Albistea entzun

Koronabirusa. ZIENTZIA PENTSALDIAN

Txertoen eraginkortasuna

Miren Basaras Ibarzabal - Mikrobiologiako irakasle titularra EHUn

2020ko abenduak 1

Azken asteetan COVID-19 gaixotasuna kontrolatu ahal izateko enpresa farmazeutiko desberdineko txertoen lasterketa agerian geratzen ari da, eraginkortasunari dagokionez datu oso itxaropentsuak aurkeztuz. Baina txertoei buruz hitz egiterakoan, eraginkortasun hitza erabiltzen denean, efikazia eta efizientzia ezberdindu behar dira. Sinonimotzat har daitezkeen hitzak dira, baina txertoen munduan esanahi bera ez dute.

Efikazia aipatzen denean, entsegu kliniko baten barnean txertoa hartu duten pertsonetan gaixotasunak duen eragina zenbat murrizten den aztertzen da, txertoa jaso ez duen talde batekin konparatuz. Bi taldeak denboran zehar jarraitzen dira, eta bakoitzean agertzen diren eritasun kasuen kopurua kontabilizatzen da; horren arabera, txertoaren efikazia kalkulatuz. Efikazia, beraz, txertoak egoera idealetan (entsegu kliniko kontrolatuak) gaixotasunaren aurkako babesa emateko duen gaitasuna da.

Efizientzia, aldiz, behin txertoa baimenduta dagoenean, praktika klinikoaren edo osasun publikoko programen ohiko baldintzetan aplikatzen denean txertoa, bere babes-maila populazioarengan da. Hau da, baldintza errealetan lortzen den babes-maila, milioika pertsona txertatu ondoren. Horretarako, faktore desberdinek parte hartu ahal dute, hala nola adina, sexua, etnia, aldez aurreko patologiak, babesaren iraupena, txertoaren kontserbazioa eta manipulazioa… Baina, sarritan efikazia eta efizientzia ez datoz bat, eta lehenengoa bigarrena baino handiagoa izaten baita. Elgorriaren kontrako txertoak, esate baterako, efikazia eta efizientzia oso ona du, % 95-97koa. Gripearen kontrako txertoaren kasuan, aldiz, efikazia %80tik gorakoa da baina efizientzia, urte batzuetan, % 40-60 tartekoa izaten da, baina, hala ere, milioika bizitza salbatzeko gai da.

COVID-19 gaixotasunaren kontrako txertoetan dagoen beste hari bat da ea gai izango ote diren birusaren transmisioa eteteko, hau da txertoak esterilizatzaileak izango ote diren. Errubeolaren kontrako txertoa, esate baterako, esterilizatzailea da, hau da, txertatuta dauden pertsonak ezin dira ez infektatu ez birusa eraman modu asintomatikoan. Meningitisen kasuan aldiz, eramaile asintomatikoak daude nahiz eta meningitisen kontra txertatuta egon. COVID-19aren aurkako txertoa esterilizatzailea ez balitz, txertatutakoak birusarekin kutsatu eta transmititu ahalko lukete.

Oraingoz galdera ugari izan arren, pandemia hau kontrolatu ahal izateko balizko txertoak izatea oso berri ona da, eta beraien arrisku/onura erlazioa aldekoa bada, mesede handia ekarriko dute. Hurrengo asteetan-hilabeteetan argituko da txerto horiek gauzatzen diren eta, horretarako, ezinbestekoa da Europako Medikamentuen Agentziak baimentzea. Agentzia honek medikamentu desberdinak (txertoak barne) ebaluatzeko eta baimentzeko prozesua sendoa eta fidagarria du. Oraingoan azkarra izan daiteke, baina horregatik ez du zorroztasuna gutxituko. Baimendutako medikamentu guztien (txertoak barne) segurtasuna eta eraginkortasuna (efikazia) bermatuta dago; efizientzia, berriz, denborarekin ikusi beharko da.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Osasun langile bat txertoak prestatzen. ©GORKA RUBIO / FOKU

Sagardui kexu da: txertoak ez dira ari ailegatzen agindu zieten erritmoan

Juanma Gallego

Asteon Pfizerren 91.260 dosi jaso dituzte; Janssenen 6.500 jasotzeko zain daude. Joan den astean 148.846 txerto eman zituen Osakidetzak

Dozenaka herritar Unamuno Plazan (Bilbo), gaur goizean, 'gosari antifa'-n. ©Maialen Arteaga

Desokupak atzeratu egin du gaur Bilbon egitekoa zen etxegabetzea

Paulo Ostolaza

Iragarria zuten gaur etxegabetze bat egingo zutela alde zaharrean, baina azaldu dute etxearen jabeak ez joateko eskatu diela, «Ertzaintzaren presentzia oso handia zelako» eta istilurik ez eragiteko.

Eibarko udaltzain bat, eskuetan 'eskatzen duen guztiari, eman' dioen katiluarekin. ©BERRIA

Eibarko alkateak gaitzetsi egin du sareetan zabaldu den udaltzainaren argazkia

Paulo Ostolaza

Argazkian «eskatzen duen guztiari, eman» dioen katilu batekin ageri da Eibarko udaltzain bat. Irudiak gaitzespena eragin du sareetan.

Janssenen txertoa, laborategi batean. ©ETIENNE LAURENT, EF

Madrilek onartu egin du Janssenen txertoa 50 eta 59 urte artekoei jartzea

Uxue Rey Gorraiz

Oso kalteberak diren zenbait herritar talde ere txertatuko dituzte Johnson & Johnson konpainiaren dosiekin, hala nola autismoa dutenak eta gaitz psikologiko larriak dituztenak.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.