Albistea entzun

Donostiako 60. Zinemaldia

Arima pizteko, lirismo bisuala

Kartzelan 30 urte igaro dituen poeta kurdu baten ezina erakutsi du Bahman Ghobadik 'Fasle kargadan' filmean

Igor Susaeta -

2012ko irailak 27

Urduri, nekatu itxurarekin eta txalo artean igo zen Bahman Ghobadi zinemagile kurdua Kursaaleko auditoriumeko oholtzara atzo eguerdian, inprobisatuz. Fasle kargadan / Rhino Season berak zuzendutako filma ziren ematekoak, Sail Ofizialaren barruan. Mikrofonoa hartu, eta azaldu zuen une horretan ematekoak ziren kopiaren irudiekin eta soinuarekin ez zegoela gustura, eta bezperan goizeko 5ak arte esna egon zela kopia hori konpontzeko ahaleginean. Baina ez zela posible izan. Ordu batzuk geroago iritsiko zela kopia egokia, Istanbuldik, eta arratsaldeko zein iluntzeko emanaldietan ikusi ahal izango zela pelikula berak onetsitako soinu eta irudiekin.

Izan ere, esanahi berezia dauka Ghobadirentzat. 1979ko Iraultza Islamikoaren errepresioaren ondorioz Teheran (Iran) kartzela batean 30 urte preso pasatu dituen Sahel izeneko poeta kurdu baten istorioa kontatu du; nola atxilotu zuten, nola torturatu, nola eman zuten hiltzat, ateratakoan nola jotzen duen Istanbulera Mina emazte zuenaren bila, eta 30 urte geroago nola ezin dion iraganari aurre egin, zer-nolako ezina sentitzen duen.

Ghobadik ere ezina sentitzen du, arrazoi politikoengatik Irandik erbesteratu behar izan baitzuen orain lau urte. Hitz egiten jarraitu ahala, emozionatzen hasi zen. «Ez hiltzeko egin dut film hau, eta nire espiritua indarberritu duela uste dut». Bizitzarekin «berriro topo egiteko» ahalegina da, «ni neu izateko ahalegina». Bere arima piztu nahi izan du, eta, horretarako, lirismo bisuala baliatu du, maisuki, Urrezko Maskorra bitan irabazi duen zuzendariak —Turtles Can Fly-rekin irabazi zuen 2004an, eta Half Moon-ekin 2006an—. «Irudi eta soinu egokiarekin, poesia baten modukoa izan nahi du pelikulak».

Behruz Vosughi aktoreak jokatu du Sahel zaharrararen rola, Caner Cindorukek Sahel gaztearena, eta Monica Bellucik, berriz, Mina emaztearena. Prentsaurrekoa gaurko utzi dute, baina aktore italiarrak Efe agentziari esan zion emakumezko mediterranearrek DNAn duten «drama» baliatu duela Minarena egiteko. «Gure amek eta amonek matxismoaren ondorioz sufritutakoa jaso dugu oinordetzan». Filmak ez ditu elkarrizketa asko, baina dituenak persieraz egin ditu Belluccik. Kritika onak jaso ditu Fasle kargadan / Rhino Season-ek, txalo jo zioten erruz, eta Ghobadi bihur daiteke, hortaz, Urrezko Maskorra hirutan irabazi duen lehen zuzendaria.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Igor Legarreta zuzendaria, ta Josean Bengoetxea, Haizea Carneros eta Itziar Ituño aktoreak, ilmaren aurkezpenean ©Monika del Valle/ Foku

Bihar estreinatuko dute ‘Ilargi guztiak’ filma, Bilbon

Amaia Igartua Aristondo

Fant zinemaldiaren hasierako ekitaldian emango dute Igor Legarretaren pelikula. Heriotzak eragiten duen beldurraz dihardu ekoizpenak, eta Haizea Carneros, Itziar Ituño eta Josean Bengoetxea aktoreek hartu dute parte

Silvia Perez Cruz izango da jaialdiko izen handienetako bat. ©Kiko Huesca / EFE

Brad Mehldau, Bill Frisell, Silvia Perez Cruz eta Kenny Barron izango dira Donostiako 56. Jazzaldian

Mikel Lizarralde

Musika jaialdia uztailaren 21etik 25era egingo da, eta bertan parte hartuko dute, era berean, Cecile McLoron Salvantek, Noak, Mulatu Astatkek eta Gonzalo Rubacabak

Iñaki Segurolak atzo aurkeztu zuen liburua, Donostian. ©JON URBE / FOKU

Pandemiaren zurrunbilotik

Mikel Lizarralde

Iñaki Segurolak 'Koiteretzia' argitaratu du, azken hilabeteetan bizi izandako egoeretan ardaztutako eleberri bat. Narratzailerik gabe, hiru pertsonaiaren arteko elkarrizketen bidez eman du nobela

 ©JON URBE / @FOKU

«Despolitizatu egiten da kultura»

Gorka Arrese

Kulturaren eta artearen arloak ikuspegi sozialistatik lantzeko egitasmoa da Ekida. 'Manifestua' ikuskizunaren lau emanaldi eskainiko dituzte maiatzean eta ekainean. Lehen editoriala argitaratu dute webgunean.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.