Albistea entzun

Koronabirusa. ZIENTZIA PENTSALDIAN

Zero COVID: sorgin-gurpiletik ateratzeko proposamena

Ana Galarraga Aiestaran - Elhuyar Zientzia

2021eko otsailak 2

Izurriaren lehen olatuaren ondoren, antzeko estrategiari heldu zioten Europako herrialde gehienek: birusarekin bizitzen ikastea. Estrategia horrek ez du lortu birusa kontrolpean izatea, eta prebentzio-neurrien eta eskubide-murrizketen aldizkako gogortze- eta malgutze-ziklo itsuan sartu du gizartea. Hortik ateratzeko, askok txertoan zuten jarria itxaropena; alabaina, txertaketa-kanpaina hasi orduko, baikorregiak zirela ohartu dira.

Dena ez da kritika eta etsipena, ordea. Badira proposamenak ere; nabarmenena, Zero COVID estrategia. Contain covid ere deitzen zaio (kontrolatu COVID-19a), eta haren funtsa birusaren intzidentzia guztiz txikitzean eta hari maila apalean eustean datza. Birusa desagerraraztea ezinezkoa bada, ahalik eta gutxien egon dadila; agerraldiak berehala geldiarazi daitezela, eta positibo guztiak kontrolatu. Udaberriko konfinamendutik ondorenerako epidemiologoek planifikatu zuten antzera, alegia.

Zenbait herrialdetan lortu dute: Taiwanen, Japonian, Zeelanda Berrian, Vietnamen, Singapurren... Europan, oraingo egoerarekin, askok ezinezkotzat jotzen dute, baina gero eta babes handiagoa du zientzialarien artean. Hain zuzen, Europa osoko zientzialari-talde handi batek dei egin die Europako gobernuei bide hori har dezaten elkarrekin; eta Erresuma Batuan, Irlandan, Alemanian eta Katalunian, besteak beste, tokiko aditu-taldeak sortu dira, proposamena bultzatzeko.

Talde bakoitzak bere jarraibideak aurkeztu baditu ere, funtsean bertsuak dira. Europako zientzialari-taldeak, esaterako, 100.000 biztanleko eta eguneko infekzio-kasu berri bat edo gutxiagoan jarri du helmuga. Herrialde batek baino gehiagok lortu izan du intzidentzia hori une batean edo bestean, eta udaberrirako herrialde guztiak maila horretara iristea proposatu dute.

Hori lortzeko, neurri eraginkorrak hartu beharko lirateke berehala, elkarrekin koordinatuta. Eta kutsatzeak jaitsitakoan, positiboei jarraipen estua egin; eta, agerraldiren bat sortu orduko, azkar eta gogor erantzun.

Proposamenak arrakasta izateko, ohartarazi dute nahitaezkoa izango dela populazioaren talde zaurgarrienei laguntzea (hain justu, haiek dira birusak kalte handien egiten dienak) eta gizarte-arrakala txikitzeko programa sendoak ezartzea.

Horrez gain, komunikazioan ere jarri dute arreta. Izan ere, neurriek arrakasta izateko, ezinbestekoa da herritarren lankidetza. Hortaz, oso garrantzitsua da ondo komunikatzea gizarteari intzidentzia txikia izatearen onurak: osasunean, ekonomian eta gizartean ekarriko lituzkeen abantailak ezagutzeak herritarren motibazioa hobetuko luke, eta elkarkidetasuna sustatu.

Zero COVID helburu handinahia da, handinahiegia epidemiologo askoren iritziz. Are gehiago, inor gutxik uste du SARS-COV-2a desagertuko denik; ezta txertoekin ere. Epe luzera, sasoiko birusa izango dela iragartzen dute. Bitartean, ordea, eta txertoen bidez populazioaren gehiengoa immunizatzea lortu arte, intzidentzia txikitzeak eta hedapena kontrolpean izateak arnasa emango lioke gizarteari. Zero COVID proposamena gizarteratzeak balio beza orain arteko kudeaketa aztertzeko, irtenbideak lantzeko eta eztabaidatzeko, eta gizartearekin batera gobernuei norabide-aldaketa bat eskatzeko, estrategia adostu batekin, eta helburu argiekin. Kontuan hartuta, betiere, krisi hau sindemia bat dela, eta, osasun-krisia ez ezik, soziala eta ingurumenekoa ere barne hartzen dituela.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Pertsona bat zaldi gainean, Iruñeko Ziudadelan, irail hasieran izandako txapelketan ateratako irudi batean. ©Iñaki Porto, EFE

Emakumezko bat hil da Zenotzen zaldi baten ostiko bat jasota

Berria

Zenozko hipika zentroan gertatu da ezbeharra. Hildakoa 43 urteko iruindarra da.

Avanzako langileek segurtasun neurriak eskatzeko egindako mobilizazioa. ©HITZA

Falta duten segurtasunaren bila

Beñat Alberdi, Gipuzkoako Hitza

Lurraldebuseko langileak geldialdiak egiten hasi dira astean bi aldiz. Segurtasuna bermatzeko neurri hobeak eskatu dituzte, gauetako txandetan ez ezik, aste osoan ere bai.

Elhadji Ndiaye omentzeko ekitaldia, Iruñeko Arrotxapea auzoan, iaz. ©JESUS DIGES / EFE

ESPALOIAN ITOTAKO BIZITZA

Ion Orzaiz

Duela bost urte, 2016ko urriaren 25ean, Elhadji Ndiaye senegaldarra zendu zen, Espainiako Poliziaren zaintzapean, Iruñean. Atxiloketa bortitz baten ostean konfirmatu zuten hila zela. Poliziaren jokabide arrazisten ondorio dela uste dute Ndiayeren lagunek eta gobernuz kanpoko erakundeek.
Egonkorrak bilakatu dira Ipar eta Hego Euskal Herriaren artean Frantziako indar armatuek egiten dituzten kontrolak. ©BOB EDME

Sistemaren belauna lepoan

Oihana Teyseyre Koskarat - Jone Arruabarrena - Ion Orzaiz -Javi West Larrañaga

Migratzaileen aurkako jazarpena fenomeno orokortua da Euskal Herrian. Adituek eta gobernuz kanpoko erakundeek salatu dute Poliziak «sistematikoki» erabiltzen duela bortxa pertsona arrazializatuen aurka.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.