Albistea entzun

GEURE KONTU

Magiak ez du balioko orain

Mario Draghi Italiako lehen ministro kargua uzteko dokumentua sinatzen.
Mario Draghi Italiako lehen ministro kargua uzteko dokumentua sinatzen. PAOLO GIANDOTTI/ / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Joxerra Senar -

2022ko uztailak 24

Asteburu honetan hamar urte bete dira Mario Draghi Europako Banku Zentraleko presidente gisa bere hitzaldirik sonatuena eman zuenetik. Italiako eta Espainiako arrisku sariak borborka eta euroa amildegirako bidean, Draghik hitzaldi hartan esan zuen «behar zen guztia» egingo zuela diru bateratua salbatzeko. Hitz miragarri haiek balio izan zuten merkatuak baretzeko. Hamar urte geroago, amaitutzat jotzen zen istorio hark jarraipena izan du asteon, bere ukitu ironikoarekin. Izan ere, protagonista berberak, krisi hartako heroiak, Italiako lehen ministro kargua utzi du, eta, dimisioaren ondorioz, Italiako arrisku sariak nabarmen egin du gorantz: Alemaniako bonuaren eta Italiako bonuaren arteko aldea 3,6 puntukoa da.

Oraindik ere urrun jarraitzen du duela hamar urteko zorraren krisian ailegatutako sei puntutik gorako mailatik, baina inbertitzaileen arabera, 4 puntuko mailara iristeak jada izua eragin dezake. Gertatutakoa ohartarazpen argi bat da: gauzak are okerrago jar daitezke. Dagoeneko nahikoa buruko min ez bazuen, Europako Banku Zentralak badu kezkatzeko arrazoi bat gehiago. Italiaren zor publikoa barne produktu gordinaren %150eko mailara ailegatu da, eta EBZk azken hamar urteetan merkatuetan egindako esku hartzeari esker eutsi dio egoerari. Banku zentralaren koltxoi hori ez du baliatu bere gehiegikeriatan atzera egiteko, eta Italiaren zorrak gainditu egiten du egun Espainiakoa, Greziakoa, Irlandakoa eta Portugalgoa; hots, laurak batuta ere, handiagoa da.

Orain, testuingurua bestelakoa da. Uztail hasieran EBZk estatuen zor publikoa erosteari utzi zion. Behin aterki hori gabe eta tamainako zor publikoaren aurrean, Italiako hamaikagarren krisi politikoak mugak zeharkatu eta euroaren krisia errepikatzeko arriskua dago. Mehatxuaren jakitun, EBZk atzera egin eta azkar erreakzionatu du. Osteguneko bilera erabakigarrian, Christine Lagarde EBZko presidenteak mekanismo berri bat aurkeztu zuen: Diru Politikaren Transmisioa Babesteko Tresnaren bidez zorra erosiko da, eta haren bolumena «diru politika eraginkorra izateko dauden arriskuen araberakoa» izango da; hau da, herrialde batzuen arrisku sariak zenbat igo, halako erantzuna emango du EBZk.

Horrek erakusten du egungo egoeran azken 11 urteetako diru politika berezian atzera egiteko zailtasun bereziak dituela EBZk. Dena den, energia kostuen igoeraren ondorioz, inflazioa %2ko helburu historikotik oso goitik dago, eta interes tasak igotzeari ekin dio. %0,25ekoa espero zen, eta azkenean %0,5 igo du. Mezu argia eman die eragile ekonomikoei. Diru merkearen aroa amaitu da, eta zorraren interes tasak igo egingo dira datozen hilabeteetan. Ekain amaieran, Laboral Kutxak zioen aurten %1,25era eta 2023an %2,25era heldu zitezkeela.

Batetik, zorra; bestetik, inflazioa; tartean, ekonomia, eta, ostertzean, gerra. Zaila dirudi ur horietan nabigatzea eta tentsio egoerak ekonomiari eragingo ez diola pentsatzea. Errusiak gas hornidura etengo ote duen susmopean, asteon, Europako Batzordeak plan bat prestatu du estatu kideek %15erainoko murrizketa egin behar izateko. «Errusia xantaia egiten ari zaigu, eta energia arma gisa erabiltzen ari da», azpimarratu zuen Ursula von der Leyen Batzordeko presidenteak. Plan horren aurka irmo azaldu dira, besteak beste, Espainia eta Portugal. Iberiar penintsulara Errusiako gasaren %10 baino ez da iristen, eta Bruselaren asmoa «sakrifizio onartezina» dela esan du Teresa Ribera Espainiako Trantsizio Ekologikoko ministroak. Duela hamar urte, zorraren krisian Alemaniak eta Herbehereek erabilitako argudio berak erabili ditu Riberak, eta azaldu du energia arloan ez direla bizi «euren aukeren gainetik». Lerro artean uler liteke iparraldeko herrialde batzuek bai bizi izan direla.

Putinekiko menpekotasun energetikoa eta haren aurkako estrategia garesti atera daitezke. Gerraren lehen asteetan aise aipatzen zen mendebaldeak Errusiari ekonomikoki ordainaraziko ziola gerra hastea, baina erantzun haren zama batik bat Europak nabari du (ez AEBek). Gatazkak aurrera egin ahala, kolokan dago proiektu bateratuaren sendotasuna. 2012an bezala. Oraingoan, hitz magikoek ez dute balioko.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Mondragon korporazioaren, Laboral Kutxaren eta Ikerlanen egoitzak, Arrasaten. ©MONDRAGON

Ulma eta Orona, Arrasatetik urrutiratzen

Aitor Biain

Mondragonetik atera, eta korporazioarekin harreman eredu berri bat izateko proposamena egin dute Ulmak eta Oronak. Ereduen talkak eragin du bide propioa abiatu nahi izatea. Abenduaren 16an erabakiko dute bazkideek.

Koordinazio batzordearen bileraren hasiera, atzo, Iruñean, Nafarroako Jauregian. ©IÑIGO URIZ / FOKU

Madrilek eta Iruñeak 431 milioiko ekarpen garbia itundu dute 2020rako

Joxerra Senar

Metodologia zehaztuta, Nafarroak lehen bi urteetan gehiago pagatu zuenez, estatuak 138 milioi euro itzuliko dizkio. Aurtengo ekarpenari dagokionez, doikuntzak eginda «aldekoa» izatea espero dute

Liberiako petroliontzi bat Gdanskeko portuan, artxiboko irudi batean. ©ADAM WARZAWA / EFE
Tubacexeko langileen protesta, 2021eko otsailaren 23an, Laudioko lantegiaren aurrean. ©LAB

Espetxe zigorrak eskatu dituzte Tubacexeko hiru grebalariren aurka

Berria

Iazko otsailaren 23an atxilotu zituen Ertzaintzak, enpresaren atarian. Isunak ere eskatzen dituzte haien aurka

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.