Airearen kalitatea «ona» da, Jaurlaritzak egindako neurketen arabera

Trafikoko gas emisioekiko «kezka» agertu du Ingurumen sailburuak. Airearen kalitatearen indizea erakusteko aplikazioa jarri dute martxan
Trafikoaren kutsadura aztertu dute, besteak beste.
Trafikoaren kutsadura aztertu dute, besteak beste. ANDONI CANELLADA / FOKU

Uxue Gutierrez Lorenzo -

2019ko urriak 1
Iazko airearen kalitatearen inguruko txostena argitaratu du Eusko Jaurlaritzak. Jasotako datuen arabera, balorazio positiboa egin du Iñaki Arriola Ingurumen sailburuak. Haren arabera, Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan arnasten den airea «ona edo oso ona» da. Neurtu diren kutsagarriak araudiak ezarritako mugen azpitik daudela nabarmendu du sailburuak. Oro har, kezka iturria trafiko gehien dagoen eremuetan dago: «Une honetan ez dago alarma egoerarik, baina, trafikoari lotuta, hiriguneetako fokuei erreparatu behar diegu».

Airearen kalitatearen neurketa egiteko, 53 estazioko sarea du Jaurlaritzak hiru lurraldeetan, eta bertan zortzi kutsatzaile neurtzen ditu; zehazki, osasunerako kaltegarriak izan daitezkeelako emisio muga ezarrita dutenak: nitrogeno dioxidoa, sufre dioxidoa, karbono monoxidoa, troposferako ozonoa, metalak, bentzopirenoa eta 2,5 eta 10 mikroiko partikula esekiak. Dena den, estazio guztiek ez dituzte kutsatzaile denak neurtzen.

Horien banakako neurketak ondorio komun bat izan du: denek betetzen dituzte araudiak ezarritako mugak; eta, ondorioz, sailburua pozik agertu da emaitzekin. Ohartarazi du azken urteetan airearen kalitateak hobera egin duela: «Egun, joan den mendeko 70eko eta 80ko hamarkadetako balioekin alderatuta, airearen kalitatea askoz hobea da».

Arriolaren aburuz, industriaguneetako emisioen kontrolaren emaitza da hobekuntza. Mikel Otero EH Bilduko legebiltzarkideak balorazioaren subjektibotasunari erreparatu dio; hau da, zeren arabera baloratzen den airearen kalitatea: «Erraza da datuak bihurritu eta banakako zenbaki solteak botatzea, baina ez dago erakusle zehatzik esateko airearen kalitatea ona edo txarra den». Ohartarazi du «legezkoa» izanagatik «kezkatzeko» zenbait elementu badaudela: «Esaterako, enpresetan ez da aire ikuskaritza nahikorik egiten, eta estazioak ez daude gaurkotuta; enpresak azkar eta askotan lekualdatzen dira, eta airearen kalitatearen kontrolerako eremuak, ordea, ez».

Zenbait datu aipatu ditu Arriolak, eta, nitrogeno dioxidoaren kasuan, alderaketa egin du. Izan ere, 2017an Bilboko Maria Diaz de Haro kaleko estazioan behatu zuten nitrogeno dioxido kantitateak araudiak ezarritako urteko kutsadura muga gainditzen zuela. Orduan, Bilboko Udalarekin batera, airearen kalitatearen egoeraren mapa bat osatzeko plana jarri zuen martxan Ingurumen Sailak, egoera hobetzeko neurriak ezartzeko asmoz. «Neurri zehatzak hartu dira, batez ere trafikoari dagokionez, inguruan eta hiriburu osoan». Sailburuak erantsi du emaitzak hobetu egin zirela 2018an.

Oterok beste kezka bat ere plazaratu du: «Ingurumena eta osasuna uztartu behar dira; airearen kalitatearen eta osasunaren arteko lotura erreala ezagutzeko azterlanak garatu behar dira». Izan ere, Europan egindako zenbait ikerketak diotenez, airearen kalitate txarrak herritarren heriotza goiztiarra eragiten du. Euskal Herrian ez dago halako ikerketarik, ezta horren inguruko daturik ere. Hortaz, Osasun Sailarekiko harremana estutzeko eskatu dio Ingurumen sailburuari.

Kontrolerako bi tresna

Era berean, sailburuak airearen kalitatea neurtzeko bi tresna aurkeztu ditu: airearen kalitatearen indizea, kutsagarrien kontzentrazioa eta bilakaera indizea kontsultatzeko aukera ematen duen aplikazio mugikor bat; eta laborategi mugikor berri bat. Bi neurriak kontrol eta informazio tresnak hobetzeko «ahalegin» gisa aurkeztu ditu Arriolak. Oterok salatu du neurriok ez direla martxan jarri borondate politikoaren bidez, baizik eta «oposizioak eragindako presioaren ondorioz».

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

Irakurtzen ari zaren edukia libre ematen jarraitu nahi dugu. Euskaraz informatzea da gure eginkizuna, zure eskubidea. Sareko irakurlea bazara, konprometitu zaitez irakurtzen ari zarenarekin. Geroa zugan.

Izan zaitez BERRIAlaguna