Albistea entzun

Hidroituango megaproiektua

EPM: «Zentrala eraitsi ezina da»

Tamaina handiagoan ikusi

Berria -

2022ko azaroak 6

Erlojuaren kontra dabiltza Ituangon, Kolonbiako zentral hidroelektrikorik handienaren lanak amaitzen. Bi turbina martxan jarri nahi dituzte azaroa bukatu baino lehen; besteak beste, egoera ekonomikoak behartuta: EPMk 150 milioi euroko isuna ordaindu beharko du hil amaierarako energia sortzen hasi ezean. Une horretarako prestatzen ari direla baieztatu du Robinson Mirandak, enpresaren ordezkari eta Hidroituangoren Ingurumen zuzendariak, enpresaren Medellingo egoitzan Zehar-Errefuxiatuekin taldearekin eta kazetariekin egindako bileran. Argi utzi du megaproiektuak ez duela atzera-bueltarik: «Hidroituango eraitsi ezina da: ez dago harresi hori deseraikitzeko gai den teknologiarik».

Ikusi gehiago: MEGAPROIEKTUAK ERAMAN DUENA

Turbinak pizteko data zeresana ematen ari da azken asteotan, Kolonbiako Prokuradoretza Nagusiak eta Hidroituangoren Nazioarteko Adituen Panelak adierazitako eragozpenen harira: segurtasunari buruzko azterketa gehiago egiteko eskatu dute, eta otsailera arte ez martxan jartzeko. EPMk, ordea, irmo segitu du bere asmoekin: azaroaren bigarren erdian abiatuko dituzte lehen bi turbinak, datorren urtean beste bi, eta 2026an azken laurak.

«Gizaki baten bizitzaren une kritikoena jaiotza den bezala, egitasmo honen unerik kritikoena martxan jartzen denekoa izango da. Segurtasun obrak burutzen ari gara, ziurtatzen mendia egonkor dagoela eta makinak prest», azaldu du Mirandak. Haren hitzetan, arriskua arintzeko modurik «onena» proiektua abiatzea da, «horretarako diseinatu ziren hodietatik joan dadin ura, gainezkabidea ez baitago pentsatua ura etengabe isurtzeko». Izan ere, 2019ko otsailean zabaldu zutenetik ez dute itxi gainezkabidea, 2018ko istripuaz geroztik ez baitute urtegia hutsarazteko beste biderik.

Mirandak ez dio ihes egin duela lau urteko larrialdiaz mintzatzeari. «Makinak 2018an piztu nahi genituen, baina kontingentziatik oinarri bat daukagu: inportanteena da bizilagunen eta langileen bizitza babestea; gero, ingurumena zaintzea; eta azkenik, proiektua aurrera ateratzea». Hala ere, aitortu du «arriskurik handienerako» ere prest daudela: urtegia haustekotan, larrialdi plan bat dauka enpresak abian, eta komunitateei ere trebakuntza ematen ari zaie. «Puerto Valdivian, adibidez, 30 metroko altuera hartuko luke olatuak. Zentral hidroelektriko guztiek dute arazo hori: gizadiak energia garbia izateko hartzen duen arrisku bat da».

2018ko ezbeharrean, agerian geratu zen adituek eta komunitateek 1970eko urteetatik ohartarazitakoa: lurrak ez direla egonkorrak. Halere, Mirandak ez du uste erratu zutenik zentralaren kokapenarekin: «Proiektua guztiz efizientea da: eremu txikia hartuta, energia asko ekoiztea lortuko dugu». Erantsi du pertsona «gutxi» mugitu behar izan dituztela, sortuko duten energia kontuan hartuta. Enpresak, ordea, ez du lekualdatu terminoa erabiltzen megaproiektuaren ondorioz migratzera behartutakoez mintzatzeko: «Kontzeptu hori gatazka armatuarekin lotuta dago; birkokatzeez ari gara gu. Ez gara biktimarioak».

Urtegia betetzean arroilatik alde egin behar izan zuten 250 familiak dira «birkokatuak», EPMren arabera; haiek konpentsatzeko, «bizi baldintzak lehengoratzeko programa» ezarri zuten. «Oso arrakastatsua izan da», txalotu du Mirandak. Aitortu du 2018ko istripuan 130.000 lagunen bizitzak jarri zituztela arriskuan, baina Puerto Valdivian etxetik alde egin behar izan zuten ia 2.500 sendiak ez dituzte lekualdatutzat edo birkokatutzat hartu, baizik eta kaltetutzat. «Zegozkigun baino gauza gehiago konpondu eta hobetu ditugu».

Auzo horretako osasun etxearen eta eskolaren obrak oso atzeratuta doazela eta, barkamena eskatu du: «Ez dugu aitzakiarik jarri nahi. Badugu dirua eta ahalmena, baina traba asko izan ditugu, instituzioak oso motelak direlako». Inguruan dabiltzan talde armatuekin ere arazoak izan dituzte: «Kontratistak intimidatu izan dituzte». Megaproiektua, ordea, ez da inoiz mehatxupean izan: «Herrietan egin dugun lan sozialaren ondorioz, konfiantza handia dago egitasmoan. Ez dugu estortsiorik pagatzen: irizpide gisa ezarria dugu halakorik ez egitea, baita kontratisten klausuletan ere».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Montanan atzeman zuten globoa. ©BERRIA

AEBek Txinaren bigarren globo bat atzeman dute Latinoamerikan

Julen Otaegi Leonet

Pentagonoak Montanan atzeman zuen atzo ustezko lehen globo espioia; gaurko ordu txikietan, beste bat, Latinoamerikan. Ez du zehaztu non. Antony Blinken AEBetako Estatu idazkariak Txinara egitekoa zen bidaia bertan behera utzi du.

 ©MARCO SANTOPADRE

«Itsasoan hiltzen direnak dira larrialdia, ez bizirik iristen direnak»

Marco Santopadre

Ekintzailearen esanetan, «bisa politika bidegabeen biktima» izaten jarraitzen dute oraindik ere joan-etorriak libre eta seguru egiteko eskubidea behar luketen milaka pertsonak.
Italiako Polizia hilik aurkitutako zortzi migratzaileen gorpuak daramatzan ontziaren zain. / ©Concetta Rizzo, EFE

Kostazainek 42 pertsona erreskatatu dituzte Lampedusatik gertu

Arantxa Elizegi Egilegor

Zortzi lagun hilik atera dituzte ontzitik. Erreskatatutako migratzaileen esanetan, hotzez hil ziren. Beste bi desagertutzat jo dituzte.

Montanako zeruan ikusi duten ustezko globo espioia. ©BERRIA

AEBek Txinako ustezko globo espioi bat atzeman dute beren aire eremuan

Berria

Txinak «ez espekulatzeko» eskatu du, baina gertakariak korapilatu egin dezake igandetik aurrera Antony Blinken AEBetako Estatu idazkaria Txinara egitekoa den bi eguneko bisita.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.