengo bilkura aliantzaren historiako bilera «garrantzitsuenetako bat» izango dela ohartarazi du Rubiok. Aliantza militarreko estatu kideetako gobernuburuak eta estatuburuak uztailaren 7an eta 8an bilduko dira, Ankaran. Ruttek gaur jakinarazi duenez, bilkura horretara gonbidatuko dute Volodimir Zelenski Ukrainako presidentea.
Bart, Trumpek zertxobait apaldu du NATOko herrialdeei egiten ari zen presioa. Izan ere, apirilaren amaieran Trumpek Alemaniatik AEBetako 5.000 soldadu aterako zituela iragarri zuen, Friedrich Merz kantzilerrak Iran Washington «umiliatzen» ari zela esan ostean. Gainera, jakinarazi zuen ez zituela bidaliko Poloniara bidaltzekoa zen 4.000 militar. Azkenean, atzera egin du, eta atzo gauean esan zuen 5.000 soldadu bidaliko dituela Poloniara.
Rubiok argitu du tropen mugimendu horiek ez direla Europako herrialdeak zigortzeko modu bat: «AEBek hainbat konpromiso dituzte nazioartean; hortaz, uneoro birpentsatu behar dugu tropak non hedatu», argitu du.
NATOko buruak begi onez hartu du erabaki, baina ohartarazi du Europak bere defentsa indartzen jarraitu beharra daukala: «Izan gaitezen gardenak: Europak indartsuagoa izan behar du NATO indartsuagoa izateko; horrela mendekotasun gutxiago edukiko dugu herrialde bakar batetiko». Etxe Zuriaren eskakizunetako bat da hori: Europako herrialdeek defentsako gastua areagotzea. Rubiok gaur ere bidali die mezua herrialde horiei: «Ezein aliantza onuragarria izan behar da alde guztientzat».
Aeb-etako armadak esan du arma salmenta eten diola taiwani
AEBetako itsas armadako buruak, Hung Caok, gaur jakinarazi duenez, AEBek eten egin diote arma salmenta Taiwani. Caok argudiatu duenez Iranen aurkako operaziorako behar beste munizio dutela bermatzeko hartu dute erabaki hori. AEBek, bataz beste, urtean 14.000 milioi dolarreko —12.000 milioi euro inguru— arma salmentak egiten dizkio Taiwani. Halere, oraingoz Washingtonek munizio «ugari» duela aitortu du, eta salmentak berrabiaraziko dituztela Etxe Zuriak hala erabakitzen duenean. Bestalde, Taiwango Gobernuak jakinarazi du ez duela jaso «doiketa» horien inguruko informaziorik.
