Albistea entzun

Abortu eskubidea. Epaia AEBetan

Biden: «Muturreko ideologia baten ondorioa da»

AEBetako presidenteak ohartarazi du amen heriotza tasa igo egingo dela herrialdean, Auzitegi Gorenak hartu duen erabakiaren ondorioz
Joe Biden AEBetako presidentea, atzo, Etxe Zurian, hedabideen aurreko agerraldian.
Joe Biden AEBetako presidentea, atzo, Etxe Zurian, hedabideen aurreko agerraldian. OLIVIER CONTRERAS / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Urtzi Urrutikoetxea -

2022ko ekainak 25 - Washington

Etxe Zuritik hurbil, Auzitegi Goreneko atarian jendetza bildu zen atzo. Haserre eta suminduta gehien-gehienak, abortuaren aurkako elkarteetako kide ugari zaratatsu ospatzen ere ari ziren arren. Baina tristura eta etsipen giroa ziren nagusi 1. kaleko eraikinaren atarian. «Lur jota gaude. Auzitegiak esan digu ez dagoela berdintasunik, ez dugula gure gorputzen kontrolik. 50 urteko aurrekaria kentzea izugarria da; milioika emakumeri eragingo die», esan zuen malkoei eutsiz Alexis McGill Johnson Planned Parenthood elkarteko zuzendariak. Baina argi utzi du: «Jo eta su borrokatuko gara gure pazienteek behar bezala artatzeko eskubidea dutela bermatzeko». Planned Parenthoodek salatu duenez, «erabakia abortutik harago doa: osasun eskubideen kontra doa». Botere kontu bat dela nabarmendu du. «Nork har ditzakeen zure erabakiak, nork kontrola dezakeen zure etorkizuna». Edozelan ere, gogora ekarri dute lehen ere borrokatu direla. «Gure aurreko belaunaldiek etengabe egin zuten borroka gure eskubideak irabazteko eta haiei eusteko. Orain, gure txanda da».

Emakumeen osasunaz arduratzen den erakundeak eta haien kliniketako langileek inork baino hobeto dakite nola okertu den egoera azken urtean: «Hamar hilotan emakumeak ikusi ditugu milaka kilometro bidaiatzen euren estatutik kanpora, pandemia baten erdian. Zertarako horrelako zama ezarri emakumeen bizkarrean?», salatu zuen Planned Parenthoodeko zuzendariak.

Joe Biden presidenteak esan zuen abortu eskubiderik gabeko estatuetako emakumeek beste estatu batzuetan eten ahalko dutela haurdunaldia, eta botikak eskueran izatea ere babestuko duela erantsi zuen, «bai abortuetarako, bai antisorgailuetarako». Hala ere, Auzitegi Gorenaren erabakiaren ondorioetako bat «amen heriotza tasa igotzea» izango dela aitortu zuen. «Muturreko ideologia» baten ondorio zela esan zuen Bidenek: «Inoiz egin ez dena egin du auzitegiak. Berariaz kendu du estatubatuar askorentzat oinarrizkoa den eskubide konstituzional bat».

Emakumeen erabakitzeko eskubidea defendatzen dutenen esaerak dioenez, abortua ez dago galarazterik; debekatzen den gauza bakarra abortu seguru eta legala da. Horretarako aukerarik ezean, bestelako irtenbideak bilatzea da debekuen ondorioa. Halaxe salatu zuen Alexandria Ocasio-Cortez kongresista ezkertiarrak. «Abortuak legez kanpo uzteak ez ditu ezabatuko: arriskutsuago baino ez ditu bihurtuko, pobre eta baztertuentzat batez ere. Jendea hilko da erabaki honen ondorioz. Eta ez dugu etsiko abortu eskubideak AEBetara itzuli arte». Beste ordezkari politiko eta sozial askok ere salatu zuten Gorenaren erabakia. Besteak beste, Kamala Harris presidenteordeak. Azken egunetan alderdi demokratako fiskalekin batzartu da Harris, iristear zen erabakiaren inguruan hartu beharreko neurriak adosteko.

