Bi irtenbide izan ditzake Iranen eta AEB Ameriketako Estatu Batuen arteko gatazkak: eraso militarra edo bide diplomatikoa. Ez dute bat lehenetsi; bi aukerak dituzte mahai gainean. Abbas Araghtxi Irango Atzerri ministroaren arabera, Irango indarrek «hatza katuan» dute, edozein erasori «berehala eta indarrez» erantzuteko. Bide beretik, honako adierazpenak egin zituen atzo Ali Xamkhani Irango lider gorenaren aholkulariak, X sare sozialean: «AEBek ekintza militar bat egiten badute Iranek eraso egingo die AEBei, Israeli, eta erasoa babestu duten herrialdeei». Horri lotuta, Arabiar Emirerri Batuek eta Saudi Arabiak adierazi dute ez dutela Iranen aurkako eraso bat babestuko, eta ez diotela utziko AEBen armadari beren lur, aire eta itsas eremuetatik Iran erasotzen.
AEBen mehatxu militarrak tentsioa nabarmen areagotu du Ekialde Hurbilean. Izan ere, USS Abraham Lincoln hegazkinontzia Arabiako itsasoan dago astelehen gauetik. Gainera, atzo goizaldean jakinarazi zuen Donald Trump AEBetako presidenteak armadaren beste ontzi bat ere bidaliko zuela hara. Reuters berri agentziak iturri ofizialetatik jaso duenez, presidenteak oraindik ez du erabaki zein bide hartu. Hala ere, aipatu dute aukeren artean duela Trumpek segurtasun indarren eta Irango liderren aurkako eraso selektiboak egitea, gobernu aldaketa helburu duten protestak hauspotzeko.
Mehatxu militarraren aurrean, Iranek NBE Nazio Batuen Erakundeari eskatu dio esku hartzeko. Amir Saeid Iravani Iranen NBErako ordezkariak beste gutun bat idatzi dio Segurtasun Kontseiluari, abenduan protestak hasi zirenetik seigarrena. Eskatu dio AEBen mehatxuak «erabat gaitzesteko», eta nabarmendu du Washington NBEren Gutuna urratzen ari dela. «Betebehar horiek urratzeak ondorio larriak izan ditzake». Gehitu du, eraso horien aurrean Teheranek bere «subiranotasuna, lurraldea eta herritarrak defendatzeko beharrezkoak diren neurriak hartzeko eskubidea duela». Hori jasotzen du NBEren Gutunaren 51. artikuluak.
Negoziazioak
Atzo adierazi zuen Teheranek aukera gehiago ikusten zituela gerra baterako AEBekin negoziazio batzuetarako baino. Aldiz, gaur, Mohammad Bagher Ghalibaf Irango Parlamentuko eledunak adierazi du Iran irekita dagoela AEBekin elkarrizketak izatera. Hala ere, esan du elkarrizketak «elkarrekiko errespetuan» oinarritu beharko direla: «Elkarrizketak benetakoak badira eta nazioarteko arauetan eta elkarrekiko errespetuan oinarritzen badira, orduan bai, prest gaude. Baina presioa eta sumisioa ez dira negoziazioa».
Eta Trumpek negoziazioetarako deia egin arren, Iranen gaineko presioa eta mehatxuak bere horretan jarraitzen du. Zera adierazi zuen atzo Truth Social bere sare sozialean: «Negoziazioetarako denbora agortzen ari zaio Irani, eta hurrengo erasoa askozaz ere okerragoa izango da!». Urak baretze aldera, Turkiak bi herrialdeen arteko bitartekaritza lanak egingo dituela iragarri du, eta bihar dira biltzekoak Ankaran Irango eta Turkiako Atzerri ministroak: Abbas Araghtxi eta Hakan Fidan. Fidanek esan du Turkiak Iranen aurkako esku sartze militar baten aurka egiten duela, «eskualdean eta nazioartean izan dezakeen eraginarengatik». Gauza bera adierazi du Errusiak ere.
Europaren erantzuna
Bitartean, EB Europako Batasuneko Atzerri ministroek zigor gehiago onartu dituzte Iranentzat. Haien arabera, neurri hori ezartzea adostu dute bi arrazoirengatik: lehenik, gobernuaren aurkako protestetan manifestariek jasandako errepresioarengatik, eta bigarrenik, herrialdeak Ukrainako gerran Errusiari ematen dion babesarengatik.
Gainera, Kaja Kallas EBko diplomaziaburuak adierazi du espero duela gaur Irango Guardia Iraultzailea «erakunde terrorista» izendatzea. Hori esan du EBko Atzerri ministroek Bruselan egin duten bileraren atarian. Gehitu du espero duela erakundea zerrenda horretan sartzeak ez oztopatzea Teheranekin irtenbide diplomatikoak lortu ahal izatea. Espainiako eta Frantziako Atzerri ministroek esan dute neurri hori babestuko dutela.
