Koronabirusa

Uztaila bakarrik dute jomugan

Jaurlaritzak uste du udan epidemia apalduko dela, eta uztailean bozetara deitzeko «bermeak» egongo direla. Urkullu alderdiekin bildu da, baina oposizioak ez du babestu bozak uztailean egitea
Ilñigo Urkullu lehendakaria eta alderdi politikoetako ordezkariak, Gasteizen, bozei buruz hitz egiteko atzo Lehendakaritzan egindako bileran.
Ilñigo Urkullu lehendakaria eta alderdi politikoetako ordezkariak, Gasteizen, bozei buruz hitz egiteko atzo Lehendakaritzan egindako bileran. IREKIA Tamaina handiagoan ikusi

Edurne Begiristain -

2020ko maiatzak 15

Oposizioko alderdien babesik ez du, ezta osasun bermerik ere, baina Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak uztailean egiteko asmoari tinko eusten dio Iñigo Urkullu lehendakariak. Horixe da mahai gainean duen aukera bakarra. Hala, ezusterik ezean, ziurra da bozak uztailean egingo direla. Bozen data aztertzeko bilera izan zuten atzo alderdietako ordezkariek Urkullurekin lehendakaritzako egoitzan, eta batzarrak bi ondorio argi utzi zituen. Lehena: Eusko Jaurlaritzaren helburu bakarra hauteskundeak uztailean egitea dela. Bigarrena: oposizio guztia aurka duela.

COVID-19 izurriteak udan izango duen bilakaerari buruzko ziurtasunik ez dago, baina atzo Josu Erkoreka Jaurlaritzako eledunak bileraren ostean azaldu zuen datozen hilabeteetako aurreikuspena dela pandemia «urritzea» eta, beraz, bermeak egon daitezkeela hauteskundeak uztailean egiteko: «Osasun datuen bilakaera positiboa da, eta aukera ematen du jarduera guztien leheneratzea planifikatzeko». Urkulluk hiru bermeren beharra nabarmendu zuen atzoko bileran, Erkorekak jakinarazi zuenez: izurritea kontrolatzeko beharra, botoa emateko eskubidea ziurtatzekoa, eta kanpainaren eta egunaren segurtasuna babestekoa.

Bozetara noiz deitu erabakitzea lehendakariari baino ez dagokio, eta, uztailean egin nahi baditu, aurki egin beharko luke deialdia. Prozedurari dagokionez, lehenbizi gobernu kontseiluari jakinarazi behar dio bozetara deitzeko erabakia; datorren astearteko ohiko bileran egin dezake, edo ezohiko bilera batean, asteartea baino lehen. Hauteskundeetara deitzearekin batera, Jaurlaritzak bertan behera utziko luke joan den martxoaren 13an ezarritako osasun larrialdia. Erkorekak iradoki zuen hori, atzo: «Gaur egungo abagunean, ez legoke justifikatuta indarrean mantentzea».

Gobernuko eledunak azpimarratu zuen «orain» dela abagunea hauteskundeak uztailean egiteko aukera aztertzeko. «Lehendakariak iritzi guztiak entzun ditu; orain baloratuko ditu, erabakia hartuko du eta herritarrei jakinaraziko die». Urriaren 25ean amaituko da legealdia, beranduenera, eta epea agortzen ari dela ohartarazi zuen: «Arrazoizkoa da orain aztertzea hauteskundeak egiteko aukera, izurriteak okerrera eginez gero eperik gabe geratuko ginatekeelako bozak egiteko». Bi dira data posibleak: uztailaren 12a edo 19a. Hala ere, atzoko bileran lehendakariak ez zien datarik aipatu alderdiei.

Uztailean hauteskundeak berme guztiekin egitea posible dela erakusteko, Urkulluk hiru txosten eraman zizkien alderdiei atzoko bilerara: segurtasunari buruzkoa, osasun egoerari buruzkoa, eta irizpide juridikoei buruzkoa. Europako zenbait herrialdetan konfinamendua arintzeko prestatu dituzten planen laburpenekin beste txosten bat ere aurkeztu zien.

Hauteskundeen deialdiari dagokionez, bi data ezartzeko proposamena jaso dute Jaurlaritzako juristek beren dokumentuan. Txostenaren arabera, hipotesietako bat da orain bozetarako data bat ezartzea, baina osasun egoerak okerrera egiten duelako bertan behera utzi behar izatea. Egoera hori nola bideratu aztertu dute, besteak beste, sufragio eskubidea modu egokian eta berdintasunean gauzatzeko, eta, horretarak,o bozen deialdian bi data ezartzea proposatu dute. Horrela, hauteskunde deialdia bertan behera utziz gero, ez litzateke beste deialdi bat egingo, baizik eta bertan behera geratu dena indarrean jarriko litzateke berriro. Lege zerbitzuen txostenaren arabera, uda litzateke bozak egiteko «garairik egokiena», irailean berriro indartu litekeelako pandemia.