Errepublikano gehienen bozkarioaren ondoan, nabarmentzekoa da Donald Trump AEBetako presidente ohiaren jarrera. Hark izendatutako epaileek eman dute modua abortu eskubidea bertan behera uzteko. Hala ere, The New York Times egunkariaren arabera, txartzat dauka erabakia: «Kontserbadoreek aspaldi bilatutako garaipena ahalbidetu dien Auzitegi Gorenaren osaketaren arduradunak asteak daramatza esaten erabaki hori ez dela onuragarria izango alderdiarentzat», besteak beste, emakume asko urrunduko dituelako Alderdi Errepublikanotik azaroko bozetan. Hala, Mike Pence presidenteorde ohiak berehala txiokatu zuen «bizitzak irabazi du» esaldia, eliza protestante eskuindarretako kide askok egin zuten gisan. Trump newyorktarra, berriz, abortu eskubidearen alde egon zen luzaroan, azken urteotan bere alderdian nagusi zen jarrerarekin bat egin arren.

Alderdikide gehienek, baina, «eskerrik asko, presidente» esan diote Trumpi. Mitch McConnell Senatuko errepublikanoen buruak Gorenaren erabakia «ausarta eta zuzena» izan dela adierazi zuen, eta 1950eko hamarkadan eskoletan beltzen aurkako segregazioarekin amaitu zuen epaiarekin alderatu zuen: «Auzitegiak akats legal eta moral izugarri bat zuzendu du». Egia esan, Trumpek izendatutako Neil Gorsuch eta Brett Kavanaugh epaileek —haien aurkako askok atzo gogora ekarri zuten legez— abortu eskubide konstituzionala errespetatuko zutela esan zuten beren izendapenak berresteko Kongresuan egindako saioetan. Atzo argi geratu zen gezurretan ari zirela.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Langile bat atseden hartzen Butxako hilerrian, Kiev iparraldean. Dozenaka hilotz agertu ziren hirian, Errusiako tropak erretiratu ostean. ©ROMAN PILIPEY / EFE

Errusiaren azpiegitura militarretatik urruntzeko eskatu die Kievek herritarrei

Arantxa Elizegi Egilegor

Erdoganekin eta Zelenskirekin bilduko da gaur NBEko idazkari nagusia Lviven. Moskuk ohartarazi du IAEAren misioak ezin duela desmilitarizazioa agindu
Pakistango herritarrak, montzoi garaiko euriteen ondorioz urak hartutako kaleetan, Karachin. ©XAHZAIB AKBER / EFE

Pakistanen gutxienez 635 lagun hil dira montzoi sasoiko uholdeetan

Gorka Berasategi Otamendi

Balutxistanen aurreko urteetan egin duen euria halako hiru bota du. Milioi bat lagun daude elikadura segurtasunik ezan gelditzeko zorian
Hainbbat militar Perko Amazonian, legez kanpoko lurreratze pista bat desegiteko operazio baean, artxiboko argazki batean. / ©Sebastian Montalvo Gray, EFE

Sendero Luminosoko hainbat kide hil ditu Peruko armadak

Arantxa Elizegi Egilegor

Taldeko buru Victor Quispe Palominok ihes egitea lortu du, baina militarrek uste dute zaurituta dagoela.

Saudi Arabiako Mohammed bin Salman printzea Joe Biden AEBetako presidentearekin ©BANDAR ALJALOUD HANDOUT / EFE

Emakume saudiarabiar bati 34 urteko espetxe zigorra ezarri diote Twitterren duen jardunagatik

Lide Egizala Urteaga

Salma al-Xehab izena du, eta bere delitua izan da Palestinako eta Yemengo herrien abertzaletasuna babestu eta emakumeen eskubideen alde agertzea. Saudi Arabiak emakumeen eskubideak defendatzen dituen ekintzaile bati ezarri dion kondenarik luzeena da.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...