Albistea entzun

PENTSALDIAN

Haserrea

Maite Elizondo - Psikologoa

2022ko urtarrilak 4

COVID -19a gure artean dagoenetik, horren aldaera ezberdinak ezagutzen eta aztertzen ari gara. Gure egunerokotasunean eragiten ari den aldaketei egokitzen ikasten daramagu garai gogor hau; harremantzeko, lana egiteko, ikasteko eta aisia bizitzeko modu berriak ezagutuz. Bizipen horiek gure emozioetan aldaera ezberdinak ere sorrarazten ditu.

Badakigu norberak sentitu ditzakeen emozioen eragile, gertatzen zaizkigun egoerez gain, norberaren izaera eta baliabide pertsonalak direla, besteak beste. Baina orokorrean pandemiaren atal ezberdinetan zenbait emozio nagusitu dira gizartean. Lehenengo itxialdi bortitzean beldurrak eta antsietateak harrapatu gintuzten ziurgabetasunarekin batera, emozio deseroso horien sortzaile COVIDa bera zelarik. Urtebete ondoren, neke pandemikoa zen gehien entzuten genuen sentsazioa, kokoteraino gauden inpresioa. Bizipen horren arduraduna COVIDa bazen, baina baita horri aurre egiteko kudeaketan hartzen ziren zenbait neurri ere. Azken hilabetean, berriz, zabalduenen sumatzen dudan emozioa haserrea da. Haserrea, osasun publikoko lehen arretaren egoera jasaezina delako, osasun langileak psikologikoki itotasun muturrekora eramanez, osasun sistema indartzeko baliabideen zain. Haserrea, haurrak positibo baten kontaktua izanik etxean egoteko neurria ezartzeagatik gurasoei txikiak zaintzeko baliabiderik eskaini gabe, aitona-amonak osasun fisiko eta osasun emozionalaren artean aukeratzera bultzatuz, txikiak bakarrik gera ez daitezen edo gurasoen lan egoera arriskuan egon ez dadin. Haserrea, ostalariei azken momentuan neurri zorrotzak ezartzeagatik, haien familia eta lanbideak sakonki minduz. Haserrea, zenbait kultur ekitaldi bertan behera uzteagatik.

Badirudi azken hilabeteko emozio sutsu horren eragilea ez dela COVIDa bera, ezarritako neurriak baizik, neurriak jarri bai, baina aurrera eramateko baliabiderik ez!

Haserrea emozio unibertsalenetako bat da, eraso digutela sentitzen garenean gure garunean eta gorputzean sentitzen dugun erreakzioa. Gustuko ez dugun zerbait pertzibitzen dugunean nerbio sistema aktibatzen da, sistema linbikoa martxan jarriz. Era berean, neokortexak haserrearen erantzunari neurria jartzen laguntzen digu, hausnartzeari tartea eskainiz.

Fisiologikoki erreakzioa sutsua da: bihotz taupadak, arnasketa eta tentsioa areagotzen zaizkigu. Sentsazio bortitz horri bidea ematen ikastea garrantzitsua da, modu eraikitzailean kanporatu dezagun, barruak toxifikatu gabe, bereziki norberarentzat garrantzitsuak diren beste esparru batzuk kutsatu ez daitezen. Beraz, sentitzen dugun haserrearen arrazoiak entzutea garrantzitsua da, horren kudeaketan gidari izan gaitezen.

Malcolm X-k zioen triste gaudenean ez dugula ezer egiten, negarra besterik; haserretzen garenean, berriz, aldaketak eragiteko gai garela.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Elkartearen itxiera salatzeko manifestazioa egin zuten joan den ostegunean, Gasteizen. ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

«Hutsunea» utziko du hirian

Edurne Begiristain

Adra gobernuz kanpoko erakundearen Gasteizko egoitzak ateak itxiko ditu, finantzaketa faltagatik. Migrante asko «babesik gabe» geratuko direla salatu dute.
Suizidioari buruz aritu dira EHUko Udako Ikastaroetan, <em>Izena duena: suizidioa</em> jardunaldian. ©GORKA RUBIO / FOKU

Suizidioa zaurgarritasunean

Oihane Puertas Ramirez

LGTBI kolektiboko kideen eta adineko pertsonen suizidio tasa handiagoa dela adierazi dute EHUko Udako Ikastaroetan suizidioari aurre egiteko tresnei buruz aritzean.
Nafarroako Ospitale Gunea, artxiboko irudi batean. ©FOKU

Hilabetean %42 egin dute gora COVID-19agatik ospitaleratuek

Isabel Jaurena

647 paziente daude koronabirusak eraginda ospitaleetan Hegoaldean. Osasun agintariek zuhur jokatzeko eskatu diote gizarteari

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.