Albistea entzun

Hurrengo talka, AHTa

Geroa Baik eta Navarra Sumak nahi dute Ezkion egitea 'euskal Y'-arekiko lotura. PSNk dio garrantzitsuena dela «AHTa Nafarroara iristea, ez non lotzen den»
Nafarroako Parlamentuko Mahaiko eta Eledunen Batzordeko kideak, Garesko Udaleko zinegotziekin, atzo.
Nafarroako Parlamentuko Mahaiko eta Eledunen Batzordeko kideak, Garesko Udaleko zinegotziekin, atzo. UNAI BEROIZ / NAFARROAKO PARLAMENTUA Tamaina handiagoan ikusi

Joxerra Senar -

2022ko maiatzak 31 - Iruñea

Nafarroan, litekeena da gobernu barruko hurrengo talka nagusia AHTa izatea. Lau urte eta gero, oraindik zehazteko dago Nafarroako AHTaren eta euskal Y-aren arteko lotura non egingo den. Ekainean biltzekoak dira Nafarroako Gobernua, Eusko Jaurlaritza eta Espainiako Gobernua, eta mahai gainean dauden bi aukera nagusiak aztertuko dituzte: Gasteizko lotura eta Ezkiokoa (Gipuzkoa). Bilkura horri begira, atzo Geroa Baik eta Navarra Sumak eskatu zuten Ezkioko loturaren alde egiteko. PSNk, berriz, ez zuen bietako bat hobetsi: «Garrantzitsuena AHTa Nafarroara iristea da, ez nondik iristen den», aipatu zuen Ramon Alzorrizek.

Duela lau urte PPren gobernuak txosten bat egin zuen, eta bost proposamen aztertu zituzten bi norabidetan: Iruñetik Gasteizerantz eta Iruñetik Ezkiorantz. Bost proposamenen artean, Gasteizera zihoanetako bat hobetsi zuten. Haatik, informazioa jasotzeko prozesu bat ireki zen, eta 10.000 alegazio aurkeztu ziren. Ondoren, ingurumen eraginari buruzko adierazpena egitea espero zen, baina prozesu hura guztia gelditu egin zen. Hala egon da lau urteotan.

Egungo Espainiako Garraio Ministerioak oraindik ez du zehaztu zer lotura nahiago duen. Berez, bost proposamenei buruz 2018an egindako txostena berrikusteko konpromisoa hartu du. Litekeena da beste bi gobernuekin egingo duen bilera horretan bere ikuspegiari buruzko argibide batzuk ematea, edo bigarren txostenari buruzko datu gehiago ematea.

Nahiz eta Madrilgo egungo gobernuak ez duen zehaztu zer aukera nahiago duen, Jaurlaritzarekin eta Nafarroako Gobernuarekin orain arte izandako bilkura teknikoetan iradoki du Gasteizko proposamena nahiago duela: nabarmen merkeagoa da, eta teknikoki konplexutasun txikiagokoa. Aldiz, Jaurlaritzak Ezkioko lotura nahiago du, eta Barkosen gobernuak ere bigarren aukera horren alde egin zuen iragan legealdian.

Testuinguru horretan eta Madrilgo bilkurari begira, gaia hizpide izan zuten atzo taldeek asteleheneroko Nafarroako Parlamentuko Eledunen batzordean. Navarra Sumak Ezkioko aukeraren alde egin zuen, iraganean Gasteizkoa hobetsi arren. «Guk argi utzi dugu Ezkiokoa nahiago dugula eta obrak lehenbailehen egitea nahi dugula».

Halaber, deigarria izan zen PSNren jarrera. Ministerioaren modura, nahiago izan zuen aukera jakin baten alde ez egin. «Gure lurraldearen etorkizunerako aukerarik hoberenak hobetsiko ditu Nafarroako Gobernuak», esan zuen Ramon Alzorrizek, PSNko eledunak. Kritiko agertu zen Navarra Sumak duela urte batzuk Gasteizko loturaren alde egin zuelako eta orain Ezkiokoaren alde: «Ez dakit Espainiako Gobernuarekin gatazka bilatzen duen edo Nafarroak aurrera egin dezan irtenbide positiboak eman nahi dituen».

Eusko Jaurlaritzak bezala, Geroa Baik Ezkioko aukera nahiago du. Uxue Barkosek onartu zuen Gasteizko proposamena «askoz ere merkeagoa» dela, baina gaineratu zuen kontuan hartu behar direla beste arrazoi batzuk: «Egia da halaber Gasteizko proposamenak ingurumenari kalte handiagoa egiten diola eta iraupen motzagoa eduki dezakeela, lotura Gasteizen egiteak trabak sor ditzakeelako». Gogora ekarri zuen 10.000 alegazio aurkeztu zirela.

Geroa Bairen mezua PSNri

Beraz, baliteke auziak txinparta gehiago sortzea gobernu barruan. PSNren menpeko departamentua hain argi mintzatu ez denez, Barkosek eskatu zuen «aukerarik hoberenaren aldeko konpromisoa» har dezala: «Kostu handiagoa izan arren, ingurumenari kalte txikiagoa eragin eta gehiago iraungo duen aukeraren alde egitea da aukerarik hoberena».

Azpiegitura horren aurkako jarrera dute EH Bilduk, Ahal Dugu-k eta Ezkerrak. EH Bilduko Bakartxo Ruizen arabera, «etxea teilatutik eraiki nahi da» euskal Y—aren loturari buruz edo Iruñeko geltokiari buruz eztabaidatuta —iragan astean Espainiako Garraio Ministerioak aurreratu zuenez, Iruñeko geltokiari buruz lau proposamen ditu mahai gainean, eta inbertsioa hamalau milioi eta 67 milioi euro artekoa da—. Ruizen arabera, hiru hamarkada daramate proiektu beraren inguruan jiraka, baina horren aurrean alternatibak daude. Haren irudiko, Trenaren aldeko Nafarroako Plataformak proposamen interesgarria plazaratu zuen.

Ahal Dugu-ren irudiko, egungo proiektuak «ez du zentzurik», eta hura amaitzeko «garaiz» daude oraindik. «Irtenbidea da egungo trena indartzea», aipatu zuen Mikel Builek.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

 ©ARITZ LOIOLA / FOKU

ERAGILE, EGILE ETA ORDEZKARI

Julen Aperrribai

Duela 25 urte sortu zuten Euskararen Gizarte Erakundeen Kontseilua, euskararen normalizazio prozesua bizkortzeko eta euskalgintzako erakundeak bateratzeko. Hizkuntza politiketara begirako akordio sozial zabalak, plangintzak eta proposamen zehatzak eragiteko gaitasuna izan du hasieratik. Adostasunok galgatu egin dira sarritan pauso berean: maila sozialetik maila politikora eramateko unean.
 ©ARITZ LOIOLA / FOKU

«Adostasun politikoek edukia behar dute; ez gaude argazkien garaian»

Maite Asensio Lozano

Lema uztera doala, azken urteetan egindako aurrerapausoak gogoratu ditu, baina aitortu du arazo batzuk «kronifikatzen» ari direla. Hartara, hizkuntza politika «sendoak» eskatu ditu.
Atzo Euskalgintzaren Kontseiluak antolatutako agerraldia; Iratxe Retolazak eta Leire Vargasek irakurri zuten adierazpena. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

«Euskarak izan behar du hezkuntza sistemako hizkuntza normalizatua»

Imanol Magro Eizmendi Arantxa Iraola

Euskalgintzako hainbat pertsona ezagun batu ditu Euskalgintzaren Kontseiluak; adierazi dute euskara eta euskal kultura behar dituela ardatz Araba, Bizkai eta Gipuzkoarako ontzen ari diren Hezkuntza Legeak

Osakidetzako krisia areagotu du beste arduradun baten dimisioak

Ion Orzaiz

Kargua utzi du Adolfo Begiristainek, Donostia ospitaleko kirurgia zerbitzuko zuzendariordeak

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.