Albistea entzun

Eusko Jaurlaritzaren murrizketak (IV)

Euskararen diruak eta estatusa

Euskaraz bizitzearen alde iaz Donostian eginiko manifestazioa.
Euskaraz bizitzearen alde iaz Donostian eginiko manifestazioa. G. GARAIALDE / ARP

Mikel Irizar -

2013ko martxoak 10

Tanteoen garaia amaituta, aurrekontuen egitasmoa aurkeztuko du Eusko Jaurlaritzak asteon, eta negoziazio zehatzari ekingo dio, behar dituen konplizitateen bila. Sokatiran ebatziko da azkenik non egingo diren agindutako murrizketak, eta hor finkatuko dira euskararen diruak. Azken txanpa dela-eta, ideia batzuk jarri nahi ditut negoziatzaileen mahaian eta iritzi publikoaren aurrean:

Bat. Euskararen normalizazioa ez da bigarren mailako helburua, bere azken ondorioa litzateke hizkuntzen arteko harreman errespetuzkoa, hau da, hiztunen arteko bizikidetza. Beraz, bizikidetzaz ari gara, ez gramatikaz.

Bi. Euskararen normalizazioa ziklo aldaketa garrantzitsu baten erdian dago. Egindako bidean eskarmentu ugari metatu da, eta hainbat muga agertu ere bai. Eskarmentua, ausardia eta baliabideak jarrita, oso posible da mugak gainditzea eta urrats erabakigarriak egitea.

Hiru. Euskalgintzako gizarte eragileak oso aktibo gabiltza lankidetzan, gogoetan eta berrikuntzan. Erakundeetan ere inoizko agintari euskaldunenak ditugu eta, areago, euskaltzaleak inoiz baino posizio eraginkorragoan daude.

Beraz, ziklo aldaketa gauzatzeko aukera ezin hobea legoke, bi hanka nagusiak uztartuta: gizartearen kemena eta erakundeen ahalmena.

Baina, ezinbestean, baliabideak behar dira. Azken urteotan uzkurtuz doaz euskalgintzaren finantzaketa iturriak, merkatuko salmentak bezala erakundeen diru laguntzak. Eta hirugarren hankak ——herritarren sostenguak— ezin du modu iraunkorrean beste bien jaitsiera berdindu. Nabaria da euskalgintzan azken urteotako eskasien eragina, lehendik ere sobra handirik ez zegoen tokian. Oso justu daude kontuak bazterretan, neurri latzak hasi dira han-hemenka. Hainbat egitura eta ekimen —eta lanpostu— desagertu egin daitezke epe laburrean.

Horregatik urduritasuna Jaurlaritzaren aurrekontuekin. Hautua ez delako «jauzi egin ala lehengoan geratu», lehengoa ere ez baitago bermatua. Alegia, aurrekoen gainean beste murrizketa bat ezartzen bada gerta daitezke galera handiak, berreskuratu ezinak.

Eta gogoratu behar da murrizketa linealak partida txikiei egiten diela kalterik gehien. Oker ez banago, Hizkuntz Politikarako Sailburuordetzaren aurrekontua da Jaurlaritzaren aurrekontu osoaren % 0,005 inguru. Gutxi aurreztu daiteke hor eta asko hondatu.

Uste dut, hala ere, unearen larritasunetik harago epe luzeko ikuspegia behar duela euskalgintzak, gizartean eta erakundeetan. Adostasuna, kontzertazioa eta blindajea. Estatus berri bat, egonkorra. Erakundeek, kasurik txarrenean ere, errespetatuko dutena. Eredu hurbilena ikastolen estatusa litzateke. Haiek bezala, euskalgintza herri ekimenetik sortutakoa da eta funtzio sozial argia betetzen du: euskararen normalizazioa. Zergatik ez erakunde eta eragileen artean elkarlanerako markoa adostu eta horren gainean kontzertazioa finkatu, urratsak jarraikortasunez egin daitezen, zurrunbilo politiko edo ekonomikoen gainetik?

Lankidetza marko egonkor bat finkatzen bada, formulak egon daitezke une larriei aurre egiteko galera handirik izan gabe.

Asteartean: Paul Bilbao, Kontseiluko idazkari nagusia.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©Aitziber Arzallus - Gipuzkoako Hitza

«Espero dut orain sendaezinak diren gaixotasunak sendatzen ikustea»

Aitziber Arzallus - Gipuzkoako Hitza

Familiatik jaso du neurologiaren inguruko interesa Itxaso Martik, aita eta ama profesional entzutetsuak izandakoak baititu. Maite du bere lanbidea, nahiz eta aitortu une zail asko tokatzen zaizkiola.

Ertzaintzaren helikopteroa erreskate lanetan, gaur, Aralarren. ©BERRIA

Berrobiko mendizale bat hil da Balerdi mendian, Aralarren

Berria

39 urteko mendizalea 50 metrotik behera erori da. Ertzaintzaren helikopteroaren laguntzarekin erreskatatu dute gorpua.

Atzo Jon Rodriguez omendu zuten milaka lagunak, errepidean. ©Urtzi Urkizu

Furgoneta gidari bat atxilotu dute, txirrindulari bat nahita harrapatzeagatik Hondarribian

Berria

Mendelu auzoko kamerei esker identifikatu dute ibilgailua, eta gendarmeek atxilotu dute gidaria. 69 urteko txirrindularia ospitaleratu egin dute. Eztabaida bat izan zuten aurretik.

Jose Navarro, Francisco Fernandez eta June San Millan, Irati Jimenez moderatzailearekin batera. ©IÑIGO URIZ / FOKU

Salatu dute osasun krisian espetxeetan ez dela osasuna lehenetsi

Ane Eslava

Kartzeletan pandemia nola kudeatzen ari diren aztertzeko, mahai inguru bat egin dute Iruñean, APDHA, Sirecovi eta Salhaketa taldeetako kideekin. Eskubide urraketak izan direla kritikatu dute

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.