Albistea entzun

2021. urteko suspertzea erdibidean geratuko dela iragarri du BBVAk

'Zertan den Euskadi' txostenaren arabera, BPGa %10,5 hondoratuko da aurten, eta %5,8 handituko da datorren urtean. Krisia dela eta, 22.000 enplegu galduko dira
Harreman sozialak murrizteko azken neurriek beste kolpe bat emango diote ekonomiari. Irudian, Durangoko kale bat , iragan asteburuan.
Harreman sozialak murrizteko azken neurriek beste kolpe bat emango diote ekonomiari. Irudian, Durangoko kale bat , iragan asteburuan. ARITZ LOIOLA / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Irune Lasa -

2020ko urriak 29

Ohe ondoan gaixoaren diagnostikoa errepasatuz doan medikua bezala aritu zen atzo BBVA Researcheko ekonomista burua, Rafael Domenech, Zertan den Euskadi txostena aurkezten. Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako ekonomiaren analitikaren emaitzak ez dira onak. 2020. urtean, barne produktu gordina %10,5 murriztuko da, eta 2021erako errebote murritza espero dute, %5,8ko hazkundea. Baikorragoa da, esaterako, Jaurlaritza, antzeko uzkurtze bati (-%10,1) errebote handi batek (+%8,9) jarraituko ziola iragarri baitzuen iraileko azken berrikuspenean. Edonola ere, Domenechen analitikan enpleguak ditu izartxo gehien: 2020-2021 biurtekoan 22.000 lanpostu inguru galduko dira, eta langabezia tasa %10,8ra igoko da 2021ean.

Krisiaren sintoma batzuk agerikoak dira. Kontsumoa asko uzkurtu zen lehen seihilekoan, osasun egoeraren, konfinamendu neurrien eta urruntze sozialaren eraginez. Horren erakusle, kreditu zein zordunketa txartelekin egindako gastua; hurrenez hurren, haiekin egindako gastua %67 eta %49 murriztu zen pandemiaren garairik gogorrenetan.

Kutsatzeak gutxitu eta murrizketak malgutzearekin batera, susperraldi handia iritsi da, besteak beste, kreditu politiken eta neurri fiskalen bultzadak lagunduta. Hala ere, ez da berdina izan guztientzat. Izan ere, gaixoaldiaren lehen fasearen ondoren, pazientearen organo guztiak ez daude egoera berean. Hots, sektore batzuk beste batzuk baino okerrago daude; adin, genero eta jatorri desberdinek ez dute kalte bera jasan. Eskualdeka ere desberdina izan da jarduera ekonomikoaren portaera. «Krisiaren eragin heterogeneoa» behin eta berriz aipatu du Domenechek.

Sektoreei begira, ostalaritza da kaltetuena, baita telelanik gutxieneko sektoreak ere, eta industriak igarri dio horri, okerrerako. Genero aldetik, nahiz eta kalte gehien jasandako sektoreetan emakumezkoek eta atzerritarrek presentzia handiagoa izan, aurtengo krisia 2008koa baino parekideagoa izan da, emakumeei eta gizonei antzera eragin baitie.

Adinari erreparatuta, enpleguaren beherakada handiagoa da gazteen artean, baina ez da ahaztu behar aldaketa demografikoen eragina ere: Espainian, lana galdu duten pertsonen erdiek baino gehiagok 35 urtetik gora zituzten.

Lurralde ikuspegitik datu interesgarriak eskaintzen ditu beti BBVA Researchen txostenak. Haren arabera, «nabari da hiriburuek eta hiri eremuetan dauden udalerriek, bereziki Bilbo Handiak, gainerakoek baino eragin txikiagoa pairatu zutela hirugarren hiruhilekoaren amaierarako. Aldiz, enpleguaren beherakada handiagoa izan zen eskualde industrialagoetan, hala nola Debagoienean, Debabarrenean eta Durangaldean».

