Albistea entzun
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez

Literaturaren 'carpe diem' bat

Bilboko Azkuna zentroan egin dute Euskadi Literatura Sarien banaketa ekitaldia. Literaturak «leihoak zabaltzeko» duen gaitasuna azpimarratu dute sarituek
Euskadi Literatura Sarien banaketa ekitaldia egin zuten atzo, Bilboko Azkuna zentroan. Irudian, sarituak.
Euskadi Literatura Sarien banaketa ekitaldia egin zuten atzo, Bilboko Azkuna zentroan. Irudian, sarituak. MARISOL RAMIREZ / ARGAZKI PRESS

Iñigo Astiz -

2017ko azaroak 14 - Bilbo

Carpe diem klasikoa. Eguna bizitzearen aldeko aldarri moduko bat desiratuz amaitu zuen atzo Asier Serrano idazleak Linbotarrak liburuagatik jaso zuen Euskadi literatura saria hartzerakoan emandako esker oneko hitzaldia. «Poesiak zauritu ninduen behin, eta orain zuek poesia saritu duzue. Akaso ez da nahikoa, baina gaurkoagatik, eskerrik asko bihotzez». Hilabete dela jakinarazi zituzten sarituak, baina atzo egin zuten sariak banatzeko ekitaldia, Bilboko Azkuna zentroan. Serranorekin, han izan ziren beste sei sarituak ere: Arantxa Urretabizkaia, Leire Bilbao, Mikel Valverde eta, azkenik, Matias Mujika, Fernando Aranburu, eta Ander Izagirre. Iñigo Urkullu Eusko Jaurlaritzako lehendakaria eta Bingen Zupiria Kultura sailburuak eman zizkieten oroitarriak. Ikurrarekin batera, saridun bakoitzak 18.000 euroko saria izango du, eta beste 4.000 euro eskuratu ahalko ditu bere lana beste hizkuntza batean argitaratzen bada.

Umorez hasi zuen bere hitzaldia Arantxa Urretabizkaiak. «Hainbestetan egon naiz zuek zaudeten lekuan ni orain nagoen lekuan dagoenari begira, uste baitut badakidala zein den saritu zintzoaren egitekoa». Idazlearen hitzetan, hiru puntu bete behar ditu saritu zintzoak: labur izatea, eskerrak ematea, eta saria eskaintzea. Eskerrak eman zizkien labur irakurleei, argitaletxeari eta epaimahaiari, eta etxekoei eskaini zien: «Sari hau, oso-osorik eta bete-betean, nire gizonentzat. Hainbeste gauzaren kalte-ordainetan».

Izan ere, Bidean ikasia liburuagatik saritu du epaimahaiak euskarazko saiakeraren Euskadi sariarekin, eta Hondarribiko alarde parekidearen historia kontatzen du hartan idazleak.

Xomorropoemak eta beste piztia batzuk liburuagatik irabazi du haur eta gazte literaturako Euskadi saria Leire Bilbaok. Leihoak zabaltzearekin parekatu zuen literatura atzo. «Urte andana daramatzat leihorik gabeko lantoki batean lanean, eta, irakurtzea maite dugunontzat, literatura sarri askotan leiho bilakatzen da». Eta bereziki umeei leiho horiek eskura jartzeko beharra nabarmendu zuen idazleak. «Ez da kasualitatea euskaraz begira hitzak esanahi anitz izatea: zaindu, errespetatu, kontserbatu. Jarri gaitezen, ba, haiei begira, haiek ere begira gaitzaten».

Eskerrak, infernutik

Matias Mujika itzultzaileak bere ofizioaren zailtasuna aitortu zuen. «Itzulpen hau bitxikeria handia da», hasi zuen bere esker mezua. Izan ere, Francois Villon poeta frantziarrak Erdi Aroan idatzitako moldeen parekideak bilatuz osatu du haren testuen itzulpena. Halako lanen probetxu publikoaz egin zuen galdera lehenik, baina poztu egin zen galdera horren erantzuna ez zegokiolako berari. «Nik arrazoi erabat pertsonalak izan ditut hau egiteko, eta horiek baino ez ditut hartuko nire gain». Poeta frantsesaren izenean ere eman zituen eskerrak. «Villonek ere infernutik, bere ohiko putetxeak eta kartzelak utzita, orain duda arrastorik gabe bizileku duen lekutik, hark ere, ziur naiz, bere esker ona bidaltzen dizue nire ahotik».

Anbizioa nabarmendu dio epaimahaiak Fernando Aranburu idazlearen Patria liburuari. Azken 40 urteetako euskal gizartea deskribatzeko zehaztasuna ere txalotu diote, eta horregatik jaso du Euskadi literatura saria, gaztelerazko modalitatean. Idazleak atzo zehaztu zuenez, nagusiki literarioa izan da bere lana. «Bere begiak utzi dizkit literaturak nire sasoia eta izan genituen hamarkada odoltsuak aztertzeko». Ez da hori bakarrik izan, ordea, atzo aitortu zuenez. «Nire idazle begiradak osagarri etiko bat ere izan zezan nahi izan dut». Eta atzo zehaztu zuenez, biktimak hartu ditu apustu etiko horren ardatz, eta baita zuzenbide estatua ere.

Ikusgarritasuna helburu

Kazetari ofizioaren defentsa egin zuen Ander Izagirrek bere txandan. Gaztelerazko saiakera saria jaso du berak Potosí lanagatik. «Miseria erakusten bada, miseria hori sortzen duten mekanismoak erakutsi behar dira, nork irabazten duen zapalkuntza horrekin». Eta bere ofizioaren defentsan Mikel Valverde ilustratzailea ere. Versos de deportes liburuan egindako lana saritu diote. Haren hitzak: «Uste dut gure herrian ilustratzaile oso onak daudela. Ilustrazioak aplikazio asko ditu, eta nik literaturan eta liburuetan egiten ditut ilustrazioak. Konbikzioz egiten dut hori. Iruditzen zait istorioak kontatzeko modu hori ikaragarria dela».

Eusko Jaurlaritzako lehendakariaren hitzetan, ikusgarritasuna da sarien azken helburua. Urkullu: «Haien lana agerikoagoa egiten lagundu nahi dugu, eta horiek irakurtzeko gonbita egin nahi dugu». Zupiria Kultura sailburuak ere sarien bozgorailu lana azpimarratu zuen. «Sortzaileei egindako omenaldi moduko bat da sariketa».

Ospakizun egun bat. Literaturaren carpe diem bat.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Ekoetxea Urdaibaik hizkuntza indigenen erakusketa bat jarri du ikusgai. ©Monika del Valle / Foku

Hizkuntza jasangarriak

Amaia Igartua Aristondo - Bizkaiko Hitza

Busturiko Urdaibaiko Ekoetxeak erakusketa batean bildu ditu 11 hizkuntzatan emandako testu batzuk eta haien euskarazko itzulpenak: 'Hizkuntza indigenak, Ama Lurra zaintzen'. Abenduaren 18ra bitartean bisitatu ahalko da.

<b>Amurrioko saioa.</b> Joan den larunbateko saioa, Amurrioko Bañueta kiroldegian. ©GARI GARAIALDE

Iristen aurren, eta joaten azken

Miren Mujika Telleria

Baionan jokatuko da gaur Bertsolari Txapelketa Nagusiko bigarren itzuliko bigarren saioa. Ohi bezala, 17:00etan hasiko da. Aulki, soinu eta foku; pronto izango dira den-denak ordurako. Bertsozale Elkarteko ekoizpen taldeak du horren ardura. Zein da, baina, horren atzean dagoen inurri lana?
 ©Andoni Canellada / FOKU

Sustrai Colina: «Lanketa guztiak abiatzen dira pertsona gisa zaren horretatik»

Joanes Etxebarria - Ipar Euskal Herriko Hitza

Sustrai Colina Bertsolari Txapelketa Nagusiko finalista izan da azken bost aldietan. Aurten, finalerdien lehen itzuliko saioa irabazi du, eta gaur Baionan kantatuko du, bigarren itzulian. Gogo «handiz» ariko da.

 ©Ainara Azpiazu 'Axpi' / UNAI GAZTELUMENDI

Laineza. Kultura haragi bizitan

Berria

1960ko hamarkadan harrotu zen euskal kultura modernoaren olatua. Miszelanea bat osatu du Lanartea Elkarteak, olatu hartako kideen eginahalak eta esanak egungo 50etik gora kultur egileren gogoeta, irudi eta bizipenekin uztartuz.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.