Albistea entzun

Koronabirusa. Yahcov Ruiz. EAEko Right2Cure plataformaren bozeramailea

«Europako Batasuna da patenteak askatzeko oztopo nagusia»

Right2Cure plataformak milioi bat sinadura bildu nahi ditu Europako Kontseiluari txertoen patenteak askatu ditzala exijitzeko. Sinadurak lortuz gero Europako Batasunaren jarrera alda daitekeela uste du Ruizek.
MONIKA DEL VALLE / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Maialen Arteaga -

2021eko ekainak 10 - Bilbo

Txertoen patenteak askatzea du helburu Right2Cure plataformak. Europa mailan daude antolatuta, eta Bizkaiko, Gipuzkoako eta Arabako taldearen bozeramailea da Yahcov Ruiz (Madril,1980). Atzo arratsean, elkarretaratze bat egin zuten Bilbon. Europako Kontseilura heltzeko milioi bat sinadura bildu nahi dituzte. Nafarroan eta Ipar Euskal Herrian oraindik ez daude antolatuta, baina sinadurak eskatzeko deia orokorra da. Horretarako era dago Noprofitonpandemic.eu gunean.

Iaztik zaudete martxan, eta, ordutik, aldatu egin da egoera pandemikoa. Zein da zuen ikuspegia eta erronka nagusia?

Txerto ofizialik ez zegoenean ere, aurreikus zitekeen patenteen ondorioz banaketarako arazoak egongo zirela. Hori ikusita, Indiak eta Hegoafrikak, eskua altxatu, eta proposamena egin zuten txertoak ekoizteko formula, teknologia eta ikerketa guztien patenteak askatzeko. Europan, Right2Cure plataforma mugitzen hasi zen, eta orain milioi bat sinadura bildu nahi ditugu eskaria Europako Kontseilura iristeko. Laurogei herrialdek baino gehiagok babesten dute egitasmoa.

Proposamena Hegoafrikatik eta Indiatik abiatu zen, baina giltza Europan dagoela diozue. Zergatik?

Ameriketako Estatu Batuen jarrera aldatu zenetik, hainbat herrialde batu dira. Europako Batasuna da patenteak askatzeko oztopo nagusia; munduko potentzia nagusietakoa da, eta prozesua oztopatzen ari da. Europan daude patenteen jabe diren farmazia industria gehienak, eta presio handia egiten die. Farmazia lobbyak urtean 40 miloi euro bideratzen ditu bertara, ahalik eta gehien atzeratu nahi du prozesua, eta erabakia luzatzeko trikimailuak egiten ari dira enpresak.

Eragiteko gaitasun erreala dute herritarren sinadura horiek?

Bai, sinadurak lortuz gero litekeena da txertoen patenteak askatzea, proposamena orduan zuzenean Europako Parlamentuan aztertu beharko litzatekeelako. Parlamentariek ezezkoa bozkatzea ia ezinezkoa da: ezingo lukete ez ihes egin, ez erabakia gehiago atzeratu.

Eta patenteena lortuta pandemia atzean uzten hasteko modua egon daitekeela uste duzue?

Aurrerapauso handia izango litzateke, baina ez azkena. Beste laborategi guztiak modu masiboan txertoa produzitzera bideratzea geratuko litzateke, gripearen txertoarekin egiten den bezala; ikerketa mekanismo libre, masibo eta eskuragarria behar dugu. Baina bai, oztopo nagusia patenteen pribatizazioa da.

Txertoen kontratuetan gardentasun falta dagoela ere salatu zenuten; zergatik?

Txertoen ikerketa eta produkziorako, diru publikoa erabili da, eta egia jakiteko eskubidea dugu, kontratu horiek publikoak dira eta. AstraZenecarena, adibidez, lotsagarria izan da: ez zuten adostutako kuota betetzen, eta kontratuak guztiz zentsuratuta zeuden.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Bi pertsona Osakidetzaren osasun zentro batetik ateratzen, Donostian. ©GORKA RUBIO / FOKU

Lehen mailako artako kontsultak atzeratuko ditu Osakidetzak

Arantxa Iraola Irati urdalleta Lete

«Aparteko larritasunik ez duten» kontsultak atzeratuko ditu osasun sistemak; bihotzeko eritasunak eta bronkitis kronikoa dutenen kontrolak. Osakidetzak abisatuko die kontsulta atzeratu dietenei
Baionako txertaketa gunea, artxiboko irudi batean. ©GUILLAUME FAUVEAU

Txertaketa guneetan kezka piztu da, Pfizer dosiak agortzen ari baitira

Oihana Teyseyre Koskarat

Eskualdeko Osasun Agentziak hobetsi du Moderna txertoak banatzea. Baionako guneko langileek lana uzteko eskubidea aldarrikatu dute
 ©GORKA ESTRADA / EFE

Etorri zen tokian gotortuta

Arantxa Iraola

2010ean hartu zuen Donostiako gotzaintza; jarrera atzerakoienekin lotuta zegoela eta, elizbarrutian, eta handik kanpo ere, asko izan ziren haren izendatzearen aurkako ahotsak. Irmo jarraitu du, beti. Alacantera doa orain.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.