Koronabirusa

EAEko ekonomiak %4,7 egin zuen behera konfinamendu hasieran

Eustatek ziurtatu du iragarri baino handiagoa izan zela beherakada. Urte arteko tasa -%3,2ra jaitsi da, daturik txarrena 2009az geroztik. Okerragoa izango da urteko bigarren hiruhilekoan

Iker Aranburu -

2020ko ekainak 6

Duela aste batzuk emandako datuak zuzendu egin ditu Eustatek, okerrerako zuzendu ere. Haren arabera, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako barne produktu gordinak %4,7 egin zuen behera 2020ko lehen hiruhilekoan, 2019ko azkenarekin alderatuta. Lehen kalkuluan, %4,5eko beherakada eman zuen. Halaber aldatu du urte arteko tasa: jarduera ekonomikoa %3,2 jaitsi da, eta ez %3, aurretik esan bezala. Egoera normal batean, gehien erreparatzen zaion datua urte arteko tasa izan ohi da, joerak garbiago ikusten direlako. Oraingoan, ordea, hiruhilekoko tasak garrantzi handiagoa du, hobeto erakusten duelako bat-bateko kolpe ekonomiko baten neurria.

Datuak oso txarrak dira; halako urte arteko tasa negatibo bat ikusteko 2009ra jo behar da, finantzetan hasitako krisia ekonomia errealera hedatu zenean. 2009ko bigarren eta hirugarren hilekoan %4,7 uzkurtu zen BPGa. Oso litekeena da kopuru horiek txiki uztea aurtengo bigarren hiruhilekokoak, epe horren lehen zatian gertatu baitzen konfinamenduaren faserik gogorrena —jarduera ia guztiak geratuta izan ziren bi astez— eta luzeena.

Berez, lehen hiruhilekoaren zatirik handienean, BPGak goranzko joera zuen, eta martxoaren 15ean abiarazitako konfinamenduarekin hasi zen erorikoa.

Iragarpenak asteartean

Pedro Azpiazu Eusko Jaurlaritzako Ekonomia sailburuak asteartean emango ditu 2020rako aurreikuspenak. Itxialdiaren hasieran, BPGa %3,6 gutxituko zela iragarri zuen, baina gutxienez hori halako bi izatea espero da orain. Iragarpenak okertu dituzte erakunde guztiek, ikusita jarduera asko geratu dela eta kosta egiten ari zaiola berriro erritmoa hartzea. EBZk, esaterako, %8,7ko beherakada iragarri zuen herenegun.

Sektore guztiek jasan dute itxialdiaren eragina. Urte arteko tasan, industriak izan du bilakaerarik txarrena (-%3,6), martxoko bigarren astean itxi egin zituztelako Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako lantegirik handienak, eta besteetako askok ere bide hori hartu zuten, ez zutelako modurik langileen segurtasuna bermatzeko.

Zerbitzuak %2,8 urritu ziren, baina horren barruan oso alde handiak izan dira. Ostalaritzaren erabateko itxierak ekarri du Merkataritza, Ostalaritza eta Garraioak atalak %4,2ko galera izatea. Administrazio publikoek, ordea, jarduera handitu zuten (+%1,2), zerbitzu asko erabat geratu arren osasun zerbitzuan aparteko gastua egin behar izan zelako.

Eraikuntzak %2,7ko galera izan du lehen hiru hilabeteetan. Lehen sektoreak, berriz, %3,5eko ekarpen positiboa izan zuen, elikagaien ekoizpena oinarrizko zerbitzua izanik hari ez ziotelako eragin debeku gehienek.

Gastu publikoa euskarri

Eskariari dagokionez, administrazio publikoen gastuan ikusi da datu positibo bakarra (+%4,1), besteetan erorikoak oso handiak izan baitira: familien gastua %4,8 txikitu da, eta kapital eraketa gordina (inbertsioa), berriz, %3,6. Kanpo merkataritzaren etena askoz handiagoa izan da: %7,5 txikitu dira esportazioak, eta %7,3 inportazioak.

Enpleguak ere kolpe handia jaso du. Lanaldi osoaren baliokide diren lanpostuetan neurtuta, 2019ko azken hiruhilekotik 2020ko lehenengora %3,8 gutxitu zen enplegua, eta %2,8 urte arteko tasan.

Arabako ekonomia %3,3 txikitu da azken urtean, %3,2 Bizkaikoa, eta %3,1 Gipuzkoako

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Sidenorreko operari bat laminazio tren berriarekin lan egiten. Ekoizten dituen altzairu barrak ikus daitezke atzean. ©MARISOL / RAMIREZ

Sidenorrek ez du aurkitu berarekin fusionatu nahi duen enpresarik

Imanol Magro Eizmendi

Euskal altzairugintza taldea osatzeko eskaintza egin zien sektoreko beste enpresa batzuei, baina ez dute nahi izan. Iaz, %30 gutxiago fakturatu zuen, baina aurten ondo hasi da autogintzari esker
Jose Luis Escriva Espainiako Gizarte Segurantzako ministroa, gaur. ©Newsphoto / Efe

Pentsioak kalkulatzeko epea 25 urtetik 35era luzatuko duela ukatu du Madrilek

Iker Aranburu

Bruselara bidalitako agirian ez da urte horien aipamena agertzen, baina bai zirriborro batean. Kotizazio epeak luzatzeko aukera ez du baztertu, baina urte okerrenak kentzeko aukerarekin.

Maria Cristina hotela, iazko martxoaren amaieran. ©Juan Carlos Ruiz / Foku

Hoteletan igarotako gauak %61 jaitsi dira 2020an

Irune Lasa

Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, 2019an baino 1.946.804 sarrera eta 3.855.902 ostatu gau gutxiago izan dira. Espainiatik kanpoko bezeroetan izan da jaitsierarik handiena. Hotel eta ostatuen %41 egon dira itxita abenduan, eta landetxeen %30.

Donostiako taberna bat itxita, izurriaren aurkako neurrien eraginez. ©Gorka Rubio / FOKU

Ekonomia %9,5 txikitu zen 2020an Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan

Iker Aranburu

Erorikoa kalkulatu baino txikiagoa izan denez, errebotea ere txikitu du Jaurlaritzak: %8,6ko hazkundea, aurten. 25.700 enplegu galdu ziren

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.