Aurrera begira

Pandemiaren bilakaerak markatuko du erabat euskal ekonomiaren datozen hilabeteetako patua. Eta jada aurreikus daiteke susperraldiaren moteltzea, bigarren olatuak eta harekin datozen neurri murriztaileek Espainiako eta Europako ekonomiak geldotuko dituztelako, eta, ondorioz, Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan ekoitzitako ondasunen eskaria murriztu.

V formako suspertze bat jada baztertuta dago zenbait sektorerentzat, turismoarentzat eta hari lotutako alorrentzat, adibidez. Gero, autogintzak eta energiak esportazioetan izandako beherakada ikusgarriak behin-behinekoak diren ala ez ikusi beharko da.

Beste arrisku bat lan merkatuko behin-behinekotasun tasa handia da. Ikerketak argi erakusten du behin-behinekotasunarekin guztiz lotua doala enpleguen galera. Alde horretatik, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako tasa txikiagoa da Espainiakoa baino, funtsezko jarduerek eta industriak duten pisuarengatik; baina, Europako beste herrialdeekin alderatuta, behin-behinekotasuna handiegia da oraindik.

Sare produktiboaren ezaugarri batzuk ere ahulezia ekar dezakete egoera honetan. Hala, mikroenpresak eta autonomoak zaurgarriagoak dira. Horiek zaintzeko neurriak beharko direla uste dute ikerlariek. Enpresen kaudimen arazoak ugaltzea ere espero du BBVA Researchen txostenak.

Neurri publikoak

Udako susperraldian, txostenaren ustez, funtsezkoa izan da kreditu politiken eta neurri fiskalen garrantzia. Ildo horretan, erkidegoak aldeko izan du zorpetze txikia, eta mesedegarria izan da aldi baterako erregulazioen zabalkundea. Hala ere, lehen bultzada hori indarra galtzen ariko litzateke, eta, txostenaren egileen ustez, berrikusi egin behar dira EBZren politika, ICO kredituena eta aldi baterako erregulazioen araudia.

Urrunago begira, Domenechen aburuz, Europako Next Generation EU programako laguntzak ondo erabiltzea funtsezkoa izan daiteke erreformak egin eta ekonomiaren beharrezko transformazioa lortzeko.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Tubacexen aldeko itsasgarri bat, Industria Sailak Bilbon duen egoitzako pareta batean. Atzean, kristalean islatuta, Tubacexeko langile batzuk. ©AIARALDEA.EUS

Ertzaintzaren «jarrera aldaketari» egotzi dizkiote Tubacexeko istiluak

Imanol Magro Eizmendi

Langile batzordeak azaldu du beren protestak baketsuak direla, eta Poliziak jokatu zuela ezberdin herenegun. Jaurlaritzari «benetako inplikazioa» eskatu diote, artekari lan hutsetik haratago

Ane Insausti Mubileko zuzendaria, atzo, Tolosan, eta agintarien taldea haren atzetik, Markel Olano eta Iñigo Urkullu buru direla. ©ANDONI CANELLADA / FOKU

Mugikortasunaren arloko enpresek prest dute Mubil, probaleku gisa

Xabier Martin

«Gipuzkoa eta Euskadi mugikortasun berriaren abangoardian» kokatzea du helburu, lurraldeko enpresekin elkarlanean. Hiru urte barru, Donostiako Eskuzaitzetan izango du behin betiko egoitza

Taberna bat, Bilbon, ostalaritzaren irekitzearen ondoren. ©Monika del Valle / FOKU
Pedro Sanchez, gaur. ©Emilio Naranjo / Efe

Ostalarientzat laguntzak iragarri ditu Pedro Sanchezek

Iker Aranburu

Espainiako Gobernuak 11.000 milioi euro banatuko ditu «enpresak indartzeko». Ez du argitu zuzeneko laguntzak izango diren ala zerga murrizketak.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna