Albistea entzun

Pauso bat bide bukatu gabean

Eusko Jaurlaritzak eta herri ekimeneko euskaltegiek sinatutako akordio baten bidez, soldatak igo eta eskola orduak gutxituko dizkiete irakasleei. «Aurrerapausotzat» daukate, baina ez dute begi onez ikusten euskara ikasteko doakotasuna jaso ez izana.
AEK-ko ikasle batzuk, euskara ikasten.
AEK-ko ikasle batzuk, euskara ikasten. AEK Tamaina handiagoan ikusi

Irati Urdalleta Lete -

2021eko maiatzak 7

Lau ikasturtean irakasleen soldatak %36 igotzea eta eskola orduak %26, 5 murriztea. Horixe da Eusko Jaurlaritzaren eta herri ekimeneko euskaltegien arteko akordioaren funtsa. Horretarako, Jaurlaritzak 10 milioi euro gehiagoko inbertsioa egingo du. Euskaltegietako irakasleek uste dute hitzarmenak orain arte eduki dituzten baldintza gogorrei buelta emateko balioko duela, baina ez daude erabat asebeteta: besteak beste, ikasleek euskara doan ikastea nahi dute.

Lan baldintza eskasagoekin zaildutakoak dira herri ekimeneko euskaltegietako irakasleak. «Soldata duinaedo izateko hartu beharreko talde kopurua oso handia da», azaldu du Hernaniko AEK-ko euskaltegiko (Gipuzkoa) irakasle Aize Otañok. Gainera, azken urteetako joera da talde bakoitzak eskola ordu gutxiago izatea, horrek irakasleentzat dakartzan lan gehigarriarekin. Joxemi Reguero Gasteizko IKAko irakasleak uste du euren euskaltegietako baldintzak ez direla beste euskaltegi batzuetakoak bezain gogorrak, baina talde gehiago hartu beharrak gogortu dituela: «Hiru-lau talde hartzeak biderkatzen ditu prestaketa orduak, eta ikasleei jarraipena egiteko, ia-ia bikoiztu egiten dira kopuruak. Gainera, egun osoa eman behar duzu horretan. Lan baldintzak okertuz joan dira hobetuz joan beharrean». Soldatekin ere nahiko lan dute, azaldu duenez: «IKAren kasuan, %30 gutxiago kobratzen dugu udal euskaltegietan baino. Orain arte euskaltegietan ibili garen gehienok ibili gara nolabaiteko militantziagatik».

Hain zuzen, akordioak bi eremu horietan izango du eragina: Lau urtean, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako irakasleen 25.000 euroko soldata 34.000 eurora igoko litzateke, eta 1.000 eskola orduetatik 809 ordura jaitsi. Lana «askoz ere eramangarriagoa» izango dela iruditzen zaio Reguerori: «Gure kasuan, horrek dakar, gutxi gorabehera, egun bakoitzean eskola ordu bat gutxiago ematea prozesua bukatzen denean». Bilboko Indautxu auzoko AEK-ko irakasle Zuriñe Eguzkizak uste du onurak ekarriko dizkiela, baina ez da hain baikorra: «Gu ez gabiltza lanean Euskal Autonomia Erkidegoan bakarrik, baita Nafarroan eta Iparraldean ere. Gainera, denok ez gara irakasleak: batzuk teknikariak dira, beste batzuk didaktikariak... Horiek ere berdin kobratzen dute, gure kasuan. Lan hitzarmenak ekarriko dituen onura guztiak gure errealitatera ekarri behar dira».

Baldintza txarren ajeak

Orain arte izandako lan baldintzek zenbait ezin eragin dizkiete; besteak beste, irakasle berriak lortzeko eta bazeuzkatenak mantentzeko. Hala bizi du Eguzkizak: «Irakasle berri askok bi edo ,asko jota, hiru urte ematen dituzte gurekin, eta apur bat dinamikan sartzen hasten direnerako alde egiten dute». Baldintzak hobetuta, hori alda daitekeelakoan dago Reguero: «Ezagutzen ditut irakasle asko orain lortuko ditugun baldintzak izango balituzkete ez zuketenak alde egingo». Zalantzatiago mintzo da Eguzkiza, jendea oraindik Hezkuntza Saileko zerrendetan sartzeko «irrikan» dagoelakoan: «Bestea [hezkuntzakoa] karamelu bat da gurearekin alderatuta».

«Dena ez da soldatak igo eta orduak murriztu», aldarrikatu du Eguzkizak. «Hirugarren pausoa» falta delakoan dago Reguero. «Oraindik bidea egiteko» dago, Otañoren irudiko. Euskara ikasteko doakotasunaren beharraz ari dira hiru elkarrizketatuak. Otañok azaldu du eskaera: «[Hitzarmena] Aurrerapauso handia izan da, gure sektorearen aldarrikapen nagusietako bat jaso du proposamenak: irakasleon lan baldintzak hobetzea. Baina oraindik bidea badago egiteke: beste aspektu batzuk ere begiratu behar dira, esate baterako, euskara ikasteko doakotasuna». Beste behar batzuen berri ere eman du Eguzkizak: «Adibidez, gure lokal batzuek konponketa txukun bat behar dute, teknologia berrietan inbertitu behar genuke, ze oraindik askotan fotokopien bidez jarraitzen dugu lan egiten. Ez dakit horrek hitzarmenean isla izango duen ala ez».

Nafarroan, «oso-oso urruti»

Eta dena ez da Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa. Nafarroan, esaterako, gisa horretako hitzarmen batetik «oso-oso urruti» daudela uste du Iruñeko IKA Arturo Campion euskaltegiko irakasle Xabier Olidenek: «Hemen gauzak ez daude puntu horretan, ezta gutxiagorik ere: ez dugu hitzarmenik, ez dugu hainbestetan eskatu dugun inolako akordiorik. Hemen dagoena da dagoen gobernuaren arabera zenbait diru laguntza ematen direla batzuetan eta beste batzuetan ez direla ematen». Eskolak ematen «oso gustura» ari den arren, «izugarri erreta eta nazkatuta» dago beti «gorabeheraz gorabehera» ibili behar izan dutelako: «Baliabide eta bitarteko aldetik ongi ez gara inoiz ibili». Egungo egoerarekin ezin dute luzera begirako planteamendurik egin: «Dagoen gobernuaren menpe gaude, eta ez dakigu zer gertatuko den hemendik, esate baterako, bizpahiru urtera».AEK-k, berriz, ez du irakasleen artean desberdintasunak egiteko asmorik, eta baldintza berak izango dituzte leku batean nahiz bestean jardun: «Berdintasun parametroetan arituko gara».

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Hizkuntza gutxituen esparruko ehundik gora eragilek sinatu zuten Hizkuntza Eskubideak Bermatzeko Protokoloa, 2016an, Kursaalen. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Sare berriak, eragiteko

Ion Orzaiz

Kontseiluak hizkuntza politikak eraldatzeko bide orria aurkeztuko du bihar. Ehun bat eragilek eta entitatek bat egin dute agirian jasotako helburuekin

Kalean maskararik gabe ibil zitezkeen atzo Ipar Euskal Herrian. ©BOB EDME

Arintze neurriak zabaltzen hasi dira Euskal Herrian, iragarpen berrien atarian

Juanma Gallego

Iparraldean maskara jada ez da nahitaezkoa aire zabalean. Nafarroan martxan dira neurri berriak. Jaurlaritzak gaur iragarri behar ditu bereak

Navas de Tolosa kaleko garabi honetara igo da pertsona bat gauean. ©Iruñeko Udaltzaingoa

Garabi batera igota dagoen pertsona bat jaitsarazten saiatzen ari dira Iruñean

Berria

Udaltzaingoaren arabera, bere buruaz beste egiteko asmoa du.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.