Albistea entzun

Autogobernuaren «higadura» salatu arren, negoziatzearen alde dago Jaurlaritza

Espainiako Gobernuak Euskal Autonomia Erkidegoko eskumenak nola mugatzen dituen azaldu du Jaurlaritzak liburu batean. «Aldebiko» harremanei eutsi nahi die
ARITZ LOIOLA / @FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Maddi Ane Txoperena Iribarren -

2021eko irailak 11

Espainiako Gobernuak Euskal Autonomia Erkidegoaren autogobernua nola «higatu» duen jaso du Eusko Jaurlaritzak 700 orritik gorako liburu juridiko batean. Higadura isila jarri diote izenburua, eta, hain justu, Olatz Garamendi Jaurlaritzako Gobernantza Publiko eta Autogobernu sailburuak azaldu du halakoa izan dela azken urteotan autogobernuaren hondatzea: «Isila, etengabea, eta, batez ere, oso kaltegarria erakundeen eta euskal gizarte osoaren interesentzat». Izan ere, Begoña Perez de Eulate Autogobernu zuzendariak nabarmendu duenez, autogobernua da «ongizatearen alde» egiteko «tresnarik eraginkorrena». Madrilek, ordea, «teknika politiko eta juridiko» ugari erabili ditu Gernikako Estatutua ez betetzeko, liburuak dioenez.

Egin gabe dauden transferentzietatik harago doa «higadura» hori, Garamendiren hitzetan. Izan ere, Jaurlaritzak jada badituen eskumenetan gertatu da Madrilen esku hartzea. Atzo aurkezturiko liburuan, txosten juridikoen bidez aztertu dute hori nola gauzatu den, eta zehaztu dute hiru bidetatik kalte egin diola Espainiako Gobernuak EAEko autogobernuari: autonomia erkidegoaren «eskumen esklusiboko» gaiei buruzko legeak egiteko zeharkako eskumen tituluak eskatu eta aplikatuta; Espainiako Konstituzioak estatuari ematen ez dizkion funtzio betearazleak ezartzeko «salbuespenezko» arrazoietara jota, eta estatuaren «gastu boterea» eskumen autonomikoko politika publikoetan eragiteko erabilita.

Bide horiek guztiek Espainiako Estatuaren «zentralizazio bultzada» erakusten dute, eta liburuan adibide jakin eta praktikoen bidez ezagutarazi nahi izan dute. Kasu horietako bat da elbarrientzako aparkatzeko txartelaren erregulazioarena: Eusko Jaurlaritzak dekretu bat onartu zuen gaiaz, eta estatuak errege dekretu bat egin zuen gero. Espainiako Auzitegi Gorenak 2017an ebatzi zuen auzia, eta Madrili arrazoia eman zion.

Estatuko administrazioarekin adostasuna lortzea jarri du lehentasun gisa Garamendik, halere. «Higadura» salatu arren, hain zuzen, negoziazioaren alde egin zuen atzoko agerraldian: «Tradizioa daukagu paktuan, akordioetan, eta horretarako aldebikotasuna sustatu behar da». Gernikako Estatutua betetzea lehentasuntzat jo du.

Transferentziak, mantso

Eskualdatu gabeko transferentziez, Garamendik adierazi du urrirako aurreikusia zutela Espainiako Gobernuarekin hurrengo bilera. Oraindik ez dute datarik.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Irizpidea duzulako. Giroan zabiltzalako.

Zuk badakizulako.

Albiste gehiago

Txabi Etxebarrieta, kontakizun partzial baten «kasu paradigmatikoena»

J. O. Urain

Txabi Etxebarrietak hil zuen ETAren lehen biktima, eta Etxebarrieta bera izan zen talde armatuaren lehen hildakoa. Esan izan da tiroketa batean hil zela, baina Bucesek 1968ko txostenetara jo du: bigarren tiroa bizkarretik eman zioten.
 ©GORKA RUBIO / FOKU

«Frankismoarentzat, bi 'birus' batu ziren: abertzalea eta soziala»

Jon O. Urain

Jazarpen frankistak bereziki Gipuzkoan utzitako arrastoa aztertu du Bucesek doktorego tesian, eta hipotesi bat berretsi: askoz bortitzagoa izan zela errepresioa oposizioaren jarduera bera baino.
Idoia Mendia, atzo, Bilboko Campos batzarrean. Hunkituta zegoela antzeman zitzaion agurra iragarri zuenean, eta txaloka hartu zuten militanteek. ©MIGUEL TOÑA / EFE

Mendiak agur esan dio PSEri

Joxerra Senar

Bilbon egin den biltzarrean adierazi du ez dela aurkeztuko azaroko kongresura. Duela urtebete hartu zuen erabakia, eta Sanchezi esan zion, baina orain jakinarazi du
Idoia Mendia, Bilboko Campos antzokian egin den PSE-EEren BIltzar Ttipian ©Miguel Toña / Efe

Idoia Mendia ez da aurkeztuko PSE-EEren primarioetara

Joxerra Senar

PSE-EEren Biltzar Ttipian azaldu du duela urtebete hartu zuela «erabaki pertsonal eta politikoa» eta hala aurreratu ziola Pedro Sanchezi: «Ondoren zuek izan zarete lehenak jakiten», adierazi die militante sozialistei

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Egin BERRIAlaguna

Irizpidea duzulako. Giroan zabiltzalako.

Zuk badakizulako.

Egin BERRIAlaguna