Osasun egoerari buruzko bilakaera aztertzen duen txosten bat ere eraman zuen Urkulluk bilerara. Horren arabera, konfinamendua «beharrezko kautelarekin» arintzen bada, ohiko mugimenduak egin ahalko dira uztailerako, eta posible izango da hauteskunde egun batean ohikoak diren mugimeduak gauzatu ahal izatea. Hala ere, hauteslekuetan eta kanpainan zehar «aparteko neurriak hartzea» ezinbestekoa izango dela dio txostenak.

Oposizioa, tinko

Urkullurekin izandako bileratik kezkatuta eta suminduta atera ziren atzo oposizioko alderdiak, eta uztailean bozetara deitzeko asmoa deitoratu zuten. EH Bilduko koordinatzaile Arnaldo Otegik kritikatu zuen bilera «eszenifikazio hutsa» izan zela: «Iragarritako hauteskunde batzuen kronika izan da». Gogoratu zuen bozak uztailean egitearen aurka daudela legebiltzarreko «bigarren eta hirugarren» indar politikoak, eta Jaurlaritzari aurpegiratu zion «hauteskunde interesak eta bestelako interesak» inposatzea. Erabakia aurrez «hartuta» zegoela salatu zuen Otegik. «Arduragabekeria izugarria da, jendea ez baita hauteskundeetan pentsatzen ari».

Antzera mintzatu zen Miren Gorrotxategi Elkarrekin Podemoseko lehendakarigaia: «Ez da hauteskundeei buruz eztabaidatzeko unea, erabaki azkarrak hartzekoa baizik». Haren ustez, «krisi sozial, ekonomikoa eta osasun arlokoa» dugu aurrez aurre, eta ezin da eman «pauso okerrik».

Uztailean hauteskundeetara deituko duela ziurtzat jo zuen Carlos Iturgaiz PP+C's-eko lehendakarigaiak, baina ohartarazi zuen deialdiak ez duela izango oposizioko alderdien babesik. Iturgaizek kritikatu zuen«Sanchez-Iglesias tandemak bedeinkapena» eman ziola Urkulluri bozak egiteko, EAJk alarma egoeraren alde bozkatzearen truke.

Gobernuko bazkideek, berriz, babestu egin zuten Urkulluren asmoa: argi eta garbi defendatu zuen proposamena EAJk, eta modu apalagoan egin zuen PSEk. Andoni Ortuzar EAJren EBBeko presidenteak bozak «berme batzuekin» baina «lehenbailehen» egiteko eskatu zion Urkulluri, eta «berekoikeriaz» jokatzea egotzio zion EH Bilduri. PSEk idazkari nagusi Idoia Mendia, berriz, bozak «berme sanitario eta demokratiko» guztiekin egitearen alde azaldu zen, eta beharrezkotzat jo zuen «herritarrek babestutako planteamendu bat izatea».

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

PCR proba bat, Gurutzetako ospitalean. ©Luis Jauregialtzo, FOKU

Positibo kopuruak goia jo du Nafarroan

Uxue Rey Gorraiz

Beste 749 kasu atzeman dituzte Hegoaldean, eta nabarmen ugaritu dira Nafarroan: 362 kutsatu detektatu dituzte azken egunean. 501 lagun daude erietxeratuta Hego Euskal Herrian, eta 82 gaixo daude ZIUetan.

Zestoa, artxiboko irudi batean. ©Gorka Rubio / Foku

Eraikin publikoak eta tabernak itxi dituzte Zestoan

Berria

28 kasu baieztatu dituzte azken egunetan, eta neurri murriztaileak hartu dituzte agerraldiari aurre egiteko asmoz. Datozen egunetan egoera «kontrolatzea» espero dute.

Iñigo Urkullu omenaldian ©Eusko Jaurlaritza

Koronabirusaren biktimak omendu dituzte Gasteizen

Uxue Rey Gorraiz

Iñigo Urkullu lehendakariak gidatu du ekitaldia. Pandemiarengatik hildakoak gogoratu ditu, eta elkartasuna adierazi die familiei. «Elkarrizketa soziala» bultzatu dadin galdegin du, bizikidetza sozialaren berreraikuntzarako.

Sindikatuen eta Sareren elkarretaratzea, presoen egoeraren harira Bilbon. ©Marisol Ramires/FOKU

Hainbat espetxetan komunikazioak eten dituztela salatu dute Sarek eta Etxerat-ek

Maria Ortega Zubiate

Presoek eta haien senideek “garai oso zailak” bizi dituztela adierazi dute bi elkarteek, eta pandemiak “salbuespenezko erregimenaren aplikazioa” areagotzen duela. Positibotzat jo dituzte Eusko Legebiltzarrean eta Espainian espetxe politika aldatzeko egindako adierazpenak.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna
Edurne Begiristain

Informazio osagarria